Ba người Việt Nam bị Malaysia kết án 36 năm tù, phạt 129 triệu ringgit vì buôn bán động vật hoang dã

Ba người Việt Nam, trong đó có hai chị em ruột, đã bị phạt tổng cộng 128,9 triệu ringgit Malaysia (hơn 33 triệu USD-khoảng 735 tỉ đồng Việt Nam) vì sở hữu trái phép khoảng 1.000 bộ phận động vật hoang dã, bao gồm cả hổ Mã Lai, sói xám và gấu mặt trời, cách đây ba năm.

Ba công dân Việt Nam phải chấp hành mức án 12 năm tù với mỗi người và trường hợp không chấp hành nghĩa vụ nộp phạt, ba đối tượng gồm: Bùi Thị Ngân (SN 1969), Bùi Văn Nội (SN 1977) và Bùi Văn Anh (SN 1987) sẽ phải chịu thêm 8 năm tù giam cho mỗi người.

Họ cùng bị buộc tội sở hữu nhiều bộ phận động vật khác nhau, bao gồm cả heo rừng, nhím Mã Lai (landak raya), hổ Mã Lai, voi châu Á, gấu chó Mã Lai, báo (harimau kumbang), báo gấm (harimau dahan), trăn, mèo vàng (kucing tulip), tê tê Sunda (tenggiling) và sơn dương (kambing gurun).

Trước đó, vào tháng 11/2023 tại bang Pahang, các lực lượng chức năng đã tiến hành đột kích một ngôi nhà gần Vườn quốc gia Taman Negara và phát hiện hơn 1.000 bộ phận động vật hoang dã, bao gồm: 26 túi chứa nanh và vuốt của gấu, 17 túi chứa nanh, râu và vuốt của hổ, 20 túi đựng các miếng thịt hổ đã được chế biến, 13 túi mật gấu, 11 mũi heo rừng, 1 gói lông nhím, 2 túi chứa sừng của động vật hoang dã, 2 đầu nai và 1 phần đầu dê sa mạc, 3 phần răng voi, 4 bộ răng động vật hoang dã, 4 túi chứa các bộ phận và 45 túi chứa thịt các loài động vật hoang dã chưa xác định.

Ngoài ra, cơ quan chức năng còn thu giữ 1 chiếc ô tô, 4 cuộn dây và 5 chiếc bẫy. Bùi Thị Ngân cùng hai em trai là Bùi Văn Nội và Bùi Văn Anh đã bị xác định phạm 15 tội danh khác nhau theo Đạo luật Bảo tồn Loài Hoang dã năm 2010 liên quan đến hành vi tàng trữ và bẫy săn bắt trái phép các loài được bảo vệ.

Tuy nhiên, do các mức phạt được áp dụng theo nguyên tắc chấp hành đồng thời, mỗi đối tượng sẽ chỉ phải thi hành mức án tù cao nhất là 12 năm. Tòa án cũng quy định nếu không thực hiện nghĩa vụ nộp phạt, mỗi đối tượng sẽ phải chịu thêm 8 năm tù.

Bà Amanina Mohamad Anuar, phó công tố viên của Cục Bảo tồn Động vật hoang dã và Công viên Quốc gia, đại diện cho bên công tố, trong khi bên bị cáo được luật sư Datuk Zaharman Zainal Abidin bào chữa.

Để giảm nhẹ hình phạt, luật sư Zaharman đề nghị mức án tù và tiền phạt tối thiểu, nói rằng thân chủ của ông có gia đình, bao gồm cha mẹ già và con cái, cần phải chu cấp ở Việt Nam và đã hợp tác đầy đủ trong suốt quá trình xét xử.

Amanina kêu gọi tòa án đưa ra mức án răn đe, mô tả hành vi phạm tội là nghiêm trọng vì các bị cáo bị phát hiện tàng trữ các bộ phận từ nhiều loài động vật được bảo vệ.

“Nhiều động vật đã bị giết và không thể tự vệ. Vụ án đã được xét xử đầy đủ, với 10 nhân chứng bên công tố và 3 nhân chứng bên bào chữa được triệu tập để làm chứng”, bà nói.

Ba đối tượng trên không phải là những người Việt Nam đầu tiên bị tuyên án ở nước ngoài vì hành vi săn bắt, buôn bán, tàng trữ trái phép động vật hoang dã.

Trong những năm gần đây, ENV ghi nhận nhiều trường hợp công dân Việt Nam bị bắt giữ, xét xử và thậm chí phải chấp hành hình phạt tù tại các quốc gia khác do các tội phạm về động vật hoang dã.

Cụ thể, ngày 24/2/2026, đối tượng Trần Huy Bảo (SN 1972) bị cơ quan chức năng Nam Phi bắt giữ tại sân bay Cape Town (Nam Phi) khi đang tìm cách bỏ trốn khỏi quốc gia này. Ông Bảo bị cáo buộc liên quan đến vụ dàn dựng trộm 98 chiếc sừng tê giác tại trang trại Voi Game Lodge.

Ngày 9/2/2026, một người đàn ông Việt bị bắt giữ khi đang quá cảnh tại sân bay Thái Lan trên đường di chuyển từ nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Congo đến Lào cùng tang vật là 6 khúc sừng tê giác nặng gần 12kg.

Ngày 28/1/2026, Tòa án Đài Trung đã tuyên phạt một lao động bất hợp pháp người Việt Nam 8 năm 2 tháng tù giam, vì hành vi săn bắn và buôn bán trái phép một cá thể mèo hoang và một cá thể mèo rừng – thuộc loài được bảo vệ. Ngày 19/8/2025, một người phụ nữ quốc tịch Việt Nam đã bị bắt giữ tại sân bay Thái Lan cùng với tang vật là 7 khúc sừng tê giác, hàng trăm móng, nanh sư tử và hổ. Theo một số nguồn tin, người này đang trên đường vận chuyển số tang vật trên từ Mozambique đến Lào.

Ngày 15/3/2025, hai công dân Việt Nam, 36 và 43 tuổi đã bị bắt giữ tại Angola cùng tang vật là 31 khúc ngà voi và gần 1.200 mảnh ngà voi đã được cắt thành hình được chôn giấu trong sân một khu đô thị. Ngày 2/2/2024, hai người đàn ông Việt Nam đã bị bắt giữ tại Mozambique vì hành vi vận chuyển 19 khúc sừng tê giác và 18 móng sư tử. Một số nguồn tin cho biết một trong hai đối tượng đã bị tuyên án 14 năm tù giam và 55 triệu tiền Mozambique (tương đương khoảng 22 tỉ đồng).

Tại Việt Nam, trong số 165 vụ án về động vật hoang dã đã được ENV ghi nhận kết quả xét xử trong năm 2025, gần 50% các đối tượng đã phải nhận hình phạt tù với mức phạt tù trung bình lên tới 4,27 năm tù – cho thấy rủi ro đáng kể với các đối tượng thực hiện hành vi phạm tội về động vật hoang dã trong nước.