Mỹ tạm dừng bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan chỉ vài ngày sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa Trump và Tập

Thông tin về việc thỏa thuận hiện đang bị tạm dừng được tiết lộ bởi quyền Tư lệnh Hải quân Mỹ Hung Cao trong một phiên điều trần căng thẳng của Tiểu ban Quốc phòng thuộc Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện hôm thứ Năm.

Ông Cao không đề cập đến các cuộc hội đàm giữa ông Trump và ông Tập, nói rằng chính quyền Trump đã tạm dừng thương vụ này để đảm bảo Mỹ vẫn giữ đủ hỏa lực cho “Cơn thịnh nộ sử thi”, mật danh của chiến dịch quân sự chống lại Iran.

Ông Cao nhấn mạnh quân đội Mỹ vẫn còn rất nhiều đạn dược, nhưng phía quân đội vẫn muốn rà soát thêm để đảm bảo dự trữ trong kho của mọi loại khí tài đều đầy đủ. Sau khi quá trình trên hoàn tất, các thương vụ bán vũ khí cho nước ngoài sẽ được nối lại khi chính quyền thấy cần thiết.

Theo Reuters, nếu được thực thi, gói 14 tỉ USD trên là thương vụ vũ khí lớn nhất từ trước đến nay dành cho Đài Loan.

Gói này chủ yếu gồm các hệ thống phòng không tiên tiến: đạn đánh chặn Patriot PAC-3 (phục vụ hệ thống phòng không Patriot) và hệ thống tên lửa đất đối không NASAMS.

Khi McConnell truy hỏi liệu thương vụ này cuối cùng có được tiến hành hay không, Cao trả lời rằng quyết định sẽ thuộc về Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Ngoại trưởng Marco Rubio.

Những phát ngôn của ông Cao dường như mâu thuẫn với lời giải thích của chính ông Trump về việc trì hoãn thương vụ này. Tuần trước, tổng thống đã gợi ý rằng Washington có thể sử dụng thương vụ bán vũ khí này làm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán với Bắc Kinh.

“Tôi chưa phê duyệt nó. Chúng ta hãy xem điều gì sẽ xảy ra,” Trump nói với Fox News. “Tôi có thể sẽ làm, cũng có thể không làm.”

Trong khi đó, theo AFP ngày 17-5, lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức đã lên tiếng bảo vệ hoạt động hợp tác an ninh và phòng vệ giữa hòn đảo này và Mỹ.

Trong bài đăng trên Facebook, ông Lại khẳng định: “Việc Mỹ tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan và làm sâu sắc hơn hợp tác an ninh Đài Loan – Mỹ không chỉ cần thiết mà còn là yếu tố then chốt trong việc duy trì hòa bình và ổn định khu vực”.

Theo ông Lại, hợp tác an ninh và các thương vụ vũ khí lâu nay giữa Đài Loan và Mỹ đều dựa trên Đạo luật quan hệ Đài Loan năm 1979. Đây là đạo luật buộc Mỹ phải bán vũ khí cho hòn đảo này.

“Đây không chỉ là cam kết an ninh của Mỹ đối với Đài Loan, mà còn là lực lượng răn đe quan trọng nhất trong nhiều năm qua trước những hành động phá hoại hòa bình và ổn định khu vực”, ông Lại đơn phương khẳng định.