Trứng bắc thảo, người châu Á mê mẩn, người Tây phương lắc đầu

Trứng bắc thảo, hay còn gọi là trứng trăm năm, trứng bói, là một trong những món ăn truyền thống độc đáo của ẩm thực Hoa và Việt. Đối với nhiều người châu Á, đây là món khai vị quen thuộc, thậm chí là “món tủ” trong những bữa ăn sum họp. Nhưng với không ít thực khách phương Tây, chỉ cần nhìn thôi đã đủ khiến họ nhăn mặt.

Trứng bắc thảo là gì?

Trứng bắc thảo được làm từ trứng vịt (đôi khi là trứng gà hoặc trứng cút) được bảo quản trong hỗn hợp đất sét, tro, muối, vôi và trấu trong thời gian từ vài tuần đến vài tháng. Quá trình này không hề “trăm năm” như tên gọi, nhưng đủ để biến đổi hoàn toàn cấu trúc và hương vị của quả trứng.

Lòng trắng trở nên trong suốt, có màu hổ phách hoặc nâu đen như thạch, trong khi lòng đỏ chuyển sang màu xanh xám đậm, đôi khi lấm tấm những tinh thể nhỏ li ti. Mùi của trứng bắc thảo khá đặc trưng – hơi tanh, hơi amoniac, và có hậu vị mạnh.

Vì sao người Hoa và người Việt yêu thích?

Với người Hoa và người Việt, trứng bắc thảo không chỉ là món ăn, mà còn là một phần ký ức ẩm thực. Người ta thường ăn kèm với cháo trắng, thịt ba chỉ luộc, đậu hũ non, hoặc trộn với gừng và nước tương. Vị béo bùi của lòng đỏ kết hợp với độ giòn dai của lòng trắng tạo nên cảm giác rất “đã”.

Nhiều người Việt lớn lên với món cháo trứng bắc thảo vào những buổi sáng se lạnh, hoặc đĩa trứng bắc thảo thái lát xếp cạnh thịt luộc trong mâm cỗ. Hương vị mạnh mẽ ấy trở thành thứ gợi nhớ về nhà, về tuổi thơ.

Còn người phương Tây thì sao?

Phần lớn thực khách phương Tây lần đầu tiếp xúc với trứng bắc thảo đều có phản ứng khá… mạnh. Màu sắc sẫm tối, mùi amoniac đặc trưng và kết cấu lạ lùng khiến nhiều người liên tưởng đến đồ ăn đã hỏng.

Thậm chí, năm 2011, CNN từng đưa trứng bắc thảo vào danh sách “những món ăn kinh dị nhất thế giới” thông qua một bài viết trên CNNGo. Một blogger người Mỹ mô tả món này là “thứ ngu ngốc nhất từng bỏ vào miệng”, và ví von rằng nó “giống như quỷ dữ đã nấu trứng cho tôi”. Bài viết lập tức gây phản ứng dữ dội từ cộng đồng người Hoa, buộc CNN sau đó phải lên tiếng xin lỗi vì đã xúc phạm văn hóa ẩm thực của người khác.

Sự khác biệt nằm ở thói quen ẩm thực. Người châu Á quen với các món lên men mạnh như mắm, tương, đậu phụ thối, trong khi khẩu vị phương Tây thường thiên về sự tươi mới, nhẹ nhàng hơn. Mùi và vị của trứng bắc thảo vì thế trở thành rào cản lớn.

***

Trứng bắc thảo là minh chứng rõ nét cho sự khác biệt trong văn hóa ẩm thực. Thứ mà người này xem là đặc sản quý thì người khác có thể thấy khó chấp nhận. Nhưng chính sự khác biệt ấy lại làm nên sự phong phú của ẩm thực thế giới.

Với người đã quen, chỉ cần một lát trứng bắc thảo chấm chút nước tương và gừng là đủ khiến bữa ăn trở nên hấp dẫn. Còn với người chưa quen, có lẽ cần thêm chút can đảm… và một tâm thế cởi mở hơn với những hương vị lạ.

KIM MAI