Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran được công bố, kèm theo việc chấm dứt “vĩnh viễn” các hành động quân sự
TVN
Hoa Kỳ và Iran đã đạt được thỏa thuận hòa bình và chấm dứt “ngay lập tức và vĩnh viễn” các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon, báo hiệu sự kết thúc rõ ràng của hơn ba tháng chiến tranh ở Trung Đông.
Thông báo ban đầu từ phía Pakistan, nước trung gian hòa giải, đã nhanh chóng được Washington và Tehran xác nhận, và một lễ ký kết chính thức đã được lên kế hoạch vào ngày 19 tháng 6 tại Thụy Sĩ.
“Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran giờ đã hoàn tất”, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải trên mạng xã hội hôm Chủ nhật nhân dịp sinh nhật lần thứ 80 của mình.
“Tôi sẵn cho phép mở cửa eo biển Hormuz mà không thu phí, và đồng thời, cho phép dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Hoa Kỳ.”
“Hỡi những con tàu trên thế giới, hãy khởi động động cơ. Hãy để dầu chảy!”
Ngay sau đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố trên truyền hình rằng thỏa thuận này đã “chấm dứt ngay lập tức” cuộc chiến giữa hai nước và họ sẽ tổ chức đàm phán trong vòng hai tháng để tìm kiếm một “thỏa thuận cuối cùng”.
Chỉ vài giờ trước đó, Tehran đã tuyên bố sẽ trả đũa cuộc tấn công của Israel nhằm vào Hezbollah, đồng minh của Iran, ở vùng ngoại ô Beirut, điều này đe dọa làm trì hoãn một thỏa thuận.
Nhưng sau đó cùng ngày, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã đưa ra thông báo: “Cả hai bên đã tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon.”
Ông cũng gửi lời cảm ơn tới các nhà lãnh đạo Qatar, Ả Rập Xê Út và Thổ Nhĩ Kỳ vì sự hỗ trợ của họ trong nỗ lực hòa giải.
– Chi tiết vẫn chưa rõ ràng –
Nội dung của thỏa thuận, đạt được sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng và những lời đe dọa định kỳ từ Trump về các hành động thù địch mới nếu Iran không đạt được thỏa thuận, vẫn chưa rõ ràng.
Hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin Mỹ sẽ giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị đóng băng cho Iran trước khi bắt đầu đàm phán.
Các nhà hoạt động mang theo chân dung của lãnh đạo tối cao bị ám sát của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, khi họ đến tưởng niệm tại Minar-e-Pakistan ở Lahore vào ngày 13 tháng 6 năm 2026, trong hội nghị Shaheed-e-Ummat.
Bản báo cáo trích dẫn một “bản ghi nhớ” gồm 14 điểm giữa hai quốc gia, trong đó quy định “việc giải phóng 24 tỷ đô la tài sản bị đóng băng của Iran trong thời gian đàm phán 60 ngày” bắt đầu sau khi bản ghi nhớ được ký kết.
Chính quyền Trump đã không bình luận ngay lập tức về các chi tiết của thỏa thuận, điều này có thể gây tranh cãi khi Mỹ tiếp tục nỗ lực chấm dứt tham vọng hạt nhân của Tehran và xử lý kho uranium được làm giàu cao của nước này – được cho là đã bị chôn vùi trong các cuộc tấn công của Mỹ năm ngoái.
Việc công bố thỏa thuận đã nhận được sự đón nhận nồng nhiệt từ cộng đồng quốc tế, cùng với hy vọng về một kết thúc lâu dài cho cuộc xung đột.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết đây là một “bước đi quan trọng” hướng tới giải quyết cuộc chiến ở Trung Đông.
Vương quốc Anh, Pháp, Đức và Ý cho biết họ sẵn sàng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt lên Iran và sẽ hợp tác “với Mỹ, Iran và các đối tác khu vực để nắm bắt thời cơ này, duy trì đà tiến và đạt được một giải pháp ngoại giao lâu dài”.
Thông báo này cũng mang lại sự nhẹ nhõm khi thị trường mở cửa vào thứ Hai. Giá dầu giảm mạnh hơn 4% tại Tokyo, và chỉ số chứng khoán Nikkei của Nhật Bản tăng 3%.
