‘Dự án Tự do’ của Tổng Trump vẫn chưa thực sự khiến các hãng tàu biển cảm thấy an toàn
Chủ các hãng tàu biển cho rằng eo biển Hormuz vẫn cực kỳ nguy hiểm dù ông Trump tuyên bố mở chiến dịch hỗ trợ tàu qua khu vực này.
Tổng thống Donald Trump đã thông báo Mỹ sẽ giúp “dẫn đường” cho những tàu đang bị mắc kẹt do Iran phong tỏa Eo biển Hormuz bằng “Dự án Tự do” (Project Freedom).
Eo biển này gần như đã bị chặn lại kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành không kích Iran. Tehran đáp trả bằng cách phong tỏa tuyến đường thủy quan trọng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.
Một ngày sau thông báo, tình hình giao tranh hạn chế dường lại xuất hiện: Mỹ tấn công một số tàu nhỏ của Iran, còn Iran được cho là tiến hành loạt đòn đáp trả.
Ông Trump cho biết Mỹ đã nhận được đề nghị từ các quốc gia “khắp thế giới” nhằm giúp giải phóng các tàu “bị mắc kẹt tại Eo biển Hormuz” – những tàu “hoàn toàn trung lập và vô tội” và đáp lại Mỹ sẽ “dẫn dắt các con tàu đi ra khỏi vùng nước bị hạn chế một cách an toàn”.
“Việc di chuyển tàu chỉ nhằm mục đích giải cứu người dân, doanh nghiệp và các quốc gia không làm gì sai – họ là nạn nhân của hoàn cảnh,” ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.
ng nói thêm đây là “một cử chỉ nhân đạo thay mặt cho Mỹ, các nước Trung Đông, nhưng đặc biệt là cả Iran”, vì nhiều tàu đang “cạn dần lương thực và nhu yếu phẩm cần thiết để thủy thủ đoàn duy trì điều kiện sinh hoạt an toàn, vệ sinh”.
Tuy nhiên ột số tàu hàng sau đó đã bị tấn công trong khu vực, trong đó có một tàu của Hàn Quốc. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết Iran đã phóng tên lửa và drone vào một cảng dầu lớn ở Fujairah nằm sát eo biển. Vị trí của cảng này rất quan trọng vì đây là một trong số ít cảng nằm trên tuyến đường xuất khẩu dầu mỏ của Trung Đông mà không cần đi qua eo biển Hormuz.
Đây là đợt leo thang lớn nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố. Lưu lượng vận tải biển cũng không tăng lên. Phía Mỹ cho biết hai tàu buôn của họ đã băng qua eo biển nhưng Iran phủ nhận. Mỹ cũng tuyên bố đã phá hủy ít nhất 6 xuồng của Iran nhưng phía Iran tiếp tục bác bỏ.
“Eo biển này vẫn cực kỳ nguy hiểm và tôi dự đoán đa số tàu thuyền sẽ tiếp tục tránh di chuyển qua đây cho đến khi cả hai bên đưa ra được một thỏa thuận cụ thể hơn”, Tim Huxley, chủ tịch hãng tàu Mandarin Shipping, nói hôm 4/5.
Các lãnh đạo ngành vận tải biển vẫn rất bối rối vì ông Trump hay Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ không nói rõ chi tiết kế hoạch. Trong khi đó, Tehran nói rằng các tàu hàng và tàu chở dầu cần phải phối hợp với lực lượng vũ trang của họ, đồng thời khẳng định lực lượng Mỹ sẽ bị tấn công nếu tiến vào eo biển Hormuz.
“Không rõ quốc gia nào đã nêu yêu cầu về sứ mệnh nhân đạo này, cũng không rõ cần phối hợp những gì với phía Iran”, Simon Kaye, giám đốc Tái bảo hiểm toàn cầu của NorthStandard, công ty cung cấp bảo hiểm trách nhiệm dân sự cho phần lớn đội tàu vận tải thế giới, nhận định.
