Canada và EU khởi động liên minh mới với các thỏa thuận về Ukraine, khoáng sản và trí tuệ nhân tạo

Liên minh châu Âu và Canada hôm thứ Sáu đã tuyên bố thành lập một liên minh nhằm củng cố mối quan hệ của họ trước những động thái của Tổng thống Donald Trump nhằm phá vỡ quan hệ của Mỹ với các đối tác lâu năm.

Sau hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày tại Montreal, Canada đã nhất trí đóng góp vào khoản vay hỗ trợ trị giá 90 tỷ euro (103 tỷ đô la) cho Ukraine và hợp tác chặt chẽ hơn với Brussels trong mọi lĩnh vực, từ khoáng sản thiết yếu đến trí tuệ nhân tạo.

“Thế giới đang trở nên nguy hiểm và chia rẽ hơn. Xã hội của chúng ta đang bị rung chuyển bởi những cơn bão mới”, Thủ tướng Canada Mark Carney phát biểu trong một cuộc họp báo, đề cập đến sự xói mòn các chuẩn mực dân chủ và “việc sử dụng thương mại như một vũ khí”.

“Cùng nhau, Canada và Liên minh châu Âu đang tạo nền tảng vững chắc. Tạo nền tảng để duy trì các giá trị của chúng ta, đồng thời tạo ra một bức tường bảo vệ để tất cả công dân của chúng ta có thể phát triển thịnh vượng”, ông nói sau cuộc hội đàm với các lãnh đạo EU Ursula von der Leyen và Antonio Costa.

Canada và EU, vốn đã có hiệp định thương mại tự do, đã tìm cách xích lại gần nhau hơn kể từ khi ông Trump bất ngờ trở lại nắm quyền.

Cả Canada và EU đều đã bị ảnh hưởng bởi thuế quan và các mối đe dọa lãnh thổ từ phía Mỹ.

Tại Montreal, họ đã phác thảo một mô hình hợp tác hai cấp mà bà von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu, nhấn mạnh là “không phải chống lại bất kỳ ai khác, mà là vì sức mạnh chung của chúng ta”.

Tuy nhiên, kế hoạch này đã bị lu mờ một phần bởi cuộc tranh cãi nội bộ EU về tên gọi của mối quan hệ mới, dẫn đến một số thông điệp trái chiều tại hội nghị thượng đỉnh.

Do không thể gia nhập khối một cách đầy đủ, Canada sẽ trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên, bà von der Leyen cho biết, nhấn mạnh lại thuật ngữ mà Đức và một số quốc gia EU khác phản đối.

Nhóm này đã thành công trong việc vận động loại bỏ thuật ngữ đó khỏi tuyên bố chung của hội nghị thượng đỉnh, lập luận rằng thuật ngữ đó không tồn tại trong các hiệp ước của EU và cần được định nghĩa lại.

Tuy nhiên, bà Von der Leyen đã nhận được sự ủng hộ từ ông Carney, người cũng sử dụng danh xưng này khi phát biểu trước các nhà báo sau cuộc đàm phán, đồng thời cho biết “nội dung cốt lõi” của nó sẽ được xác định trong những tháng tới.

Theo quan điểm của Brussels, thuật ngữ này định nghĩa mối quan hệ đối tác độc đáo mà EU có với Canada và bao gồm việc điều chỉnh các chính sách, chẳng hạn như về khí hậu và trí tuệ nhân tạo, việc Canada tham gia một số chương trình của EU và việc tạo ra một khuôn khổ quản trị ổn định.

– Liên minh rộng lớn hơn –