Mỹ và Israel tấn công lớn nhằm vào các địa điểm quan trọng của Iran
Truyền thông Iran hôm thứ Ba đưa tin một loạt các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã nhắm vào các căn cứ quân sự, một nhà máy sản xuất thuốc điều trị ung thư và một địa điểm tôn giáo – sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa phá hủy các giếng dầu và lưới điện của nước này.
Đoạn video được AFP xác minh cho thấy ít nhất hai vụ nổ lớn và cột khói bốc lên ở Isfahan, miền trung Iran. Truyền thông nhà nước đưa tin Grand Husseiniya, một trung tâm tôn giáo của người Shia, đã bị hư hại ở Zanjan, phía tây bắc.
Chính phủ Iran cũng cho biết các cuộc không kích đã đánh trúng một nhà máy dược phẩm sản xuất thuốc điều trị ung thư và thuốc gây mê, trong khi một quan chức Bộ Y tế nói với hãng tin ISNA rằng một vụ đánh bom đã khiến một nhà máy khử muối trên đảo Qeshm ở eo biển Hormuz “hoàn toàn ngừng hoạt động”.
Chưa rõ thời điểm cuộc tấn công vào nhà máy khử muối được báo cáo diễn ra, nhưng trong suốt cuộc xung đột kéo dài một tháng, Iran đã tuyên bố sẽ đáp trả các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của mình bằng các cuộc tấn công vào các nước láng giềng.
Nước khử muối cung cấp 42% lượng nước uống tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, 70% tại Ả Rập Xê Út, 86% tại Oman và 90% tại Kuwait.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào vào nguồn nước uống của người dân đều có thể gây ra leo thang nghiêm trọng và lôi kéo các nước láng giềng của Iran vào cuộc xung đột, nhưng ông Trump đã không ngần ngại trong lời đe dọa mới nhất của mình, rõ ràng là nhằm gây áp lực buộc Iran phải đầu hàng và chấp nhận một thỏa thuận do Mỹ đề xuất.
– Thực tế chiến tranh –
Trong một bài đăng trên trang mạng xã hội của mình, Trump cảnh báo rằng nếu Iran không đạt được thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz cho giao thông đường biển, Mỹ sẽ đáp trả bằng cách “phá hủy hoàn toàn tất cả các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg (và có thể cả các nhà máy khử muối!)”.
Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Qatar tuyên bố rằng các chế độ quân chủ Ả Rập có “lập trường rất thống nhất ở vùng Vịnh về việc kêu gọi giảm leo thang và chấm dứt chiến tranh.”
Hãng thông tấn Fars của Iran cũng đưa tin về các vụ nổ và mất điện ở một số khu vực của Tehran, nơi người dân mô tả một thành phố vẫn đang cố gắng duy trì một số hoạt động thường nhật bất chấp an ninh thắt chặt.
“Khi tôi ngồi được vào một chiếc bàn cà phê, dù chỉ vài phút thôi, tôi gần như tin rằng thế giới vẫn chưa kết thúc,” Fatemeh, một trợ lý nha khoa 27 tuổi ở Iran, nói. “Và rồi tôi trở về nhà, trở lại với thực tế sống trong chiến tranh, với tất cả bóng tối và gánh nặng của nó.”
Giá dầu biến động mạnh khi thị trường cân nhắc giữa sự tự tin của Trump rằng Tehran sẽ sớm nhượng bộ và nỗi lo ngại rằng một chiến dịch trên bộ của Mỹ ở Vịnh Ba Tư có thể làm leo thang xung đột hơn nữa.
Lực lượng phòng vệ dân sự cho biết, các vụ nổ đã được nghe thấy ở Dubai và gần sân bay Erbil ở miền bắc Iraq, còi báo động vang lên ở Jerusalem và hai người bị thương khi hệ thống phòng không can thiệp để đánh chặn một máy bay không người lái gần thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út.
Cơ quan cứu hộ khẩn cấp Israel cho biết tám người bị thương nhẹ do mảnh đạn rơi ở Bnei Brak, gần Tel Aviv. Ít nhất 10 tiếng nổ đã được nghe thấy ở khu vực Jerusalem sau khi phát hiện các vụ phóng tên lửa từ Iran.
– ‘Trực tiếp và ác ý’ –
Công ty dầu khí quốc doanh của Kuwait báo cáo rằng một trong những tàu chở dầu thô khổng lồ của họ đã bốc cháy ngoài khơi Dubai sau một “cuộc tấn công trực tiếp và ác ý của Iran khi đang neo đậu tại khu vực này”.
Các cuộc tấn công vào tàu chở dầu và các cơ sở xuất khẩu đã khiến thị trường thế giới chao đảo, và mọi sự chú ý đều đổ dồn vào eo biển Hormuz, tuyến đường hàng hải mà Iran đã đóng cửa đối với tất cả các tàu thuyền ngoại trừ những tàu được nước này cho phép.
Hai tàu container của Trung Quốc đã có thể đi qua eo biển, và Bắc Kinh bày tỏ lòng biết ơn đối với “các bên liên quan”, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao cho biết với các phóng viên.
Giá dầu thế giới đã tăng vọt kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh hơn một tháng trước bằng các cuộc tấn công vào Tehran khiến lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng, nhưng lại giảm trở lại mỗi khi Trump hứa hẹn sẽ nhanh chóng kết thúc cuộc xung đột, khiến thị trường trở nên bất ổn.
“Tình hình hỗn loạn vẫn tiếp diễn,” chuyên gia tư vấn đầu tư Christopher Dembik của Pictet Asset Management cho biết.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người cùng hợp tác với Trump trong cuộc tấn công Iran, cho biết hơn một nửa mục tiêu quân sự của chiến dịch đã đạt được, nhưng cả hai nhà lãnh đạo đều từ chối đưa ra thời hạn kết thúc cuộc chiến.
Quân đội Israel cũng thông báo hôm thứ Ba rằng bốn binh sĩ nữa của họ đã thiệt mạng trong các cuộc giao tranh ở miền nam Lebanon, nơi chiến tranh đã lan rộng và nơi họ đang chiến đấu với lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cho biết quân đội Israel sẽ chiếm đóng một vùng lãnh thổ rộng lớn ở miền nam Lebanon ngay cả sau khi cuộc chiến hiện tại chống lại Hezbollah kết thúc.
“Tất cả các ngôi nhà ở các làng giáp biên giới ở Lebanon sẽ bị phá hủy theo mô hình Rafah và Beit Hanoun ở Gaza”, ông tuyên bố, dẫn chứng ví dụ về cuộc chiến tranh gần đây nhất của Israel trong khu vực, khiến phần lớn lãnh thổ Palestine bị tàn phá.
– Sẵn sàng đàm phán chưa? –
Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar, người mà quốc gia của ông đang đóng vai trò trung gian giữa Tehran và Washington, đã có mặt tại Bắc Kinh để hội đàm về “các vấn đề toàn cầu cùng quan tâm” với người đồng cấp Vương Nghị.
Hôm Chủ nhật, ông Dar đã tiếp đón các bộ trưởng ngoại giao của Ả Rập Xê Út, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ tại thủ đô Islamabad của Pakistan, đồng thời tuyên bố Islamabad sẵn sàng đăng cai các cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ và Iran trong “những ngày tới”.
Ông Trump tuyên bố đang liên lạc trực tiếp với các nhân vật cấp cao của Iran, nhưng không công khai danh tính của họ, và Bộ Ngoại giao Iran cho biết Washington chỉ gửi yêu cầu đàm phán thông qua các trung gian, trong đó có Pakistan.
