Iran cảnh báo về tình trạng ‘bất ổn’ sau khi tàu sân bay tiến vào vùng biển Trung Đông
TVN
Tổng thống Iran hôm thứ Ba cảnh báo rằng những “lời đe dọa” của Mỹ đối với nước cộng hòa Hồi giáo sẽ chỉ gây ra bất ổn, trong khi một nhóm tấn công hải quân của Mỹ do một tàu sân bay dẫn đầu đã tiến vào vùng biển Trung Đông.
Washington không loại trừ khả năng can thiệp quân sự chống lại Tehran vì hành động đàn áp các cuộc biểu tình – mà theo các nhóm nhân quyền đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng – và Tổng thống Donald Trump đã điều tàu USS Abraham Lincoln đến khu vực “đề phòng trường hợp cần thiết”.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã chỉ trích những “lời đe dọa” của Mỹ trong cuộc điện đàm với Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman, nói rằng chúng “nhằm mục đích phá vỡ an ninh khu vực và sẽ không đạt được gì ngoài sự bất ổn”.
Mỹ cũng duy trì một số căn cứ ở Trung Đông, điều này đã khiến một chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đưa ra lời cảnh báo đối với các nước láng giềng của Iran vào thứ Ba.
Hãng thông tấn Fars dẫn lời Mohammad Akbarzadeh, phó chỉ huy chính trị của lực lượng hải quân IRGC, cho biết: “Các nước láng giềng là bạn bè của chúng ta, nhưng nếu lãnh thổ, bầu trời hoặc vùng biển của họ được sử dụng chống lại Iran, họ sẽ bị coi là thù địch”.
Bộ Ngoại giao Ả Rập Xê Út cho biết thái tử đã hứa với ông Pezeshkian rằng Riyadh “sẽ không cho phép không phận hoặc lãnh thổ của mình được sử dụng cho bất kỳ hành động quân sự nào” chống lại Iran.
Kể từ khi Iran phát động chiến dịch đàn áp các cuộc biểu tình hồi đầu tháng này, kèm theo việc cắt internet trên diện rộng, ông Trump đã đưa ra những tín hiệu trái chiều về việc can thiệp, điều mà một số người phản đối giới lãnh đạo giáo sĩ coi là cách duy nhất để tạo ra sự thay đổi.
“Chúng ta có một hạm đội lớn sát bên Iran. Lớn hơn cả Venezuela,” ông Trump nói với trang tin Axios hôm thứ Hai, vài tuần sau khi quân đội Mỹ bắt giữ tổng thống nước này, Nicolas Maduro.
Nhưng ông nói thêm: “Họ muốn đạt được thỏa thuận. Tôi biết điều đó. Họ đã gọi nhiều lần. Họ muốn đàm phán.”
Trước đó, Tehran từng tuyên bố rằng kênh liên lạc vẫn được duy trì giữa Ngoại trưởng Abbas Araghchi và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, bất chấp việc hai bên không có quan hệ ngoại giao.
Theo Axios, ông Trump từ chối thảo luận về các phương án mà nhóm an ninh quốc gia của ông đưa ra, hoặc phương án nào ông thích hơn.
Các nhà phân tích cho rằng các phương án bao gồm tấn công các cơ sở quân sự hoặc các cuộc tấn công có chủ đích nhằm vào giới lãnh đạo dưới sự chỉ đạo của lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei nhằm lật đổ hệ thống đã cai trị Iran kể từ cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979 lật đổ chế độ Shah.
– ‘Điểm yếu nhất’ –
Tờ New York Times đưa tin rằng ông Trump đã nhận được nhiều báo cáo tình báo của Mỹ “chỉ ra rằng vị thế của chính phủ Iran đang suy yếu”, và quyền lực của họ “đang ở điểm yếu nhất” kể từ khi chế độ Shah sụp đổ.
Thượng nghị sĩ Mỹ Lindsey Graham nói với tờ báo rằng ông đã nói chuyện với Trump trong những ngày gần đây về Iran và rằng “mục tiêu là chấm dứt chế độ này”.
