Chiến tranh Trung Đông: Iran bổ nhiệm nhân vật cứng rắn; ông Trump nói Iran trao cho ông “một món quà”

Iran bổ nhiệm nhân vật cứng rắn thay ông Larijani làm lãnh đạo an ninh quốc gia

Hôm 24/3, Iran bổ nhiệm Mohammad Baqer Zolqadr làm người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao (SNSC), thay thế ông Ali Larijani – người thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel tuần trước.

Ông Zolqadr từng là nhân vật số hai trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi Giáo Iran (IRGC) trong nhiều năm, mang quân hàm chuẩn tướng và được xem là thành viên cấp cao của phe cứng rắn tại Iran. Trước khi được bổ nhiệm, ông giữ chức đứng đầu Hội đồng Phân định Lợi ích.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran chịu trách nhiệm điều phối chính sách an ninh và đối ngoại, với sự tham gia của quân đội, cơ quan tình báo và các quan chức cấp cao chính phủ. Dù trên danh nghĩa do Tổng thống Masoud Pezeshkian chủ trì, cơ quan này vẫn phải có đại diện của lãnh tụ tối cao, người nắm quyền quyết định tối hậu trong mọi vấn đề quốc gia.

Theo Reuters, dù nắm giữ vị trí mới, ông Zolqadr khó có thể thay thế vai trò “nhà môi giới quyền lực then chốt” mà ông Larijani từng đảm nhiệm. Khi còn sống, ông Larijani không chỉ phụ trách an ninh quốc gia mà còn là một trong số ít chính trị gia có khả năng cân bằng giữa phe cứng rắn, phe ôn hòa và ý chí của lãnh tụ tối cao. Ngược lại, ông Zolqadr được đánh giá thiên về nền tảng quân sự và đường lối cứng rắn.

Theo CNN, ngoài vai trò trong IRGC, ông Zolqadr trong 40 năm qua từng giữ nhiều vị trí cấp cao liên ngành, bao gồm Thứ trưởng Nội vụ phụ trách an ninh, Phó Tổng tham mưu trưởng lực lượng vũ trang và cố vấn về phòng chống tội phạm cho Chánh án. Điều này giúp ông nhận được sự tin cậy từ cố lãnh tụ tối cao. Cơ quan mà ông từng đứng đầu có nhiệm vụ tư vấn cho lãnh tụ tối cao và làm trung gian giữa Quốc hội và Hội đồng Giám hộ Hiến pháp.

Bên cạnh đó, kinh nghiệm thời chiến giúp ông duy trì quan hệ chặt chẽ với các lực lượng bán quân sự trong nước như Basij và Ansar-e Hezbollah – những lực lượng thường được chính quyền sử dụng để trấn áp các phong trào đối lập và bất đồng chính kiến.

Người tiền nhiệm Ali Larijani đã thiệt mạng trong một cuộc không kích chính xác của Israel tuần trước. Kể từ khi xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát ngày 28/2, giới lãnh đạo Iran đã chịu tổn thất nặng nề.

Theo Fox News, Tổng thống Donald Trump hôm 24/3 phát biểu tại thành phố Memphis rằng kể từ khi xung đột bắt đầu, các lãnh đạo cấp cao của Iran đã liên tiếp bị loại bỏ.

Trong khi đó  Trump cho biết PTT JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio đang dẫn đầu cuộc đàm phán với Iran.

Ông Trump ca ngợi món quà “quan trọng” từ Iran liên quan đến eo biển Hormuz khi các cuộc đàm phán thỏa thuận nóng lên, món quà đã đến hôm nay và “rất quan trọng”, với các cuộc đàm phán do Marco Rubio và JD Vance dẫn đầu.

Khi phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục, ông Trump nói rằng giới lãnh đạo Iran đã gửi món quà vào thứ Hai, và nó đã đến vào thứ Ba.

“Họ sẽ đạt được một thỏa thuận. Họ đã làm một điều [hôm thứ Hai] thực sự đáng kinh ngạc. Họ đã tặng chúng tôi một món quà,” Trump nói. “Món quà đã đến hôm nay, và đó là một món quà rất lớn trị giá một số tiền khổng lồ.” Ông Trump cho biết ông không thể tiết lộ món quà đó là gì, nhưng nói rằng nó “liên quan đến dầu khí” và có liên hệ với eo biển Hormuz.

Khi được hỏi về việc kiểm soát eo biển Hormuz, ông nói rằng Mỹ sẽ “kiểm soát bất cứ điều gì chúng ta muốn”.
“Họ không thể có một số thứ nhất định”, ông Trump nói. “Nó bắt đầu bằng việc không có vũ khí hạt nhân, và họ đã đồng ý với điều đó. … Họ sẽ không có việc làm giàu uranium, bất kỳ điều gì trong số đó. … Chúng ta đang ở vị thế đàm phán tốt nhất. Chúng ta đang đi trước kế hoạch rất nhiều.”