Chuyến thăm Angkor của Macron nhấn mạnh vai trò của Pháp với di sản Campuchia

Người dân đi dạo tại đền Angkor Wat ở tỉnh Siem Reap. Di sản của Pháp sau gần một thế kỷ cai trị thuộc địa vẫn còn gây tranh cãi, nhưng một số người công nhận đóng góp của nước này vào việc bảo tồn khảo cổ học ở Campuchia.

Giờ đây, chính ngôi đền đã được phục dựng, theo lời Coudry thì giống như việc lắp ráp “một bức tranh ghép hình 3D khổng lồ mà không có mô hình tham khảo”.

Đóng vai trò then chốt trong công việc này là Trường Nghiên cứu Châu Á của Pháp (EFEO), trường này vào năm 1908, dưới sự giám sát của chính phủ Pháp, đã bắt đầu khai quật, lập danh mục và bảo vệ các di tích khảo cổ đã bị lãng quên trong rừng rậm.

Di sản của gần một thế kỷ cai trị thuộc địa vẫn còn gây tranh cãi, nhưng nhà khảo cổ học Roland Fletcher thuộc Đại học Sydney cho rằng Pháp đã có một đóng góp đáng kể.

Theo lời người Anh này, công việc của EFEO đã giúp thế giới nhận ra “một trong những thành tựu văn hóa vĩ đại nhất của nhân loại”.

“Tôi vẫn thường nói đùa rằng nếu người Anh trở thành chính quyền thuộc địa của Campuchia, họ sẽ chẳng làm gì với Angkor cả,” ông nói.

– Nỗ lực quốc tế –

Gần trung tâm EFEO ở thành phố Siem Reap, một bức tượng “Thần Shiva nhảy múa” gần như chạm tới trần nhà kho, nơi nó đang chờ được đưa trở lại quê hương tại Koh Ker, một di tích Khmer nằm ở phía đông bắc Angkor.

Giám đốc trung tâm, Eric Bourdonneau, không ngừng mô tả công việc tỉ mỉ cần thiết để lắp ráp lại bức tượng cao 5 mét (16 feet) và nặng 7 tấn.

Trong thế kỷ 20, những kẻ cướp đã đập vỡ bức tượng thành hàng ngàn mảnh vụn, nhưng cuối cùng nó đã được phục hồi lại vẻ huy hoàng trước đây vào năm nay.

Ngoài các dự án phục chế, EFEO còn tự coi mình là một viện nghiên cứu, với đội ngũ chuyên gia về bản thảo, chuyên gia ngôn ngữ và nhà nhân chủng học.

“Chúng tôi có một đặc điểm nổi bật… đó là bao quát hầu hết mọi lĩnh vực kiến ​​thức, điều này sẽ giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về lịch sử và xã hội Campuchia”, Bourdonneau nói.

Kể từ khi giành độc lập năm 1953, các nỗ lực bảo tồn tại Angkor đã mang tính quốc tế, với những biển hiệu ghi nhận sự đóng góp cho nhiều dự án khác nhau từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ và Trung Quốc.

Nhưng nước Pháp vẫn giữ một vị trí độc đáo: hơn một thế kỷ khai quật, lập danh mục và chụp ảnh đã biến EFEO thành một dạng ký ức khoa học về kinh đô Khmer cổ đại.

– Truyền đạt kiến ​​thức –

“Người Pháp có rất nhiều kiến ​​thức, đặc biệt là về tài liệu,” ông Kim Sothin, phó giám đốc Cơ quan Quản lý Quốc gia Apsara, cơ quan chính phủ Campuchia giám sát quần thể Angkor, cho biết.

“Họ đã nghiên cứu tất cả các di tích kể từ năm 1863,” thời điểm bắt đầu chế độ bảo hộ của Pháp.

“Nếu bạn muốn học khảo cổ học hoặc kiến ​​trúc đồ sộ, bạn cũng phải học tiếng Pháp để có thể đọc tất cả các tài liệu cổ do người Pháp viết,” ông nói với AFP bằng tiếng Pháp.

Ông nói rằng người Campuchia “chưa có đầy đủ kỹ năng” để làm việc độc lập.