Nhà thơ Canada Anne Carson được giải Nobel Văn chương 2026

Chiều 8-10, Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố giải Nobel Văn chương 2026 được trao cho nhà thơ Canada Anne Carson (ảnh).

Bà được vinh danh “vì những sáng tác táo bạo và giàu tính sáng tạo, qua cuộc đối thoại đầy tính tinh nghịch với truyền thống cổ điển, đã tạo ra những hình thức mới cho văn chương đương đại”.

Anne Carson sinh năm 1950 tại Toronto, Canada. Trong sự nghiệp, bà kết hợp sáng tác thơ với dịch thuật và giảng dạy tại nhiều trường đại học. Theo Viện Hàn lâm Thụy Điển, gần như toàn bộ sáng tác của bà xoay quanh điểm giao thoa giữa sự ám ảnh của một nhà ngữ văn với từ ngữ và khát vọng tìm kiếm ý nghĩa mới của một nhà thơ.

Carson xem từ nguyên học là điểm khởi đầu cho mọi sáng tác. Các bản dịch văn chương Hy Lạp cổ điển của bà được đánh giá như những tác phẩm độc lập, tiêu biểu là bản chuyển ngữ If Not, Winter của Sappho, cùng các tác phẩm của Sophocles như Electra (2001) và Antigone (2015).

Những năm 1990, bà cho ra đời nhiều tác phẩm đáng chú ý. The Glass Essay trong tập Glass, Irony, and God (1995) cho thấy tiềm năng của thể thơ dài, xóa nhòa ranh giới giữa các thể loại. Tác phẩm được xem là kiệt tác của bà là Autobiography of Red: A Novel in Verse (1998), thể hiện khả năng hiện thực hóa truyền thống văn học kinh điển một cách xuất sắc.

Trong sự nghiệp, Carson luôn khám phá những khả năng mới của việc viết lách. Tập Float (2016) gồm 22 tập sách nhỏ về nhiều chủ đề, có thể đọc theo bất kỳ thứ tự nào. Wrong Norma (2024) tập hợp các văn bản mang tính trình diễn, vượt qua nhiều ranh giới nghệ thuật và học thuật. Bà còn hợp tác với nghệ sĩ thị giác, biên đạo múa, đạo diễn opera và sân khấu, thể hiện sự tự do trong cách tiếp cận văn chương.

Giải Nobel Văn chương bắt đầu được trao từ năm 1901. Đến nay đã có 119 giải được trao cho 123 nhà văn. Giá trị giải thưởng năm 2026 là 12 triệu krona Thụy Điển (khoảng 1,2 triệu USD).