Ukraine hôm thứ Hai cho biết các cuộc tấn công của Nga vào một trường học đang phân phát viện trợ nhân đạo đã khiến ít nhất 26 người thiệt mạng, dập tắt những hy vọng mong manh về “tiến triển hướng tới hòa bình” sau khi lệnh ngừng bắn cục bộ ở miền Nam hết hạn mà không xảy ra vi phạm.
Nga đã nối lại các cuộc tấn công vào khu vực Kherson ở miền Nam sau khi lệnh ngừng bắn tại đây kết thúc – đây là thời gian đình chiến dài nhất trong cuộc chiến giữa hai nước kể từ khi Nga xâm lược năm 2022, theo phía Kyiv.
Một khoảng dừng hiếm hoi trong chiến sự, được đàm phán nhờ sự can thiệp của Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump nhằm thực hiện nhiệm vụ tại thành phố Oleshky do Nga kiểm soát, đã kết thúc vào Chủ nhật sau khi bắt đầu từ thứ Ba, với cả hai bên đều không báo cáo vi phạm.
Nhưng chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn hết hiệu lực, Nga đã tấn công một ngôi làng ở Zaporizhzhia, giáp với Kherson, bằng nhiều đợt không kích khiến ít nhất 26 người thiệt mạng, theo quyền thống đốc khu vực.
Một số nạn nhân đã đến trường học để nhận viện trợ nhân đạo.
Hình ảnh do lực lượng cứu hộ Ukraine đăng tải cho thấy tòa nhà đã bị biến thành đống đổ nát cháy âm ỉ, với các nhân viên cứu hộ đang làm việc tại hiện trường.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói trong bài phát biểu hàng ngày: “Cứ mỗi thứ Hai, viện trợ nhân đạo lại được phân phát cho người dân tại đó. Người Nga thực hiện đợt tấn công đầu tiên ngay khi mọi người vừa đến – bằng nhiều quả bom trên không. Sau đó là đợt tấn công tiếp theo – cũng bằng bom trên không, lần này nhắm vào hầm trú ẩn.”
Trong số những người thiệt mạng có “hai nhân viên cứu hộ và bốn cảnh sát”, quyền thống đốc khu vực Mykhailo Semikin thông báo trên Telegram.
Lực lượng cứu hộ nêu tên hai nhân viên cứu hộ đều 44 tuổi: Denys Konovalenko và Oleksy Sushchevsky.
“Hàng ngày họ ra ngoài giúp đỡ mọi người, làm việc trong điều kiện nguy hiểm và chấp nhận rủi ro tính mạng để cứu người khác,” lực lượng này cho biết trong một tuyên bố.
Zelensky nhận định rằng sau lệnh ngừng bắn ở Oleshky, “đã có một thời điểm mà các bước tiếp theo có thể cho thấy tiến triển hướng tới hòa bình là khả thi. Với những vụ giết người này, Nga đang gửi một tín hiệu hoàn toàn trái ngược: Nga đang tính đến việc giết hại nhiều hơn nữa. Phải có phản ứng trước điều này.”
Nga củng cố vị trí
Lệnh ngừng bắn tuần trước đã tạo điều kiện để sơ tán người dân khỏi thành phố Oleshky do Nga kiểm soát.
Đây là khoảng dừng chiến sự dài nhất giữa hai nước trong cuộc chiến đang bước sang năm thứ năm, đã cướp đi sinh mạng hàng trăm nghìn người và khiến hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa.
Một quan chức cấp cao Ukraine cho AFP biết hôm Chủ nhật rằng Nga đã từ chối đề nghị gia hạn lệnh ngừng bắn của Ukraine.
Quân đội Kyiv cũng cáo buộc Moscow đã lợi dụng thời gian tạm ngừng chiến để “củng cố vị trí”.
Điện Kremlin không phủ nhận cáo buộc này. Người phát ngôn Dmitry Peskov nói với phóng viên hôm thứ Hai: “Đây là thông lệ hoàn toàn bình thường trong những tình huống như vậy.”
Ông cáo buộc quân đội Ukraine trước đây cũng từng lợi dụng các khoảng dừng chiến để tái tổ chức lực lượng.
Moscow đánh giá nhiệm vụ nhân đạo ở Oleshky là “thành công”, Peskov bổ sung, đồng thời khen ngợi “sự hợp tác tốt giữa tất cả các bên” và nêu bật vai trò của Ủy viên Nhân quyền Nga Yana Lantratova.
Lantratova đã giám sát lệnh ngừng bắn cùng với đối tác Ukraine Dmytro Lubinets trong một trong những trường hợp hợp tác Nga–Ukraine đáng kể nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Nhiệm vụ đã sơ tán người dân cả về lãnh thổ do Ukraine kiểm soát lẫn bán đảo Crimea do Moscow sáp nhập.
Điện Kremlin cho biết hiện tại không có kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ tương tự khác.
Các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt giữa Nga và Ukraine dự kiến sẽ nối lại vào tuần tới, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cho biết hôm thứ Hai.
Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy một thỏa thuận để chấm dứt cuộc chiến kéo dài, nhưng chưa có đột phá nào.
Các cuộc đàm phán – dự kiến diễn ra ngày 10 và 11/11 tại Abu Dhabi, theo ông Witkoff – diễn ra trong bối cảnh Kyiv và các đồng minh châu Âu lo ngại rằng Trump ngày càng nghiêng về phía Moscow.
Tấn công mạng
Cả Nga và Ukraine đều cho biết trong đêm rằng ứng dụng cảnh báo khẩn cấp của họ đã bị tấn công mạng chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn kết thúc.
Ukraine nghi ngờ hệ thống cảnh báo không kích đã bị xâm nhập, sau khi hàng triệu người nhận được cảnh báo giả về mối đe dọa bức xạ.
Hệ thống cảnh báo này cung cấp thông tin quan trọng về các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Nga.
Nga đã tăng cường các cuộc tấn công trong năm nay, sử dụng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái chạy bằng động cơ phản lực tốc độ cao, vốn khó bị đánh chặn.
Moscow cũng cho biết một ứng dụng của Bộ Tình trạng Khẩn cấp dùng để cảnh báo tấn công đã bị tấn công mạng.
Ứng dụng này không được sử dụng rộng rãi ở Nga, nơi các cảnh báo về máy bay không người lái của Ukraine ít phổ biến hơn và thường được gửi qua tin nhắn văn bản ở các vùng biên giới.