Sinh viên Iran tiếp bước các chủ cửa hàng biểu tình phản đối chính phủ

Sinh viên Iran đã tổ chức các cuộc biểu tình trên đường phố ở Tehran hôm thứ Ba, một ngày sau khi các chủ cửa hàng ở thủ đô biểu tình phản đối khó khăn kinh tế và nhận được thông điệp cảm thông từ tổng thống.

Theo Ilna, một hãng tin liên kết với phong trào lao động Iran, các cuộc biểu tình đã nổ ra tại 10 trường đại học trên khắp cả nước, trong đó có 7 trường ở Tehran, vốn nằm trong số những trường đại học danh tiếng nhất cả nước.

Các cuộc biểu tình cũng nổ ra tại trường đại học công nghệ ở thành phố Isfahan thuộc miền trung và các cơ sở giáo dục ở các thành phố Yazd và Zanjan, theo báo cáo của Ilna và hãng thông tấn nhà nước IRNA.

Hôm thứ Ba, lực lượng an ninh và cảnh sát chống bạo động đã được triển khai tại các giao lộ chính ở Tehran và xung quanh một số trường đại học, theo các phóng viên của AFP, trong khi một số cửa hàng đóng cửa ngày hôm trước ở trung tâm thủ đô đã mở cửa trở lại.

Hành động của sinh viên diễn ra sau các cuộc biểu tình hôm thứ Hai tại trung tâm Tehran của các chủ cửa hàng và một ngày trước khi các ngân hàng, trường học và doanh nghiệp ở thủ đô và hầu hết các tỉnh tạm thời đóng cửa để tiết kiệm năng lượng trong thời tiết giá lạnh khắc nghiệt.

Đồng rial Iran đã giảm giá so với đô la và các loại tiền tệ khác trên thế giới – khi các cuộc biểu tình nổ ra hôm Chủ nhật, đô la Mỹ được giao dịch ở mức khoảng 1,42 triệu rial, so với 820.000 rial một năm trước – đẩy giá nhập khẩu tăng cao và gây thiệt hại cho các nhà bán lẻ.

Các cuộc biểu tình đã nổ ra vào Chủ nhật tại chợ điện thoại di động lớn nhất thành phố, trước khi lan rộng, mặc dù số lượng người tham gia vẫn còn hạn chế và chỉ giới hạn ở trung tâm Tehran. Phần lớn các cửa hàng khác vẫn hoạt động bình thường.

Tổng thống Masoud Pezeshkian – người có quyền lực ít hơn so với lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei trong hệ thống chính trị Iran – đã gặp gỡ các lãnh đạo công đoàn vào thứ Ba và đưa ra các đề xuất để giải quyết cuộc khủng hoảng kinh tế, theo hãng thông tấn Mehr.

“Tôi đã yêu cầu bộ trưởng nội vụ lắng nghe những yêu cầu chính đáng của người biểu tình bằng cách đối thoại với đại diện của họ để chính phủ có thể làm mọi điều trong khả năng của mình nhằm giải quyết vấn đề và hành động một cách có trách nhiệm”, ông nói trong một bài đăng trên mạng xã hội.

Theo đài truyền hình nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf cũng kêu gọi “các biện pháp cần thiết tập trung vào việc tăng cường sức mua của người dân” nhưng cảnh báo về các thế lực nước ngoài và phe đối lập chính phủ đang tìm cách lợi dụng các cuộc biểu tình.

Hôm thứ Hai, chính phủ thông báo thay thế thống đốc ngân hàng trung ương bằng cựu bộ trưởng kinh tế và tài chính Abdolnasser Hemmati.

– Nền kinh tế suy yếu –

Theo các phóng viên của AFP, biến động giá cả đang làm tê liệt doanh số bán một số mặt hàng nhập khẩu, khiến cả người bán và người mua đều muốn hoãn giao dịch cho đến khi tình hình trở nên rõ ràng hơn.

Theo tờ báo Etemad, một thương nhân phàn nàn rằng các quan chức không hề hỗ trợ gì cho các chủ cửa hàng đang phải vật lộn với chi phí nhập khẩu tăng cao.

“Họ thậm chí còn không quan tâm đến việc giá đô la ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng tôi như thế nào,” ông phàn nàn, yêu cầu giấu tên.

“Chúng tôi buộc phải quyết định thể hiện sự phản đối của mình. Với giá đô la như hiện nay, chúng tôi thậm chí không thể bán nổi một cái ốp điện thoại, và các quan chức chẳng hề quan tâm rằng cuộc sống của chúng tôi phụ thuộc vào việc bán điện thoại di động và phụ kiện.”

Các cuộc biểu tình của sinh viên diễn ra sau các cuộc biểu tình hôm thứ Hai tại trung tâm Tehran của các chủ cửa hàng và một ngày trước khi các ngân hàng, trường học và doanh nghiệp tạm thời đóng cửa.

 

Theo số liệu chính thức, tháng 12 chứng kiến ​​tỷ lệ lạm phát đạt 52% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn nhiều so với mức tăng giá của nhiều mặt hàng, đặc biệt là các nhu yếu phẩm cơ bản.

Nền kinh tế của đất nước, vốn đã bị tàn phá bởi hàng thập kỷ trừng phạt của phương Tây, lại càng thêm căng thẳng sau khi Liên Hợp Quốc vào cuối tháng 9 tái áp đặt các lệnh trừng phạt quốc tế liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này, vốn đã được dỡ bỏ 10 năm trước.

Các cường quốc phương Tây và Israel cáo buộc Iran tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân, một cáo buộc mà Tehran phủ nhận.

Các cuộc biểu tình hiện tại phản đối giá sinh hoạt cao chưa đạt đến mức độ của các cuộc biểu tình toàn quốc làm rung chuyển Iran vào năm 2022.

Các cuộc biểu tình đó bùng phát sau cái chết trong trại giam của Mahsa Amini, 22 tuổi, người bị bắt vì bị cáo buộc vi phạm quy định nghiêm ngặt về trang phục dành cho phụ nữ của nước này.

Cái chết của Amini đã châm ngòi cho nhiều tháng bất ổn, với hàng trăm người, bao gồm hàng chục nhân viên an ninh, thiệt mạng và hàng nghìn người khác bị bắt giữ.

Năm 2019, các cuộc biểu tình nổ ra ở Iran sau khi chính phủ công bố tăng mạnh giá xăng. Tình trạng bất ổn lan rộng ra khoảng 100 thành phố, trong đó có Tehran, và khiến hàng chục người thiệt mạng.