“The Odyssey” thúc đẩy doanh số sách thần thoại bán ra ở Anh

Bản chuyển thể “The Odyssey” của Christopher Nolan không chỉ thu hút hàng triệu khán giả đến rạp chiếu phim mà còn khơi dậy sự quan tâm lớn ở Anh đối với sử thi của Homer cũng như các tác phẩm thần thoại Hy Lạp và La Mã khác.

Một số người làm việc trong lĩnh vực học thuật Cổ điển hy vọng thành công phòng vé và ảnh hưởng văn hóa rộng lớn của bộ phim bom tấn sẽ thúc đẩy nhiều thanh thiếu niên theo học môn này hơn.

Việc phát hành phim giữa tháng đã giúp doanh số bản in “The Odyssey” tại Anh tăng 1.400% trong bốn tuần tính đến ngày 25 tháng 7 so với cùng kỳ năm trước, theo dữ liệu của công ty nghiên cứu thị trường NielsenIQ.

Bản dịch năm 2017 của nhà cổ điển học người Anh-Mỹ Emily Wilson về câu chuyện thần thoại hàng nghìn năm tuổi cũng đang được bán hết sạch với mức tăng tương tự.

Chuỗi nhà sách lớn nhất Anh Waterstones cho biết doanh số tác phẩm của Wilson tăng hơn 1.000% so với năm 2025 và “đang tăng mỗi tuần” cùng với việc mua “tất cả các bản dịch khác đang có sẵn”, theo lời một phát ngôn viên.

Trong khi đó, NielsenIQ ghi nhận nhiều tác phẩm liên quan – bao gồm “The Iliad”, “Circe” của Madeline Miller và “The Penelopiad” của Margaret Atwood – cũng có mức tăng doanh số “đáng kể”.

Tác phẩm “The Odyssey” của diễn viên kiêm nhà văn Stephen Fry hiện đứng đầu danh sách sách lịch sử bán chạy nhất trên trang Amazon Anh. Hai cuốn sách Cổ điển khác của ông – “Mythos” và “Troy” – lần lượt chiếm vị trí thứ hai và thứ năm trên bảng xếp hạng của gã khổng lồ trực tuyến này.

Sách nói cũng hưởng lợi từ cơn sốt này, với Spotify báo cáo rằng lượt tìm kiếm các bản dịch “The Odyssey” đã tăng vọt 310%.

– ‘Sự ồn ào’ –

“Mọi người bị cuốn hút bởi những câu chuyện này,” giảng viên ngành Cổ điển tại Đại học Exeter Richard Kendall nói với AFP, ca ngợi mức tăng doanh số là “tuyệt vời”.

“Và không chỉ các nhà văn liên tục quay trở lại với người Hy Lạp và La Mã – lịch sử, thần thoại, nhân vật, sự kiện – mà còn cả độc giả. Đây là những câu chuyện hấp dẫn thực sự.”

Kendall, chuyên gia lưu trú đầu tiên tại Hiệp hội Cổ điển Anh hồi đầu năm nay, cảnh báo không nên xem sự quan tâm văn học được hồi sinh này chỉ trong mối liên hệ đơn lẻ với điện ảnh.

“Nếu đây là một chiêu trò, thì đó là chiêu trò đã kéo dài hơn 2.000 năm rồi,” ông nói.

“Thật tuyệt vời khi điều này tạo ra nhiều sự phổ biến đến vậy. Mọi người đọc nhiều hơn, nhưng đây chỉ là lần lặp lại này thôi… Mọi người sẽ luôn quay trở lại những câu chuyện này.”

Dù vậy, tại University College London (UCL) – nơi đạo diễn người Anh-Mỹ Nolan được cho là đã học Homer khi còn là sinh viên ngành Anh ngữ – người ta hy vọng sẽ có sự gia tăng số lượng sinh viên đăng ký.

“Sự ồn ào xung quanh bộ phim thật lớn, và chúng tôi hy vọng sẽ thấy số lượng sinh viên tăng trong vài năm tới,” Phiroze Vasunia, trưởng Khoa Hy Lạp và Latin của trường, nói với AFP.

Ông lưu ý rằng đã có “mức độ quan tâm đặc biệt đối với Cổ điển và các nghiên cứu cổ đại” trong những năm gần đây, trùng với sự quan tâm ngày càng lớn xung quanh bộ phim của Nolan.

– Phê bình –

Dựa trên bài thơ của Homer được viết bằng tiếng Hy Lạp gốc khoảng thế kỷ 7 hoặc 8 trước Công nguyên, bộ phim theo dõi hành trình của anh hùng Odysseus khi ông đối mặt với trở ngại này đến trở ngại khác trên đường trở về nhà từ Chiến tranh thành Troy.

Phim có sự tham gia của Matt Damon và Anne Hathaway trong vai Odysseus và vợ ông Penelope, cùng Tom Holland thủ vai con trai họ Telemachus.

Đây là bộ phim đầu tiên của Nolan kể từ “Oppenheimer” đoạt giải Oscar năm 2023. Phim đã khiến khán giả và giới phê bình say mê, đứng đầu phòng vé Mỹ trong hai tuần liên tiếp và đã thu về 640 triệu USD trên toàn thế giới.

Nhưng không phải ai cũng bị thuyết phục bởi bản chuyển thể hiện đại của một trong những câu chuyện cổ xưa nhất của nhân loại.

Wilson – người đứng sau bản dịch được đánh giá cao mà Nolan đã khen ngợi – đã tạo ra tin tức trong tuần này sau khi viết một bài phê bình gay gắt về kịch bản của ông.

Bà lập luận rằng nó “thiếu chiều sâu tâm lý, cảm xúc, chính trị và đạo đức”.

“Tôi sẽ xấu hổ nếu đã viết bất kỳ phần nào trong này,” Wilson viết trên London Review of Books, và thêm rằng nó “thiếu nhiều yếu tố làm nên sự vĩ đại của bài thơ”.

Sử gia người Anh nổi tiếng Mary Beard cũng không bị thuyết phục, dù giống như Wilson, bà hoan nghênh sự quan tâm dành cho Homer.

Viết trên The Times, Beard phàn nàn rằng những “câu đố gợi dục, sự mỉa mai tinh tế, những câu hỏi hấp dẫn về sự thật và sự dối trá” của bài thơ đã bị thay thế bằng “một thông điệp Hollywood khá nặng nề về sự suy tàn của nền văn minh”.

© 2026 AFP