Bún bò cay Bạc Liêu – Hương vị cay nồng gợi nhớ miền đất cuối trời hào sảng

Bạc Liêu luôn hiện lên trong tôi như một miền đất dịu dàng mà nồng nàn. Nơi có gió biển thổi qua những cánh đồng muối trắng xóa, nơi giai thoại về công tử Bạc Liêu vẫn còn được kể bên tách trà chiều, và nơi tô bún bò cay có thể khiến người ta vừa ăn vừa khóc vì thương nhớ.

Lần đầu tôi được ăn món này là vào một buổi sáng se lạnh gió. Người bạn Bạc Liêu dẫn tôi vào một quán nhỏ nằm sâu trong con hẻm, nơi khói nghi ngút bốc lên từ nồi nước dùng đang sôi. Mùi thơm lan tỏa trong không khí – không phải mùi nước dùng bò thông thường, mà là sự hòa quyện của sả, nghệ, nước dừa và một chút gì đó cay nồng khó tả. Anh bạn chỉ cần nhìn tôi một cái rồi cười: “Ăn đi, rồi sẽ hiểu vì sao người Bạc Liêu đi xa nào cũng thèm.”

Tô bún được bưng ra. Màu vàng sẫm óng ả, những sợi bún trắng nằm lấp ló bên cạnh các khúc thịt bò to bản, gân mềm và vài lát gừng tươi. Tôi vắt chanh, rắc thêm một ít muối ớt, rồi húp thử muỗng nước đầu tiên. Cay. Cay đến mức nước mắt ứa ra, nhưng không phải cái cay gắt, xộc lên mũi, mà là cái cay từ từ lan tỏa, ngấm vào từng tế bào vị giác, rồi để lại hậu vị ngọt dịu của nước dừa và hương sả. Thịt bò mềm vừa tới, có độ dai nhẹ của gân, thấm đẫm gia vị đến tận lõi.

Người Bạc Liêu làm bún bò cay không giống bất kỳ nơi nào. Thịt bắp bò và gân được cắt thành từng khúc vuông vừa miệng, ướp kỹ với nước cam, dầu điều, bột nghệ, gừng, tỏi và hạt cà ri. Sau đó đem xào thơm rồi hầm với nước dừa và sả đập dập cho đến khi thịt mềm nhừ. Ớt sừng trâu chín đỏ được hấp chín, giã nhuyễn rồi mới cho vào nồi – chính thứ ớt này tạo nên màu vàng đỏ đặc trưng và vị cay nồng khó quên. Khi ăn, người ta còn chấm thịt vào đĩa muối ớt đậm đà, thêm một chút rau húng quế, ngò gai. Cái béo, cái cay, cái chua dìu dịu hòa quyện thành một dư vị khiến người ta không thể quên.

Ngồi trong quán nhỏ ấy, tôi chợt hiểu vì sao món ăn này gắn liền với ký ức của bao người con Bạc Liêu. Nó không chỉ là bữa sáng. Nó là hương vị của quê nhà, của những buổi sớm mai trên đất mặn, của những câu chuyện về một thời công tử phong lưu nhưng cũng đầy biến cố. Cái cay của ớt như tính cách người miền Tây – thẳng thắn, nồng nhiệt. Cái ngọt của nước dừa như tấm lòng bao dung của mảnh đất này. Còn cái thơm của sả, nghệ thì giống như gió biển mang theo mùi phù sa và muối mặn.

Ăn xong tô bún, mồ hôi rin ra trên trán, nhưng trong lòng lại thấy nhẹ nhõm và tràn đầy năng lượng. Tôi bước ra khỏi quán, nhìn nắng sớm đang trải vàng trên những con đường nhỏ của Bạc Liêu. Thành phố  nhỏ vẫn bình yên như bao đời nay, với những ngôi nhà cổ, những rạp hát xưa và những câu chuyện về một công tử từng đốt tiền như đốt giấy.

Bạc Liêu không ồn ào như Sài Gòn, cũng chẳng tráng lệ như những điểm đến nổi tiếng khác. Nhưng chính sự giản dị ấy lại khiến người ta dễ thương nhớ. Và tô bún bò cay – với vị cay nồng, ngọt dịu – chính là thứ hương vị đủ sức níu chân kẻ lữ hành, khiến họ muốn quay lại lần nữa, chỉ để được ngồi trong quán nhỏ, húp một muỗng nước dùng và cảm nhận quê hương đang tan chảy trên đầu lưỡi.

Có những món ăn chỉ cần nếm một lần là đủ nhớ cả đời. Bún bò cay Bạc Liêu là món như thế.

PHƯƠNG LAN