Các cuộc biểu tình vẫn nổ ra ở Iran bất chấp việc internet bị ngắt.

Người dân Iran đã xuống đường biểu tình mới vào thứ Sáu để thúc đẩy phong trào lớn nhất chống lại nước cộng hòa Hồi giáo trong hơn ba năm, trong khi chính quyền duy trì việc cắt internet như một phần của chiến dịch trấn áp khiến hàng chục người thiệt mạng.

Các cuộc biểu tình đã diễn ra trên khắp Iran trong 13 ngày qua, một phong trào bùng phát do sự phẫn nộ trước chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, và nay được đánh dấu bằng những lời kêu gọi chấm dứt hệ thống giáo sĩ đã cai trị Iran kể từ cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979 lật đổ vị vua thân phương Tây.

Tại quận Sadatabad của Tehran, người dân đã đập nồi niêu xoong chảo và hô vang các khẩu hiệu chống chính phủ, trong đó có “cái chết cho Khamenei”, ám chỉ lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei, trong khi nhiều xe ô tô bấm còi ủng hộ, theo một video được AFP xác minh.

Những hình ảnh khác trên mạng xã hội cho thấy các cuộc biểu tình tương tự ở những nơi khác tại Tehran, trong khi các video được các kênh truyền hình tiếng Ba Tư bên ngoài Iran công bố cho thấy số lượng lớn người tham gia các cuộc biểu tình mới ở thành phố Mashhad phía đông, Tabriz ở phía bắc và thành phố linh thiêng Qom.

Các cuộc biểu tình này diễn ra sau các cuộc biểu tình quy mô lớn hôm thứ Năm, lớn nhất ở Iran kể từ phong trào phản đối năm 2022-2023 bùng phát sau cái chết trong trại giam của Mahsa Amini, người bị bắt vì bị cáo buộc vi phạm quy định về trang phục dành cho phụ nữ.

Các cuộc biểu tình diễn ra khi trang giám sát internet NetBlocks cho biết chính quyền đã áp đặt “lệnh tắt internet toàn quốc” trong 24 giờ qua, vi phạm quyền của người dân Iran và “che đậy bạo lực của chế độ”.

Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết việc “tắt internet trên diện rộng” nhằm mục đích “che giấu mức độ nghiêm trọng thực sự của các hành vi vi phạm nhân quyền và tội ác theo luật quốc tế mà họ đang thực hiện để đàn áp” các cuộc biểu tình.

Tổ chức phi chính phủ Iran Human Rights có trụ sở tại Na Uy, nâng con số thương vong được công bố ngày hôm trước lên 45, cho biết ít nhất 51 người biểu tình, trong đó có 9 trẻ em, đã thiệt mạng do lực lượng an ninh bắn chết và hàng trăm người khác bị thương.

– ‘Vấy máu’ –

Trong những bình luận đầu tiên về các cuộc biểu tình leo thang kể từ ngày 3 tháng 1, Khamenei hôm thứ Sáu đã gọi những người biểu tình là “những kẻ phá hoại” và “những kẻ gây rối”.

Trong bài phát biểu được phát sóng trên truyền hình nhà nước, Khamenei nói rằng bàn tay của Tổng thống Mỹ Donald Trump “vấy máu của hơn một nghìn người Iran”, dường như ám chỉ đến cuộc chiến tháng 6 của Israel chống lại nước cộng hòa Hồi giáo, mà Mỹ đã ủng hộ và tham gia bằng các cuộc tấn công của riêng mình.

Ông dự đoán rằng nhà lãnh đạo “kiêu ngạo” của Mỹ sẽ bị “lật đổ” giống như triều đại đế quốc đã cai trị Iran cho đến cuộc cách mạng năm 1979.

“Ai cũng biết rằng nền cộng hòa Hồi giáo lên nắm quyền bằng máu của hàng trăm nghìn người dân lương thiện, nó sẽ không lùi bước trước những kẻ phá hoại.”

Hôm thứ Sáu, ông Trump nói rằng dường như các nhà lãnh đạo Iran đang “gặp rắc rối lớn” và nhắc lại cảnh báo rằng ông có thể ra lệnh tấn công quân sự.

Ông Trump nói: “Theo tôi thấy, người dân đang chiếm giữ một số thành phố mà chỉ vài tuần trước thôi, không ai nghĩ điều đó là có thể xảy ra.”

Khi được hỏi về thông điệp gửi tới các nhà lãnh đạo Iran, Trump nói thêm: “Tốt hơn hết là các ông đừng có nổ súng, vì chúng tôi cũng sẽ nổ súng đáp trả.”

– ‘Đường ranh đỏ’ –

Reza Pahlavi, con trai của vị vua Iran bị lật đổ trong cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, hiện đang sống tại Mỹ, đã kêu gọi Trump can thiệp để giúp đỡ những người biểu tình, đồng thời nói thêm rằng “người dân sẽ lại xuống đường trong vòng một giờ nữa”.

Tuy nhiên, Chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei cảnh báo rằng hình phạt dành cho những kẻ “gây bạo loạn” sẽ “nghiêm khắc, ở mức tối đa và không có bất kỳ sự khoan hồng nào về mặt pháp lý”.

Cơ quan tình báo của Vệ binh Cách mạng, lực lượng an ninh được giao nhiệm vụ bảo đảm sự tồn tại của nền cộng hòa Hồi giáo, tuyên bố rằng “việc tiếp diễn tình trạng này là không thể chấp nhận được” và bảo vệ cuộc cách mạng là “lằn ranh đỏ” của họ.

Shirin Ebadi, người đoạt giải Nobel Hòa bình của Iran và đang sống lưu vong, cảnh báo rằng lực lượng an ninh có thể đang chuẩn bị thực hiện một “vụ thảm sát dưới vỏ bọc của việc cắt đứt thông tin liên lạc trên diện rộng”.

Hôm thứ Sáu, các nhà lãnh đạo của Pháp, Anh và Đức đã đưa ra một tuyên bố chung lên án điều mà họ mô tả là “vụ giết hại người biểu tình” ở Iran, đồng thời kêu gọi chính quyền “kiềm chế”.

Người biểu tình tràn ngập các đường phố trên khắp Iran.

Trong khi đó, đài truyền hình nhà nước Iran hôm thứ Sáu đã phát sóng hình ảnh hàng nghìn người tham gia các cuộc biểu tình phản đối và hô vang khẩu hiệu ủng hộ chính quyền tại một số thành phố của Iran.

Tổ chức nhân quyền Haalvsh, tập trung vào cộng đồng thiểu số người Sunni Baluch ở phía đông nam, cho biết lực lượng an ninh đã nổ súng vào người biểu tình ở Zahedan, thành phố chính của tỉnh Sistan-Baluchistan, sau giờ cầu nguyện ngày thứ Sáu, gây ra thương vong chưa xác định.

Tổ chức Ân xá Quốc tế và Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã ra tuyên bố chung rằng kể từ khi các cuộc biểu tình bắt đầu vào ngày 28 tháng 12, lực lượng an ninh “đã sử dụng trái phép súng trường, súng săn nạp đạn bi kim loại, vòi phun nước, hơi cay và đánh đập để giải tán, đe dọa và trừng phạt những người biểu tình phần lớn là ôn hòa”.