Lầu Năm Góc yêu cầu 30 trường đại học Mỹ lập tức kiểm toán các mối quan hệ với nước ngoài

Ngày 17/8, Lầu Năm Góc (Bộ Quốc phòng Mỹ, trong một số thông cáo còn được gọi là Bộ Chiến tranh) đã yêu cầu 30 trường đại học Mỹ lập tức kiểm toán các mối quan hệ học thuật, tài chính và nghiên cứu với các “thực thể nước ngoài đáng quan ngại”.

Các thông báo đã được gửi đến các trường đại học có liên kết hoặc đang hợp tác tích cực với các trường học hoặc cơ sở nghiên cứu nước ngoài ở Trung Quốc, Nga và  Iran — những nơi nằm trong danh sách 130 các thực thể nước ngoài bị Bộ Chiến tranh xem là mối đe dọa.

Danh tính của 30 trường đại học nhận được thông báo chưa được công bố. Yêu cầu Bộ Chiến tranh cung cấp tên các trường này vẫn chưa nhận được phản hồi nhưng một số nguồn trích dẫn quan chức giấu tên cho biết có các trường lớn như Harvard, MIT, Georgetown, NYU, UC Berkeley, UC San Diego, University of Texas at Austin...

Bộ Chiến tranh yêu cầu các cơ sở này phải báo cáo kết quả kiểm toán và các hành động xử lý cho bộ trước ngày 31/8.

“Bộ Chiến tranh không chấp nhận bất kỳ sự dung thứ nào đối với các mối quan hệ hợp tác học thuật làm tổn hại đến an ninh quốc gia của chúng ta,” Thứ trưởng Bộ Chiến tranh phụ trách Nghiên cứu và Kỹ thuật Emil Michael nêu rõ trong một tuyên bố.

“Các tổ chức nhận tài trợ từ tiền thuế của người dân Mỹ phải tuân thủ các tiêu chuẩn cao nhất về bảo mật nghiên cứu, và các cuộc kiểm toán bắt buộc này sẽ đảm bảo trách nhiệm giải trình trên diện rộng.”

Theo Bộ Chiến tranh, các tổ chức liên quan đến các Viện Khổng Tử của Trung Quốc cũng bị coi là mối đe dọa.

Lầu Năm Góc tuyên bố hành động này nhằm bảo vệ các nguồn quỹ nghiên cứu công khỏi việc chuyển giao công nghệ trái phép, trộm cắp trí tuệ và sự khai thác của đối thủ.

Chỉ thị này được đưa ra vài ngày sau khi Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc của Hạ viện và Ủy ban Giáo dục và Lực lượng Lao động Hạ viện công bố một báo cáo cáo buộc rằng Đại học Harvard đã thành lập một tổ chức phi lợi nhuận có tên Harvard Global để lách các yêu cầu của liên bang về việc xử lý các khoản quyên góp từ nước ngoài dành cho các cơ sở giáo dục đại học.

Trước đó báo cáo của ủy ban Hạ viện cáo buộc rằng sự hợp tác của Harvard với Trung Quốc là “sâu rộng.”

Theo báo cáo, các lợi ích của Trung Quốc đã thâm nhập vào nhiều lĩnh vực tại trường đại học này, gây tổn hại đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ.

Theo Bộ Giáo dục, Harvard là trường đại học nhận nhiều quà tặng và tài trợ từ Trung Quốc nhất tại Hoa Kỳ, đạt gần 687 triệu USD tính đến ngày 31/7.

Để đủ điều kiện nhận các khoản tài trợ nghiên cứu của liên bang trong tương lai, các trường đại học nhận thông báo phải hoàn thành một cuộc kiểm toán toàn diện đối với tất cả các mối quan hệ hợp tác nước ngoài đã được xác định.

Các trường phải đánh giá mức độ rủi ro đối với các nghiên cứu nhạy cảm hoặc bị kiểm soát xuất khẩu và bắt đầu thực hiện các kế hoạch giảm thiểu nghiêm ngặt, bao gồm cả việc chấm dứt các mối quan hệ đối tác.

“Các trường đại học là những đối tác quan trọng trong việc thực hiện một loạt các chương trình nghiên cứu của Bộ Chiến tranh, và do đó bộ phải đảm bảo rằng các khoản đầu tư nghiên cứu của chúng ta được bảo vệ chặt chẽ khỏi sự khai thác của nước ngoài,” ông Joseph Jewell, trợ lý bộ trưởng chiến tranh phụ trách khoa học và công nghệ, phát biểu trong một tuyên bố.

Danh sách 1286 được Bộ Chiến tranh sửa đổi theo Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia cho năm ngân sách 2019.

Lầu Năm Góc cũng khẳng định lại danh sách năm 2024 về các chương trình chiêu mộ tài năng nước ngoài mà Bộ này cho rằng gây ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

Các cuộc rà soát liên quan đến việc hợp tác với những cơ sở có tên trong danh sách được ban hành theo Mục 1286 của Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng năm 2019, cũng như các tổ chức mà Bộ Quốc phòng mô tả là có liên hệ với “các Viện Khổng Tử đã được đổi tên”.

Việc đề cập các Viện Khổng Tử đã đặt Trung Quốc vào tâm điểm của động thái mới liên quan đến an ninh nghiên cứu này.

Đại sứ quán Trung Quốc chưa đưa ra bình luận ngay lập tức.

Danh sách hiện tại xác định các cá nhân, công ty và tổ chức mà chính phủ đánh dấu là đáng lo ngại.

Danh sách này cũng bao gồm các thực thể nước ngoài và các chương trình tài năng được các công ty sử dụng để tuyển dụng và phát triển nhân lực từ các quốc gia được cho là gây đe dọa đối với an ninh quốc gia.

Năm nay, Lầu Năm Góc đã cấm sử dụng bất kỳ nguồn kinh phí nào của mình cho các nghiên cứu có sự hợp tác với bất kỳ thực thể nào trong danh sách 1286.

Lệnh cấm bao gồm việc cấm nghiên cứu hoặc sử dụng thiết bị từ bất kỳ thực thể nào có tên trong danh sách.

Lệnh cấm này cũng mở rộng đến tất cả nhân viên của các cơ sở đó.

Lầu Năm Góc đã cảnh báo các nhà nghiên cứu tại các trường đại học Mỹ rằng việc hợp tác với bất kỳ ai liên kết với một thực thể trong danh sách có thể ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng nhận quỹ liên bang của họ trong tương lai.

Danh sách này bao gồm các trường đại học và viện công nghệ của Trung Quốc, Nga và Iran, cùng với các viện hàn lâm và phòng thí nghiệm quân sự, quốc phòng.

Danh sách bao gồm Đại học Khoa học Y khoa Baqiyatallah ở Iran, Đại học Kỹ thuật Quốc gia Moscow Bauman, Viện Vật lý Kỹ thuật Trung Quốc và các đơn vị liên kết, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, Đại học Công nghệ Trùng Khánh ở Trung Quốc, và Đại học Imam Hussein ở Iran.