Các ngôi nhà cổ kính của Cuba đang đứng trước nguy cơ sụp đổ
TVN
Ở khu phố cổ Havana, đi bộ trên vỉa hè thay vì giữa đường đồng nghĩa với việc bạn đang mạo hiểm tính mạng của mình. Những ban công đá chạm khắc cầu kỳ của các ngôi nhà phố thuộc địa đang xuống cấp nhô ra phía trên đầu bạn có thể sụp đổ bất cứ lúc nào.
Hàng chục nghìn người sinh sống trong những công trình mang tính biểu tượng của Cuba trước cách mạng, vốn được chia thành các căn hộ sau khi Fidel Castro lên nắm quyền năm 1959, đang sống trong tình trạng bấp bênh, theo đúng nghĩa đen.
Tại khu Centro Habana đông đúc dân cư, một cơn bão đã làm sập cầu thang đá dẫn từ tầng trệt lên các tầng trên của khu nhà trọ màu hồng theo phong cách tân cổ điển từ những năm 1920, nơi Marnie Estevez sinh sống.
Estevez, chồng cô, hai con gái, mẹ và bà ngoại 97 tuổi của cô bị mắc kẹt trên tầng ba, không có lối thoát.
“Lực lượng cứu hỏa phải đến và dùng cần cẩu để đưa bà tôi xuống”, Estevez nói với AFP trong căn hộ nhỏ hai phòng mà cô, chồng và các con đã chuyển đến ở tầng một.
Bảy năm sau, mẹ và bà của cô vẫn đang sống trong một nhà trọ – chỉ là hai trong số hàng ngàn người được sơ tán khỏi những tòa nhà đổ nát đến những nơi ở tạm bợ chật chội.
Các vận động viên tập luyện tại một phòng tập quyền Anh, nơi chín gia đình được sơ tán khỏi một tòa nhà bị sập ở Havana đã sinh sống trong ba năm qua.
Tại Habana Vieja gần đó, trung tâm lịch sử của thành phố, chín gia đình đã phải di dời khỏi một tòa nhà bị sập ba năm trước vẫn đang sinh sống trong một phòng tập đấm bốc.
Mỗi gia đình sống giữa bốn bức tường bằng bìa các tông được bao quanh bởi những tấm vải được giữ cố định bằng dây và que để tạo sự riêng tư.
Với nền kinh tế Cuba đang suy yếu sau 5 tháng bị Mỹ áp đặt lệnh cấm vận nhiên liệu, và tình trạng thiếu nhà ở trên toàn quốc lên tới hơn 900.000 căn, chính quyền cho rằng khó có thể tìm ra giải pháp nhanh chóng.
“Với tình hình hiện tại, mọi việc có vẻ rất khó khăn,” Dayana Garcia, một người mẹ đang nuôi ba đứa con trong phòng tập thể dục, cho biết.
– ‘Không có tiền để sửa chữa bất cứ thứ gì’ –
Số liệu chính thức cho thấy, tính đến cuối năm 2020, khoảng 37% trong số 3,9 triệu tòa nhà dân cư ở Cuba được đánh giá là xuống cấp nghiêm trọng.
Khắp Havana, những dấu vết của thời gian, sự thiếu bảo trì và tình trạng quá tải dân số hiện rõ trên các mặt tiền của một trong những thành phố thuộc địa được bảo tồn tốt nhất ở châu Mỹ.
Habana Vieja, một Di sản Thế giới được UNESCO công nhận, là nơi có khoảng 900 tòa nhà được xếp hạng di tích lịch sử, một số có niên đại từ những năm đầu thời kỳ cai trị của Tây Ban Nha vào thế kỷ 16.
Nhưng trong một số trường hợp, người ta có thể nhìn thấy bầu trời xanh qua các mặt tiền, khiến những công trình xuống cấp trông giống như đạo cụ sân khấu.
Theo Văn phòng Sử gia Thành phố, cơ quan chịu trách nhiệm bảo tồn các tòa nhà được xếp hạng di tích, từ năm 2000 đến năm 2013, tổng cộng 3.856 tòa nhà đã bị sập – gần như một tòa nhà mỗi ngày.
Đến năm 2020, khoảng 37% các tòa nhà dân cư trong cả nước được đánh giá là không an toàn.
“Havana đang xuống dốc không phanh,” bà Leodiska Canino, 64 tuổi, mẹ của Estevez, thẳng thừng nói.
“Ở đây không có tiền để sửa chữa bất cứ thứ gì,” cô ấy nói thêm.
Trong phòng tập thể dục, dây điện ngoằn ngoèo khắp sàn nhà dẫn đến từng căn nhà bằng bìa các tông của các gia đình, nhưng không có nước sinh hoạt và cái nóng dưới mái tôn thì ngột ngạt.
Tiếng những cú đấm mạnh vào bao cát vang vọng khắp phòng tập từ sáng đến tối.
“Đây không phải là cuộc sống,” một trong những bà mẹ bị di dời càu nhàu.
– Một chính phủ vắng mặt –
Số phận của các tòa nhà thuộc thời kỳ thuộc địa ở Havana phản ánh số phận của cuộc cách mạng kéo dài gần bảy thập kỷ, những mặt tiền sơn màu pastel bong tróc là biểu tượng của những cuộc khủng hoảng liên tiếp đã làm rung chuyển hòn đảo, và cả khả năng phục hồi đáng ngạc nhiên của nó.
Một số tòa nhà đã được tân trang lại như một phần của chiến dịch thúc đẩy du lịch được khởi xướng vào những năm 1990, đạt đỉnh điểm vào những năm sau chuyến thăm mang tính bước ngoặt năm 2016 của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama.
Ở những căn khác, như căn mà Estevez đang sống, ban công và các tầng trên được chống đỡ bằng những cột gỗ.
Người phụ nữ 43 tuổi, làm nghề trông trẻ và chăm sóc người già, cố gắng hết sức để sửa sang lại căn hộ của mình nhưng vẫn lo lắng về những vết nứt trên tường.
Bà Garcia, người mẹ 35 tuổi sống trong phòng tập thể dục, lo lắng cho sức khỏe của các con mình, một trong số đó đã bị nhiễm trùng phổi do tiếp xúc với hơi ẩm.
Bà kịch liệt lên án chính quyền cộng sản Cuba đã bỏ mặc họ cho số phận.
“Không ai từ chính phủ đến đây… thậm chí không ai đến để xem chúng tôi thế nào, còn sống hay đã chết.”
Theo AFP
