Ông Trump vẫn kiên quyết giữ vững các lằn ranh đỏ trong bối cảnh thỏa thuận hạt nhân Iran vẫn chưa đạt được
Tổng thống Donald Trump sẽ chỉ ký một thỏa thuận hòa bình với Iran nếu thỏa thuận đó đáp ứng tất cả các điều kiện của ông, một quan chức Nhà Trắng nói với AFP hôm thứ Sáu, trong bối cảnh những câu hỏi xoay quanh tình trạng đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh.
Nhà Trắng đã cho biết ông Trump sắp đưa ra quyết định về một thỏa thuận tiềm năng, ngay cả khi Tehran khẳng định vẫn chưa có “thỏa thuận cuối cùng” về việc chấm dứt xung đột ở Trung Đông.
Một bản tin của truyền thông nhà nước Iran cũng bác bỏ một số yếu tố quan trọng trong nhận định của Trump về thỏa thuận này, các nguồn tin cho rằng phát ngôn của ông là “sự pha trộn giữa sự thật và dối trá”.
Các nguồn tin của Mỹ nói với AFP rằng thỏa thuận đang chờ sự phê chuẩn của Trump sau nhiều tuần đàm phán bế tắc về cuộc xung đột đã nhấn chìm Trung Đông và làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
Ông Trump đã tham dự một cuộc họp kéo dài hai giờ tại Phòng Tình huống Nhà Trắng hôm thứ Sáu nhưng không đưa ra được quyết định nào.
Một quan chức Nhà Trắng nói với AFP sau đó rằng: “Tổng thống Trump sẽ chỉ đạt được thỏa thuận nào có lợi cho nước Mỹ và đáp ứng được các giới hạn đỏ của ông ấy.”
“Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân,” vị quan chức này nói thêm.
Ông Trump đã thông báo về cuộc gặp này trong một bài đăng dài trên mạng xã hội, nhắc lại những yêu cầu lâu nay của ông rằng Iran phải đồng ý không bao giờ phát triển vũ khí hạt nhân và mở lại tuyến đường vận chuyển quan trọng qua eo biển Hormuz.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baqaei, đã phản bác lại, nói với truyền thông nhà nước rằng nước Cộng hòa Hồi giáo “đã từ bỏ ngôn ngữ ‘phải’ từ 47 năm trước”.
Ông cho biết thêm, việc trao đổi tin nhắn vẫn đang tiếp diễn, nhưng “chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng nào”.
Trong cuộc điện đàm với Tiểu vương Qatar, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Iran sẵn sàng đạt được một “khuôn khổ tôn trọng” để chấm dứt chiến tranh, theo hãng thông tấn nhà nước IRNA.
Trong bài đăng của mình, Trump nói rằng Tehran sẽ dỡ bỏ thủy lôi khỏi eo biển Hormuz và chấm dứt việc phong tỏa tuyến đường thủy này mà “không thu phí”, trong khi Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa song song đối với các cảng của Iran.
Ông cho biết thêm, hai nước cũng sẽ phối hợp trong việc loại bỏ và tiêu hủy uranium làm giàu của Iran, đồng thời khẳng định “sẽ không có khoản tiền nào được trao đổi cho đến khi có thông báo mới”.
Tuy nhiên, hãng thông tấn Fars của Iran dẫn nguồn tin cho biết Tehran đang yêu cầu “giải phóng ngay lập tức 12 tỷ đô la tài sản bị đóng băng của Iran” trước khi chuyển sang giai đoạn đàm phán tiếp theo.
Về việc mở cửa eo biển Hormuz mà không thu phí, các nguồn tin cho biết “không có điều khoản nào như vậy xuất hiện trong văn bản thỏa thuận”, trong khi bình luận của Trump về việc phá hủy vật liệu hạt nhân của Iran “hoàn toàn vô căn cứ”.
Ông Baqaei cũng nói với đài truyền hình nhà nước rằng hiện tại “không có cuộc đàm phán nào” đang diễn ra về chương trình hạt nhân của Iran, trong khi nhà ngoại giao hàng đầu của Iran cho rằng Mỹ đang cản trở một thỏa thuận bằng cách tiếp cận của mình đối với các cuộc đàm phán.
– ‘Nói sự thật’? –
Ali, một cư dân của thành phố Tonekabon phía bắc Tehran, cho biết dù thỏa thuận có thế nào đi nữa, nhiều xung đột có thể sẽ tiếp diễn.
“Cả hai bên đều nói theo cách làm hài lòng những người ủng hộ mình. Không rõ ai đang nói sự thật”, người đàn ông 49 tuổi nói.
Hôm thứ Năm, hy vọng về một thỏa thuận đã dâng cao sau khi các quan chức Mỹ bày tỏ sự lạc quan về tiến triển ngoại giao.
Thị trường năng lượng đã biến động mạnh trong tuần này khi các nhà đầu tư cân nhắc khả năng đạt được thỏa thuận có thể khôi phục hoạt động vận chuyển hàng hóa bình thường qua eo biển Hormuz quan trọng.
Washington và Tehran đã cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn ở eo biển và khu vực xung quanh ngay trong tuần này, với các cuộc tấn công của Mỹ vào cảng Bandar Abbas ở miền nam Iran đã bị Iran đáp trả bằng hỏa lực.
Đài truyền hình nhà nước Iran hôm thứ Sáu cho biết 24 tàu đã đi qua eo biển trong 24 giờ qua, phối hợp với Lực lượng Vệ binh Cách mạng và Bộ Ngoại giao.
Tuy nhiên, tuyên bố này cảnh báo rằng “các tàu thuyền từ các quốc gia thù địch sẽ phải đối mặt với phản ứng nghiêm khắc” từ quân đội Iran.
