Tên lửa Trường Chinh của Trung Quốc nổ tung khi cất cánh

Tên lửa này được phóng lúc khoảng 20h02 từ Trung tâm Phóng Vũ trụ Văn Xương (Wenchang) trên đảo Hải Nam, mang theo vệ tinh liên lạc Zhongxing-4B (còn gọi là ChinaSat-4B). Đây là vệ tinh hướng đến quỹ đạo chuyển tiếp địa tĩnh (GTO), được cho là phục vụ thông tin liên lạc (một số nguồn nghiêng về mục đích quân sự/dân sự).

Diễn biến vụ nổ

• Tên lửa cất cánh bình thường, bay theo hướng đông nam.
• Chỉ khoảng 85–90 giây sau khi rời bệ phóng (gần thời điểm Max-Q – khi chịu áp lực khí động học lớn nhất), tên lửa bất ngờ phát nổ giữa không trung, tạo thành quả cầu lửa khổng lồ kèm khói đen dày đặc và nhiều mảnh vỡ.
• Video do người dân gần khu vực phóng ghi lại cho thấy tên lửa dường như bị gãy/phá hủy phần trên trước khi nổ hoàn toàn. Cả tên lửa và vệ tinh đều rơi xuống Biển Đông, không đạt tới quỹ đạo.

Khoảng 3 giờ sau, hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã (Xinhua) xác nhận: tên lửa gặp “sự cố bất thường trong quá trình bay”, sứ mệnh thất bại. Nguyên nhân đang được điều tra.

Thông tin về tên lửa

Trường Chinh 7A cao hơn 60 m, thuộc dòng tên lửa thế hệ mới của Trung Quốc (do Viện Công nghệ Phương tiện Phóng Trung Quốc – CALT thuộc CASC phát triển). Nó kết hợp hai tầng đầu của Trường Chinh 7 với tầng thứ ba dùng nhiên liệu hydrolox (hydro lỏng + oxy lỏng), có khả năng đưa khoảng 7 tấn hàng hóa lên GTO. Đây là thất bại thứ hai của dòng 7A (lần đầu vào chuyến bay đầu tiên tháng 3/2020); sau đó nó đã có hàng loạt lần phóng thành công trước khi xảy ra sự cố này.

Elon Musk bình luận trên X: “Làm tên lửa khó đến mức điên rồ” và hy vọng Trung Quốc sớm phục hồi. Chuyên gia Jonathan McDowell nhận định video cho thấy tên lửa bị phá hủy ở độ cao và vận tốc tương đối thấp, nên không tạo ra mảnh vỡ trên quỹ đạo.

Hiện tại chưa có thông tin chính thức về nguyên nhân cụ thể (có thể liên quan đến động cơ tầng 1 hoặc hệ thống tự hủy), cũng như ảnh hưởng đến các nhiệm vụ vũ trụ sắp tới của Trung Quốc.

Đây là nhiệm vụ thứ 18 của Trường Chinh 7A kể từ lần phóng đầu tiên năm 2020, cũng kết thúc bằng một vụ nổ. Trung Quốc khi đó cho rằng sự cố xảy ra do trục trặc động cơ ngay sau khi tầng đầu tiên tách ra.

Quá trình tách tầng đầu tiên thường diễn ra gần ba phút sau khi phóng, trong đó bốn phần đẩy phụ bên hông và tầng lõi sẽ tách cùng lúc theo cụm. Tuy nhiên, sự cố tối qua xảy ra sau khi phóng chỉ 85 giây, tên lửa vẫn đang trong giai đoạn đốt động cơ ban đầu để thoát khỏi khí quyển Trái Đất, chưa đạt đến bước tách tầng. Hiện chưa rõ vụ nổ ảnh hưởng thế nào đến những nhiệm vụ vũ trụ của Trung Quốc sắp tới.