Các nhà khoa học phát hiện ra rằng thú mỏ vịt còn kỳ lạ hơn cả những gì người ta vẫn nghĩ
TVN
Chúng đã có mỏ của vịt, đuôi của hải ly, đẻ trứng như loài bò sát và có nọc độc như rắn.
Thế nhưng, loài thú mỏ vịt khiêm nhường, một sinh vật nhỏ bé lặng lẽ bơi lội trong các con sông ở miền đông nước Úc, lại tìm ra một cách khác để khiến các nhà khoa học kinh ngạc.
Đây là loài động vật có vú duy nhất có cấu trúc rỗng của sắc tố melanin, một đặc điểm thường chỉ thấy ở chim, các nhà sinh vật học cho biết trong một nghiên cứu mới công bố hôm thứ Tư.
Khi mẫu vật nhồi bông đầu tiên của một con thú mỏ vịt được mang về từ Úc vào năm 1799, các nhà tự nhiên học châu Âu bắt đầu tìm kiếm những điểm bất thường – họ cho rằng đó là một trò lừa bịp.
Kể từ đó, loài động vật này đã khiến các nhà khoa học kinh ngạc.
Thú mỏ vịt là một trong năm loài động vật có vú đẻ trứng, được gọi là động vật đơn huyệt. Bốn loài còn lại đều là các loại thú lông nhím – những sinh vật có gai sống ở vùng bụi rậm của Úc.
Nó cũng là một trong số ít loài động vật có vú có nọc độc – con đực có một cái cựa ở chân sau giúp phóng nọc độc vào kẻ thù.
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Biology Letters của Hiệp hội Hoàng gia Anh, một đặc điểm kỳ lạ khác đã được bổ sung vào danh sách các đặc điểm khác thường của loài thú mỏ vịt.
Một con thú mỏ vịt con, được gọi là “puggle”.
Ở các loài động vật có xương sống, sắc tố melanin bảo vệ cơ thể khỏi bức xạ tia cực tím, giúp điều chỉnh nhiệt độ cơ thể và tạo màu cho da, lông hoặc lông vũ. Melanin nằm trong các cấu trúc nhỏ, chuyên biệt bên trong tế bào gọi là melanosome, hình dạng của chúng có liên quan đến màu sắc.
Ví dụ, eumelanin – chất tạo ra các sắc tố đen, xám và nâu sẫm – thường được tìm thấy trong các thể melanosome kéo dài.
Pheomelanin, chất tạo ra màu đỏ, nâu đỏ và một số sắc thái cam và vàng, được tìm thấy trong các thể melanosome hình cầu.
Và ở động vật có vú, các hạt sắc tố này luôn ở dạng rắn.
Tuy nhiên, ở chim, đôi khi cấu trúc này rỗng hoặc phẳng, chỉ có một lớp melanin mỏng. Điều này giúp chim có được màu sắc rực rỡ và đa dạng như chúng ta thấy trên khắp thế giới.
Các loài chim cũng có các thể sắc tố (melanosome) được sắp xếp thành các “cấu trúc nano” nhỏ hơn, tạo ra màu sắc óng ánh khi tương tác với ánh sáng, ví dụ như lông của chim công.
– ‘Bất ngờ và thú vị’ –
Jessica Leigh Dobson, một nhà sinh vật học tại Đại học Ghent ở Bỉ và là tác giả chính của nghiên cứu, nói với AFP rằng nhóm nghiên cứu đang biên soạn cơ sở dữ liệu về các thể sắc tố của động vật có vú thì họ đã có một phát hiện “vô cùng bất ngờ và thú vị”.
Tại sao thú mỏ vịt lại có cấu trúc melanin tương tự như chim? Thực sự không ai biết.
Các hạt sắc tố trên da thú mỏ vịt chủ yếu có hình cầu – điều này đáng lẽ phải tạo nên bộ lông màu đỏ cam. Nhưng con vật này chỉ có màu nâu sẫm.
Sau đó, các nhà khoa học phát hiện ra rằng một số hạt sắc tố của nó rỗng bên trong – giống như ở các loài chim.
Họ đã kiểm tra cơ sở dữ liệu của mình để tìm các loài động vật có vú khác, bao gồm cả thú có túi, động vật gặm nhấm và linh trưởng.
“Theo như chúng tôi biết, đây là ví dụ duy nhất về các thể sắc tố rỗng ở động vật có vú,” Dobson nói.
Bà cho biết các hạt sắc tố melanin “phân bố ngẫu nhiên khắp lớp vỏ tóc” và không tạo ra hiệu ứng ánh kim.
“Chắc chắn cần phải nghiên cứu thêm để tìm hiểu lý do tại sao họ lại có chúng,” Dobson nói thêm.
Lý do tại sao những loài động vật này lại tiến hóa những đặc điểm bất thường đó ngay từ đầu vẫn chưa rõ ràng.
Người ta cho rằng tổ tiên của thú mỏ vịt và thú lông nhím là những động vật đào hang sống dưới nước, vì vậy các thể sắc tố rỗng của chúng có thể đã giúp chúng thích nghi với cuộc sống dưới nước, mang lại cho chúng khả năng cách nhiệt tốt hơn.
Nhưng giả thuyết này lại đặt ra nhiều câu hỏi hơn.
Nếu đúng như vậy, tại sao đặc điểm này lại “không phổ biến hơn ở các loài động vật có vú sống dưới nước?” nghiên cứu đặt câu hỏi.
Theo AFP
