Thời sự quốc tế ngày 14/9: nổ súng tại Philippines; ông Trump nói xem xét công bố thêm hồ sơ 11/9/2001

Ba người đã thiệt mạng và 15 người khác bị thương khi tiếng súng vang lên chỉ vài giờ trước khi các điểm bỏ phiếu mở cửa vào ngày 14.9 tại khu vực tự trị Bangsamoro của người Hồi giáo ở miền nam Philippines – nơi chuẩn bị bầu ra cơ quan lập pháp đầu tiên của mình.

Cảnh sát trưởng thành phố Cotabato, ông Jibin Bongcayao, cho biết vụ nổ súng xảy ra ngay trước nửa đêm khi các thành viên thuộc các phe phái chính trị đối địch tranh giành quyền được bỏ phiếu trước.

Al Jazeera đưa tin Oman cho biết cuộc họp khu vực dự kiến ngày 14.9 giữa các quốc gia vùng Vịnh và Iran về vấn đề eo biển Hormuz đã bị hoãn lại vì “lợi ích của sự đồng thuận”.  Một quan chức Bộ Ngoại giao Iran cho hay việc hoãn cuộc họp dự kiến tại Oman được thực hiện theo đề nghị của một số quốc gia trong khu vực và dựa trên quyết định chung giữa Tehran và Muscat.

Bắc Triều Tiên đã tổ chức một cuộc tập trận bắn đạn thật quy mô lớn nhằm kiểm tra khả năng tác chiến của các đơn vị pháo binh và tên lửa.Theo Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA ngày 14/9, cuộc “diễn tập tấn công hỏa lực phối hợp” diễn ra hôm 12.9 với sự tham gia của các đơn vị thuộc 5 lực lượng pháo binh và tên lửa của quân đội Triều Tiên.

Cuộc tập trận huy động nhiều hệ thống vũ khí, gồm máy bay không người lái (UAV) tấn công, tên lửa hành trình chiến thuật, tên lửa đạn đạo chiến thuật và hệ thống phóng rocket đa nòng cỡ lớn sử dụng đầu đạn áp suất nhiệt, theo Reuters.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ xem xét đề nghị của thân nhân những người thiệt mạng trong các vụ tấn công ngày 11/9-2001 về việc công bố thêm hồ sơ liên quan đến sự kiện này.

“Tôi sẽ xem xét việc đó khi trở về” – ông nói với các phóng viên tại Ireland ngày 13/9, trước khi lên máy bay trở về Mỹ.

Trong diễn biến khác, Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ dỡ bỏ thuế quan đối với rượu whiskey của Ireland, sau khi Thủ tướng Ireland nói mức thuế này “không công bằng”.

Không cho biết cụ thể quyết định này sẽ có hiệu lực khi nào, ông Trump nói vào cuối chuyến thăm Ireland rằng quyết định được đưa ra sau cuộc trò chuyện với Thủ tướng Micheál Martin và golfer Shane Lowry, người vừa giành chiến thắng tại giải Irish Open.

Ngày 13/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai kêu gọi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu cùng cơ sở sản xuất và vận chuyển nhiên liệu diesel của Nga. Ông Trump nói những cuộc tấn công này đang làm tình trạng thiếu hụt nguồn cung diesel toàn cầu thêm trầm trọng.

Theo AP, ông Trump đưa ra phát biểu trên khi được phóng viên hỏi tại Giải Ireland Open rằng sau cuộc điện đàm gần đây với Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông có nói chuyện với ông Zelensky hay không. Ông Trump nói: “Ông Zelensky phải làm một việc. Ông ấy phải ngừng phá hủy nhiên liệu diesel của Nga”.

Ông Trump cho rằng Ukraine còn nhiều mục tiêu khác có thể tấn công, “đừng đánh vào nhiên liệu diesel, bởi điều này đang gây tổn hại cho toàn thế giới”. Ông cũng tiết lộ Mỹ đã trao đổi với ông Zelensky về vấn đề này.

Tuy nhiên Ukraine tuyên bố tấn công 2 cơ sở lọc dầu của Nga vào đêm 12-13/9/2026, gần thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi Kiev ngừng nhắm vào các nhà máy sản xuất diesel của Nga.

Theo Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine và các nguồn tình báo Ukraine:

• Nhà máy lọc dầu Slavyansky (Slavyansk-ECO) tại Slavyansk-on-Kuban, vùng Krasnodar (phía nam Nga, gần Crimea). Ukraine cho biết drone đã đánh trúng đơn vị xử lý dầu chính và khu chứa chứa, gây cháy lớn. Công suất nhà máy khoảng 5,2 triệu tấn/năm, sản xuất xăng, diesel, nhiên liệu máy bay…
• Nhà máy lọc dầu TANECO (Taneco) tại Nizhnekamsk, Cộng hòa Tatarstan (cách Moscow khoảng 900 km về phía đông). Báo cáo có cháy tại một bể chứa. Nizhnekamsk là cụm công nghiệp lọc dầu và hóa dầu lớn của Nga