Ông Trump nói Mỹ sẽ “giải cứu” nếu Iran giết hại người biểu tình

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Sáu tuyên bố rằng Hoa Kỳ đã “sẵn sàng chiến đấu” để đáp trả nếu Iran giết hại người biểu tình, khiến Tehran cảnh báo rằng sự can thiệp sẽ gây bất ổn khu vực.

Người biểu tình và lực lượng an ninh đã đụng độ ở một số thành phố của Iran hôm thứ Năm, với sáu người được báo cáo thiệt mạng, đây là những trường hợp tử vong đầu tiên kể từ khi tình trạng bất ổn leo thang.

Các chủ cửa hàng ở thủ đô Tehran đã đình công vào Chủ nhật để phản đối giá cả tăng cao và tình trạng kinh tế trì trệ, những hành động này sau đó đã lan rộng thành một phong trào biểu tình lan sang các khu vực khác của đất nước.

Trên nền tảng Truth Social của mình, Trump tuyên bố rằng nếu Iran “dùng bạo lực giết hại những người biểu tình ôn hòa, điều mà họ thường làm, thì Hoa Kỳ sẽ đến giải cứu họ”.

“Chúng tôi đã sẵn sàng chiến đấu,” ông nói thêm.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gọi những phát ngôn của Trump là “liều lĩnh và nguy hiểm”, đồng thời cảnh báo rằng lực lượng vũ trang đang “trong tình trạng sẵn sàng” trong trường hợp có bất kỳ sự can thiệp nào.

Người đứng đầu cơ quan an ninh cao cấp nhất của Iran, Ali Larijani, đã cảnh báo Trump rằng “sự can thiệp của Mỹ vào vấn đề nội bộ này sẽ đồng nghĩa với việc gây bất ổn cho toàn bộ khu vực và phá hủy lợi ích của Mỹ”.

Ông Larijani nói thêm trên kênh X rằng người dân Mỹ “nên quan tâm đến sự an toàn của binh lính mình”.

Ali Shamkhani, cố vấn của lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei, cho biết bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ cũng sẽ “bị đáp trả”, đồng thời gọi an ninh của Iran là “lằn ranh đỏ”.

Các nhà lãnh đạo Iran, bao gồm Larijani và Tổng thống Masoud Pezeshkian, trong những ngày gần đây đã nói rằng các cuộc biểu tình ôn hòa phản đối tình trạng kinh tế tồi tệ của Iran là chính đáng và dễ hiểu.

Nền kinh tế Iran đã bị tàn phá bởi nhiều năm trừng phạt quốc tế khắc nghiệt liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này, với lạm phát phi mã và đồng tiền mất giá trầm trọng.

Hôm thứ Năm, Pezeshkian nói rằng, từ quan điểm tôn giáo, ông và chính phủ của mình sẽ bị đày xuống địa ngục nếu không giải quyết được khó khăn kinh tế của người dân.

Đồng thời, các quan chức cũng cảnh báo sẽ có phản ứng kiên quyết đối với bất kỳ tình trạng bất ổn nào.

Một phát ngôn viên cảnh sát Iran cho biết hôm thứ Sáu rằng chính quyền thừa nhận các cuộc biểu tình “thể hiện ý chí của người dân nhằm cải thiện điều kiện sống của họ”.

Người phát ngôn Said Montazeralmahdi cho biết thêm trong một tuyên bố: “Cảnh sát phân biệt rõ ràng giữa những yêu cầu chính đáng của người dân và các hành động phá hoại… và sẽ không cho phép bất kỳ kẻ thù nào biến tình trạng bất ổn thành hỗn loạn”.

Công tố viên quận Lorestan, nơi xảy ra các cuộc đụng độ hôm thứ Năm, được dẫn lời trên trang web Mizan của ngành tư pháp rằng: “Bất kỳ hành vi tham gia vào các cuộc tụ tập bất hợp pháp và bất kỳ hành động nào nhằm gây rối trật tự công cộng, phá hoại tài sản, không tuân thủ pháp luật, kích động các cuộc tụ tập bất hợp pháp… sẽ bị xử lý nghiêm khắc nhất”.

Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc Volker Turk kêu gọi chính quyền Iran “duy trì các quyền tự do ngôn luận, lập hội và hội họp hòa bình”.

Venezuela, hiện đang trải qua một cuộc khủng hoảng leo thang với Hoa Kỳ, đã bày tỏ lo ngại về những phát ngôn “đối đầu” của ông Trump.

Caracas tuyên bố: “Venezuela khẳng định tình đoàn kết vững chắc với nhân dân và chính phủ Iran, kêu gọi chấm dứt các hành động can thiệp làm tổn hại đến sự ổn định khu vực”.

– Nền kinh tế suy yếu –

Phong trào biểu tình diễn ra trong bối cảnh Iran đang suy yếu do những đòn giáng mạnh vào các đồng minh khu vực của nước này ở Gaza, Lebanon và Syria.

Iran cũng đã tham gia vào một cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Israel hồi tháng 6, trong đó Hoa Kỳ đã tham gia một thời gian ngắn với các cuộc tấn công vào các địa điểm hạt nhân.

Theo thống kê của AFP dựa trên các báo cáo truyền thông Iran, các cuộc biểu tình đã ảnh hưởng đến ít nhất 20 thành phố với mức độ khác nhau, chủ yếu ở phía tây đất nước.

Tuy nhiên, truyền thông địa phương không nhất thiết đưa tin về mọi sự việc, và truyền thông nhà nước đã giảm nhẹ mức độ đưa tin về các cuộc biểu tình, trong khi các video tràn lan trên mạng xã hội thường rất khó xác minh.

Các cuộc biểu tình lần này nhỏ hơn so với đợt bất ổn lớn hồi năm 2022, bùng phát sau cái chết trong trại giam của Mahsa Amini, người bị bắt vì cáo buộc vi phạm quy định nghiêm ngặt về trang phục dành cho phụ nữ ở Iran.

Cái chết của cô đã châm ngòi cho một làn sóng phẫn nộ trên toàn quốc, khiến hàng trăm người thiệt mạng, trong đó có hàng chục thành viên lực lượng an ninh.

Iran cũng chìm trong các cuộc biểu tình trên toàn quốc bắt đầu từ cuối năm 2019 do giá nhiên liệu tăng cao, cuối cùng dẫn đến lời kêu gọi lật đổ giới cầm quyền tôn giáo của đất nước.

Theo AFP