Trung Quốc siết chặt xuất khẩu đất hiếm với Nhật Bản

Bắc Kinh gia tăng áp lực đối với Tokyo. Sau khi siết chặt kiểm soát xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng, Trung Quốc kể từ giờ hạn chế xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản. Những thứ kim loại chiến lược trở thành đòn bẩy chính trị của Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng xung quanh đảo Đài Loan.

Trung Quốc đã gia tăng kiểm soát đất hiếm, đây là những kim loại thiết yếu cho xe ô tô điện, linh kiện bán dẫn hay các trang thiết bị quân sự, hiện phải chịu sự kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt hơn. Quyết định này được đưa ra vài ngày sau khi Bắc Kinh thông báo siết chặt các quy định đối với các loại hàng hóa gọi là “lưỡng dụng”, nghĩa là cho cả dân sự và quân sự. Đây là một tín hiệu chính trị rõ ràng, trong bối cảnh leo thang căng thẳng ngoại giao.

Theo đó Bắc Kinh trừng phạt Tokyo sau các phát biểu của thủ tướng Sanae Takaichi, vì bà nói đến khả năng Nhật Bản can thiệp quân sự trong trường hợp xung đột xảy ra xung quanh đảo Đài Loan. Đối với Trung quốc, những tuyên bố này đã vượt qua một lằn ranh đỏ. Theo nhiều nguồn tin công nghiệp, giấy phép xuất khẩu sang Nhật Bản hiện đang bị đình lại, đặc biệt là đối với các loại đất hiếm nặng và các loại nam châm hiệu năng cao.

Kết quả là, ngành công nghiệp Nhật Bản lo lắng cho các dây chuyền sản xuất của mình. Nhật Bản sản xuất các loại nam châm, nhưng phụ thuộc rất nhiều vào nguyên liệu thô của Trung Quốc, bất chấp các nỗ lực đa dạng hóa từ sau cuộc khủng hoảng giữa hai nước năm 2010.

Không chỉ cấm xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản, Bắc Kinh còn hạn chế nhập khẩu hàng hóa Nhật Bản vào Trung Quốc. Hôm nay, 08/01/2026, Tokyo kêu gọi tiến hành trao đổi thương mại « suôn sẻ ». giữa hai nước.

Ngay sau đó, ông Kanai Masaaki, Vụ trưởng Vụ các vấn đề châu Á và châu Đại Dương thuộc Bộ Ngoại giao Nhật Bản, đã gửi phản đối này đến ông Shi Yong, Phó công sứ tại Đại sứ quán Trung Quốc ở Tokyo.

Ông Kanai cho biết động thái nêu trên của Trung Quốc, chỉ nhắm vào Nhật Bản, khác biệt đáng kể so với thông lệ quốc tế. Ông nói thêm rằng những biện pháp này vô cùng đáng tiếc và hoàn toàn không thể chấp nhận được, đồng thời yêu cầu Trung Quốc rút lại việc thắt chặt kiểm soát xuất khẩu hàng “lưỡng dụng” sang Nhật Bản.