Vào thứ Hai, hai nhà kinh tế Mỹ Robert Hall và Michael Woodford đã được trao giải Nobel Kinh tế vì công trình nghiên cứu về cách chính sách tiền tệ và tài khóa có thể giúp ổn định tốt hơn những biến động kinh tế gây gián đoạn.
Hai ông được vinh danh vì đã phát triển các mô hình mới để quản lý suy thoái và các cuộc khủng hoảng khác mà những công cụ truyền thống không còn hiệu quả.
“Dựa trên những mô hình này, các biện pháp chính sách tài khóa và tiền tệ được thực hiện đúng thời điểm có thể làm giảm các đỉnh và đáy của nền kinh tế”, ban giám khảo cho biết.
Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển giải thích rằng kể từ khi John Maynard Keynes đưa ra các lý thuyết kinh tế gần một thế kỷ trước, chính sách “ổn định” đã giúp các nhà quản lý thúc đẩy tăng trưởng khi cần thiết. Tuy nhiên, trong các cú sốc dầu mỏ thập niên 1970, các mô hình Keynes không còn phát huy tác dụng.
Hall, 83 tuổi, giáo sư tại Đại học Stanford, và Woodford, giáo sư tại Đại học Columbia (sinh năm 1955), đã độc lập tìm kiếm các mô hình mới.
“Thay vì dựa trên mối liên hệ thống kê giữa các biến số vĩ mô như lạm phát, sản xuất và tiêu dùng, họ xây dựng mô hình trên nền tảng vi mô”, ban giám khảo cho biết. Các mô hình của Hall và Woodford giúp hiểu cách tổng thể hành vi của các hộ gia đình và doanh nghiệp tác động đến nền kinh tế.
Một yếu tố then chốt là nhận thức rằng các hộ gia đình luôn nhìn về tương lai khi quyết định chi tiêu hay tiết kiệm. Do đó, cách chính phủ và ngân hàng trung ương truyền đạt chính sách có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng của người dân.
“Công trình của các nhà khoa học đoạt giải đã tạo nền tảng lý thuyết vững chắc cho những mô hình hiện đang được các ngân hàng trung ương và chính phủ trên thế giới sử dụng”, John Hassler, chủ tịch ủy ban trao giải, cho biết.
Woodford nói qua điện thoại trong buổi công bố giải: “Đây là bất ngờ, nhưng tôi cảm thấy rất vui. Đây là vinh dự lớn lao”. Ông dẫn ví dụ về cuộc khủng hoảng tài chính 2008, khi lãi suất đã về gần 0% và các công cụ tiền tệ truyền thống không còn đủ sức. Một trong những cách tiếp cận mới là ngân hàng trung ương bắt đầu đưa ra những tuyên bố rõ ràng hơn về hướng đi của lãi suất trong tương lai – cách làm vẫn còn được duy trì đến nay.
“Tôi nghĩ điều đó đã góp phần ổn định tốt hơn. Nó không giải quyết được vấn đề như phép màu, nhưng là một đóng góp quan trọng”, Woodford nói.
Ông khẳng định các lý thuyết của mình không xuất phát từ bất kỳ chương trình chính trị cụ thể nào, mà nhằm cải thiện nền tảng cho các cuộc thảo luận về chính sách kinh tế, góp phần quản lý nền kinh tế tốt hơn và giúp công chúng hiểu rõ hơn.
Giải Nobel Kinh tế không nằm trong năm giải gốc theo di chúc của Alfred Nobel, mà được Ngân hàng Trung ương Thụy Điển lập ra năm 1968. Giải thưởng gồm bằng chứng nhận, huy chương vàng và số tiền 1,2 triệu USD.