Chính phủ Nhật Bản thông qua ngân sách kỷ lục 122 nghìn tỷ yên.

Chính phủ Nhật Bản hôm thứ Sáu đã thông qua ngân sách kỷ lục cho năm tài chính sắp tới, để chi trả cho mọi thứ, từ chi tiêu quốc phòng lớn hơn đến chi phí an sinh xã hội tăng vọt trong bối cảnh lạm phát tiếp diễn.

Ngân sách 122,3 nghìn tỷ yên (782 tỷ đô la) cho năm tài chính bắt đầu từ tháng 4 năm 2026 sẽ bao gồm khoảng 9 nghìn tỷ yên cho chi tiêu quốc phòng, khi Thủ tướng Sanae Takaichi đặt mục tiêu đẩy nhanh quá trình nâng cấp toàn diện quân đội của Tokyo trong bối cảnh quan hệ với Trung Quốc ngày càng xấu đi.

Bộ quốc phòng cho biết trong một tài liệu tóm tắt rằng “Nhật Bản đang đối mặt với môi trường an ninh nghiêm trọng và phức tạp nhất kể từ khi chiến tranh kết thúc”, nhấn mạnh sự cần thiết phải “tăng cường căn bản” năng lực quốc phòng của mình.

Trọng tâm yêu cầu của họ là 100 tỷ yên cho cái gọi là hệ thống phòng thủ bờ biển SHIELD, hệ thống này sẽ huy động máy bay không người lái để ngăn chặn bất kỳ cuộc xâm lược nào của quân đội nước ngoài.

Nhật Bản hy vọng SHIELD – Hệ thống phòng thủ ven biển đồng bộ, lai ghép, tích hợp và tăng cường – sẽ hoàn thành vào tháng 3 năm 2028, nhưng hiện chưa có thông tin chi tiết nào về việc hệ thống này sẽ được kết nối với đoạn bờ biển nào của Nhật Bản.

Con số 122 nghìn tỷ yên này cao hơn so với mức 115 nghìn tỷ yên được yêu cầu cho năm tài chính hiện tại tính đến tháng 3, cũng là một kỷ lục.

Việc mở rộng ngân sách diễn ra trong bối cảnh thị trường lo ngại chính sách chi tiêu lớn của ông Takaichi sẽ làm gia tăng nợ công của Nhật Bản.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Nhật Bản hiện đã có tỷ lệ nợ trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cao nhất trong số các nền kinh tế lớn, dự kiến ​​sẽ đạt 232,7% trong năm nay.

Đầu tháng này, quốc hội đã thông qua một khoản ngân sách bổ sung khổng lồ để chi trả cho gói kích thích kinh tế trị giá 21,3 nghìn tỷ yên được công bố một tháng trước đó.

Thị trường đã phản ứng bằng cách đẩy giá trị đồng yên xuống trong khi lợi suất chuẩn của trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng lên.

Một số nhà quan sát đã so sánh tình hình hiện tại với sự hỗn loạn trên thị trường trái phiếu của Anh năm 2022 dưới thời thủ tướng Liz Truss.

Takaichi đã chủ trương chính phủ chi tiêu mạnh tay để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

“Điều mà Nhật Bản cần lúc này không phải là làm suy yếu sức mạnh quốc gia thông qua các chính sách tài khóa thắt lưng buộc bụng quá mức, mà là củng cố sức mạnh quốc gia thông qua các chính sách tài khóa chủ động”, bà phát biểu trong một cuộc họp báo tuần trước.

Trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Ba với tờ báo kinh doanh Nikkei có ảnh hưởng lớn, bà Takaichi nhấn mạnh cam kết của mình đối với sức khỏe tài chính của Tokyo, bác bỏ bất kỳ “việc phát hành trái phiếu thiếu trách nhiệm hoặc cắt giảm thuế” nào.

Ông Takahide Kiuchi, nhà kinh tế học điều hành tại Viện Nghiên cứu Nomura, nhận định trong một báo cáo trước ngày thứ Sáu rằng quy mô ngân sách hiện tại khó có thể gây chấn động thị trường trái phiếu.

Tuy nhiên, ông cho rằng việc tăng lên khoảng 125 nghìn tỷ yên hoặc hơn sẽ khiến “tình trạng hỗn loạn trên thị trường trái phiếu, vốn đã trong tình trạng khủng hoảng, càng trở nên trầm trọng hơn”.

Ông Kiuchi lưu ý rằng, dưới thời ông Takaichi, ngân sách bổ sung đã nhanh chóng tăng vọt, đạt mức 18 nghìn tỷ yên.

“Thị trường tài chính có thể đang trong tình trạng cảnh giác cao độ trước một diễn biến tương tự. Nếu đồng yên và giá trái phiếu tiếp tục giảm mạnh do quy mô ngân sách, điều đó sẽ làm gia tăng lo ngại về những tác động tiêu cực đến nền kinh tế và đời sống người dân.”

Đồng yên yếu hơn làm tăng giá hàng nhập khẩu đối với Nhật Bản, một quốc gia nghèo tài nguyên và phụ thuộc rất nhiều vào lương thực, năng lượng và nguyên liệu thô nhập khẩu để vận hành nền kinh tế.

Ông Takaichi lên nắm quyền vào tháng 10 với lời hứa sẽ chống lạm phát sau khi dư luận phẫn nộ về tình trạng giá cả leo thang.

Một thách thức khác mà đất nước đang phải đối mặt là dân số già hóa, do tỷ lệ sinh thấp kéo dài và cách tiếp cận thận trọng đối với vấn đề nhập cư.

Dự thảo ngân sách cần được quốc hội thông qua.