Nhộng ve sầu: Đừng chết vì miếng ăn

Năm nào báo cũng đăng dăm ba vụ ăn nhộng ve sầu và đã bỏ mạng. Tiện đây mình cảnh báo mọi người luôn nhé.

Ve sầu (Cicadidae) thuộc Họ Cicadoidea, có khoảng vài ngàn loài trên khắp trái đất. Chúng có tuổi thọ rất lâu, từ vài năm cho đến gần 20 năm. Tuy nhiên hầu hết 95% thời gian sống của chúng là ở giai đoạn ấu trùng dưới lòng đất. Khi lột xác trưởng thành chúng chỉ sống có vài chục ngày, tuy ngắn nhưng đủ huyên náo cả một khu rừng.

Ve sầu non người ta hay ăn là loại ve sầu sắp lột xác, vẫn còn nằm dưới đất, bị người ta đào lên mang về, có nơi gọi là ve sữa. Còn một loại ve sầu chui lên khỏi mặt đất vào ban đêm, chuẩn bị lột xác cũng bị người ta bắt về ăn luôn. Loại này mặc dù dễ bắt nhưng dân nhậu không thích bằng loại non dưới đất kia.

Người Việt thường có thói quen thích ăn những thứ “độc, lạ”. “Độc” có nghĩa là độc đáo hoặc độc dược, độc tính. Trong trường hợp này, ấu trùng ve sầu mang ý nghĩa thứ hai. Vì sao? vì những lý do sau đây:

1. Dị ứng: ấu trùng chứa rất nhiều protein, giống như nhộng ong. Ai có tiền sử dị ứng với hải sản, nọc ong thì khi ăn ve sầu non rất dễ dị ứng và gây sốc phản vệ, có thể dẫn đến mất mạng. Yếu tố này, tùy cơ địa mỗi người.

2. Nhiễm thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật: ve sầu sau khi giao phối, sẽ đẻ trứng trên các rãnh thân cây, cành cây. Trứng nở ra ấu trùng rơi xuống đất. Ấu trùng lập tức đào đất để chui xuống. Ấu trùng phát triển bằng cách hút nhựa cây để sống. Đôi khi khiến cho cây trồng bị khô héo vì mất hết dinh dưỡng, mặt khác việc chúng bò lung tung dưới đất sẽ gây ra đứt, gãy rễ cây, đặc biệt với một số cây cà phê.

Vì thế nó không thoát được cảnh “uống và ăn” thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ do con người xịt vào cây nhằm tiêu diệt chúng cũng như các loài sâu bọ khác. Các tàn dư của thuốc thấm dần xuống lòng đất, bám vào con ấu trùng và tích tụ dần. Nhiều người ở thành phố về quê chơi, đêm ra vườn tìm bắt ve sầu lột xác mang về chế biến, vô tình rước họa vào thân mà không hề biết chủ vườn vừa xịt thuốc cách đó vài hôm.

3. Do nó nằm dưới đất hàng nhiều năm trời, tích lũy vô vàn các loài vi sinh vật, vi khuẩn độc hại bám trên cơ thể. Do vậy đút một miếng ve sầu vào miệng là đớp cả ổ siêu vi trùng có hại vào cơ thể. Nhiều ông nhậu bất chấp tất cả, ngụy biện rằng ăn sầu non uống kèm với rượu đế sẽ diệt được nhiều vi khuẩn. Nào có biết hai thứ độc đó cộng hưởng lại thì còn nhanh đi chầu ông bà hơn.

4. Cũng như các loài ấu trùng khác, khi nằm dưới đất, ấu trùng ve sầu sẽ bị một số loại nấm tấn công. Đa số là nấm độc. Chúng sẽ ký sinh lên người con ấu trùng, ăn hết chất dinh dưỡng rồi đâm xuyên cơ thể con vật từ bên trong, chồi lên thành cây nấm. Trong hơn 200 các loài nấm ký sinh hầu hết mang độc tính, chỉ có khoảng vài loài nấm có dược tính, đông trùng hạ thảo là một trong số đó.

Khi nấm xâm nhập cơ thể vật chủ, con ấu trùng ve sầu vẫn còn sống, hoạt động dù có chậm hơn một chút nhưng bằng mắt thường không thể nhận ra. Con người bắt ấu trùng mang về, chẳng may trúng mấy con nhiễm nấm, mặc dù nấu lên nhưng các bào tử nấm độc không bị tiêu diệt ở nhiệt độ cao. Khi xâm nhập vào cơ thể con người sẽ gây ra ngộ độc ngay tức thì. Thường chỉ 1, 2 giờ sau khi ăn ve sầu. Nhẹ thi nôn ói, ngộ độc, nặng thì tụt huyết áp, co giật, tử vong.

Đa số các trường hợp tử vong sau khi ăn ấu trùng mà bệnh viện thông báo, đều liên quan đến nấm độc.

Cục An Toàn Thực Phẩm (VFA) của Bộ Y Tế  Việt Namđã nhiều lần cảnh báo về món ăn này. Một số địa phương miền núi cũng thường xuyên thông báo bằng loa phường. Nhưng không hiểu sao, vẫn rất nhiều người thích món này, thậm chí một số tờ báo còn cổ súy cho những hành động săn bắt và buôn bán ấu trùng ve sầu.

Có nhiều người bảo ăn nhiều năm nay chả sao. Còn so sánh với con cóc, con cá nóc, thịt rắn… Thậm chí nếu biết cách làm thì ve sầu nấm ăn vẫn ngon.

Bài viết chỉ mang tính cảnh báo, không bắt buộc phải làm theo. Và trong phạm vi bài này, mình không đề cập đến các vấn đề linh tinh khác về ve sầu. Vì thực tế, nhiều cái chết đã diễn ra rồi và điều này cần được cảnh báo.

Không phải con ve sầu nào cũng gây ngộ độc, không phải ai ăn vào cũng bị dính độc, không phải ai dính độc cũng đều tử vong. Điều đó phụ thuộc rất nhiều yếu tố đã nói ở trên. Nhưng nhiều cái chết là có thật và đã xảy ra.

Tóm lại ai cũng chỉ có một cái miệng, một cái mạng, nên chọn món đàng hoàng mà ăn.

Và món ăn, có những món chỉ có thể ăn được một lần trong đời mà thôi, chẳng còn cơ hội ăn đến 20, 30 năm đâu.

Đừng chết vì thiếu hiểu biết.

MA BU