Điều gì đã làm ông Trump liên tục thay đổi trong cuôc chiến với Iran?

Những thay đổi liên tiếp trong lập trường và tuyên bố của ông Trump về Iran làm dấy lên nghi vấn: liệu các quyết định thời chiến có bị chi phối bởi biến động thị trường tài chính?

Trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran tiếp tục leo thang, các tuyên bố của Nhà Trắng về lộ trình chiến sự ngày càng thu hút sự chú ý không chỉ của giới quan sát chính trị mà còn từ thị trường tài chính toàn cầu. Những điều chỉnh nhanh chóng trong lập trường của Tổng thống Mỹ Donald Trump làm dấy lên câu hỏi về tính nhất quán trong hoạch định chính sách.

Đặc biệt, việc thay đổi các lằn ranh đỏ liên quan đến Eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới – không chỉ mang ý nghĩa chiến lược mà còn tác động trực tiếp đến tâm lý thị trường, vốn đang nhạy cảm trước bất kỳ tín hiệu leo thang nào từ khu vực Trung Đông.

Ngày 21/3, Tổng thống Trump tuyên bố Iran có 48 giờ để mở lại Eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu. Tuyên bố này ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang xung đột.

Tuy nhiên, chỉ chưa đầy hai ngày sau, Tổng thống Mỹ bất ngờ gia hạn thêm 5 ngày cho Tehran với lý do “các cuộc đàm phán đã có tiến triển tích cực”. Động thái này được công bố vào sáng 23/3 (giờ Bắc Mỹ), ngay trước giờ mở cửa thị trường tài chính.

Đáng chú ý, phía Iran phủ nhận hoàn toàn việc có bất kỳ kênh đối thoại nào với Washington. Sự mâu thuẫn trong thông tin giữa hai bên khiến giới quan sát đặt dấu hỏi về cơ sở thực tế của quyết định gia hạn.

Một số nhà phân tích cho rằng động thái xuống thang của ông Trump có thể xuất phát từ lo ngại rằng một cuộc tấn công mới sẽ làm trầm trọng thêm tình hình kinh tế toàn cầu, vốn đang chịu áp lực từ giá năng lượng tăng cao.

Các nhà phê bình đã sử dụng thuật ngữ “TACO” – viết tắt của cụm từ “Trump Always Chickens Out” – để mô tả xu hướng mà họ cho là tổng thống Mỹ thường rút lui vào phút chót trước các quyết định cứng rắn.

Dù nhận định này khó có thể kiểm chứng một cách tuyệt đối, việc thay đổi lập trường trong thời gian ngắn đã làm gia tăng cảm nhận về sự thiếu nhất quán trong chính sách đối ngoại, CNN nhận định.

Ấn bản mới nhất của The Economist cho rằng: “Cuộc xung đột đang tàn phá Trung Đông có thể được hiểu rõ nhất như hai cuộc chiến song song. Một là chiến dịch không kích của Mỹ và Israel nhằm vào chính quyền Iran; cuộc còn lại là cuộc chiến của Iran nhằm vào nền kinh tế toàn cầu”.

Nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump không xử lý đồng thời và hiệu quả cả hai mặt trận này, ông có nguy cơ biến một thành công quân sự mang tính chiến thuật thành thất bại chiến lược với những hệ lụy lâu dài đối với ổn định quốc tế, ông Frederick Kempe, Chủ tịch và Giám đốc điều hành của Hội đồng Đại Tây Dương (Mỹ), nhận định.