“Hôm nay họ có thể ngừng giết người, nhưng nếu tháng sau họ vẫn nắm quyền, họ sẽ lại giết người”, ông nói về cách chính quyền đối xử với người biểu tình.
Vào tháng 6, Mỹ đã tham gia vào cuộc chiến kéo dài 12 ngày của Israel chống lại Iran bằng các cuộc tấn công vào các địa điểm hạt nhân.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm thứ Ba tuyên bố rằng “Ông Trump sẽ quyết định những gì ông ấy muốn; Nhà nước Israel sẽ quyết định những gì mình muốn”.
Nhưng ông nói thêm, nếu Iran tấn công Israel, “chúng tôi sẽ đáp trả bằng một lực lượng mà Iran chưa từng thấy”.
Những ngày gần đây, các quan chức Iran dường như thận trọng trong việc đổ thêm dầu vào lửa.
Tuy nhiên, tờ báo bảo thủ Hamshahri hôm thứ Ba đã dẫn lời phát ngôn viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng, Mohammad Ali Naini, nói rằng “nếu tàu sân bay của họ phạm sai lầm và xâm phạm vùng biển thuộc lãnh thổ Iran, nó sẽ bị nhắm mục tiêu” – nhưng sau đó lại rút lại bài báo và xin lỗi Naini.
Tờ báo bảo thủ Javan cho biết Iran đã “sẵn sàng cho một phản ứng mạnh mẽ” và sẽ chiếm giữ eo biển Hormuz chiến lược, một trung tâm trung chuyển quan trọng cho nguồn cung năng lượng.
Trong khi đó, một bảng quảng cáo chống Mỹ đã xuất hiện ở Tehran, dường như cho thấy một tàu sân bay Mỹ đang bị phá hủy.
– ‘Bắt giữ hàng loạt, hăm dọa’ –
Các nhóm nhân quyền đã mô tả cuộc đàn áp này là cuộc đàn áp đẫm máu nhất từ trước đến nay đối với các cuộc biểu tình ở Iran, và cảnh báo rằng việc thống kê thương vong trở nên phức tạp do việc cắt internet kéo dài gần ba tuần mà họ cho rằng nhằm che giấu mức độ đàn áp.
Hôm thứ Ba, Monitor Netblocks báo cáo về tình trạng kết nối không ổn định nhưng cảnh báo rằng việc truy cập internet vẫn bị “kiểm soát chặt chẽ dựa trên danh sách trắng” và người dùng vẫn cần các giải pháp thay thế.
Trong bản cập nhật số liệu thương vong, hãng thông tấn HRANA có trụ sở tại Mỹ cho biết đã xác nhận 6.126 người thiệt mạng, bao gồm 5.777 người biểu tình, 86 trẻ vị thành niên, 214 thành viên lực lượng an ninh và 49 người ngoài cuộc.
Tuy nhiên, nhóm này, vốn có mạng lưới nguồn tin rộng khắp bên trong Iran và đã theo dõi các cuộc biểu tình hàng ngày kể từ khi chúng bắt đầu, cho biết thêm rằng họ vẫn đang điều tra thêm 17.091 trường hợp tử vong có thể xảy ra.
Theo thông báo, ít nhất 41.880 người đã bị bắt giữ.
“Các cơ quan an ninh tiếp tục theo đuổi cách tiếp cận tập trung vào bắt giữ hàng loạt, đe dọa và kiểm soát thông tin”, HRANA cho biết.
Cuối tuần qua, kênh truyền hình tiếng Ba Tư Iran International, có trụ sở bên ngoài Iran, cho biết hơn 36.500 người Iran đã thiệt mạng do lực lượng an ninh gây ra trong khoảng thời gian từ ngày 8 đến ngày 9 tháng 1, dựa trên các báo cáo, tài liệu và nguồn tin.
Hiện chưa thể xác minh thông tin này ngay lập tức.