Tehran bỏ ngang các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ sau 80 phút vì ông Trump hăm dọa
TVN
Các nhà đàm phán Iran đã bỏ ngang cuộc đàm phán hòa bình cấp cao với Mỹ tại Thụy Sĩ hôm Chủ nhật sau khi Tổng thống Trump bực bội trút cơn thịnh nộ lên chế độ này – đe dọa sẽ chiếm eo biển Hormuz và “cho chúng tan xác”.
Theo hãng thông tấn nhà nước Iran, cuộc đàm phán đã bị gián đoạn chỉ sau 80 phút khi các cuộc thảo luận bước vào “giai đoạn khó khăn” sau “một thông điệp xúc phạm từ tổng thống Mỹ”.
Phó Tổng thống JD Vance, người đứng đầu các cuộc đàm phán, trước đó đã nói rằng Mỹ hy vọng sẽ “mở ra một trang mới” với Cộng hòa Hồi giáo Iran.
Các cuộc đàm phán tại khu nghỉ dưỡng trên đỉnh núi Buergenstock thuộc sở hữu của Qatar ở Thụy Sĩ là những cuộc đàm phán đầu tiên được tổ chức theo các điều khoản của bản ghi nhớ (MOU) đã được thỏa thuận cách đây một tuần.
Nhưng hy vọng về tiến triển nhanh chóng tan biến, và các nỗ lực ngoại giao bị cắt đứt khi Trump, người bị chỉ trích là quá mềm mỏng với chế độ này trong bản ghi nhớ, cảnh báo rằng Mỹ sẽ trừng phạt Iran nếu nước này không mở cửa eo biển Hormuz và kiềm chế các lực lượng khủng bố ủy nhiệm của mình.
Lời cảnh báo rõ ràng nhất của tổng thống nhắm thẳng vào các nhà ngoại giao của Tehran tại Thụy Sĩ.
Theo phóng viên Trey Yingst của Fox News, ông Trump giận dữ nói với các lãnh đạo Iran: “Các người thậm chí còn không thể quay trở lại đất nước chết tiệt của mình.”
“Nếu các bạn đóng cửa eo biển Hormuz, các bạn sẽ không còn là một quốc gia nữa”, ông nói.
“Chúng ta có thể sẽ chiếm lấy eo biển này nếu cần thiết. Tôi sẽ cho chúng tan xác.”
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran hôm thứ Bảy tuyên bố họ đang đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng này do giao tranh tiếp diễn ở Lebanon.
Iran cũng tham gia các cuộc đàm phán hòa bình hôm Chủ nhật với mong muốn ưu tiên thảo luận về Lebanon, nơi quân đội Israel đang giao tranh với nhóm phiến quân Hezbollah được Iran hậu thuẫn.
Theo hãng thông tấn nhà nước Iran, các cuộc đàm phán dự kiến sẽ giải quyết vấn đề chương trình hạt nhân của Tehran và việc mở lại eo biển; tuy nhiên, Iran cho biết giai đoạn đàm phán tiếp theo sẽ không thể bắt đầu cho đến khi giao tranh kết thúc.
Ông Trump cũng lên mạng xã hội Truth Social để trút giận, đổ lỗi cho Iran về cuộc xung đột và yêu cầu chế độ này phải kiềm chế Hezbollah.
“Iran phải ngay lập tức ngăn chặn các tay sai được trả lương cao của họ ở Lebanon gây rối,” tổng thống viết . “Nếu họ không làm vậy, chúng ta sẽ giáng một đòn rất mạnh vào Iran một lần nữa, giống như chúng ta đã làm tuần trước, nhưng còn mạnh hơn nữa!!!”
Trưởng đoàn đàm phán kiêm Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammed Ghalibaf, đã lên án những lời đe dọa của Trump là hành động “tuyệt vọng”.
“Chúng tôi không coi trọng những lời đe dọa của người Mỹ,” ông viết trên X.
Ghalibaf tiếp tục cảnh báo tổng thống rằng bất kỳ hành động vũ lực nào cũng sẽ bị đáp trả tương xứng.
“Họ nên cẩn trọng với những phát ngôn của mình,” ông ta đáp trả.
“Lực lượng vũ trang của chúng tôi sẵn sàng đáp trả theo cách khác. Bất kể họ nói gì, chúng tôi mới là người hành động.”
Phái đoàn Mỹ tại Thụy Sĩ do ông Vance dẫn đầu, cùng với đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner.
Một nhà ngoại giao cấp cao của Mỹ tham gia vào các cuộc đàm phán sau đó đã hạ thấp tầm quan trọng của cuộc tranh chấp ngoại giao, khẳng định rằng các cuộc đàm phán hòa bình vẫn đang tiếp diễn.
“Phái đoàn Iran vẫn đang ở địa điểm đàm phán và phái đoàn Mỹ dự kiến sẽ tiếp tục làm việc suốt đêm”, quan chức này cho biết, đồng thời nói thêm rằng các cuộc thảo luận bao gồm “làm rõ một số thông điệp gây nhầm lẫn từ phía Iran về eo biển và xây dựng các cơ chế giảm thiểu xung đột để đảm bảo eo biển sẽ luôn mở hoàn toàn”.
“Chúng tôi cũng đã nỗ lực thông qua các cơ chế giảm xung đột và thực thi lệnh ngừng bắn ở miền nam Lebanon”, nhà ngoại giao này cho biết.
Vị quan chức này cho biết thêm, cuộc đàm phán hôm Chủ nhật sẽ được sử dụng “như một điểm khởi đầu cho các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo”.
Tuy nhiên, Morgan Ortagus, phó đặc phái viên của Mỹ tại Trung Đông, cho biết những lời đe dọa mới nhất của tổng thống đánh dấu một sự thay đổi lớn trong cách ông Trump sẽ tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình, sau những nhượng bộ đáng kể mà Mỹ dường như sẵn sàng thực hiện vào tuần trước để chấm dứt chiến tranh.
“Đây là một tuyên bố mang tính bước ngoặt của Tổng thống liên quan đến chính sách của ông đối với Iran — nếu Hezbollah tấn công, Tổng thống hiện đang tuyên bố sẽ buộc Iran phải chịu trách nhiệm và sẽ đáp trả bằng cách tấn công lại họ,” Ortagus viết trên X.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham dự đoán các cuộc đàm phán hòa bình với Iran sẽ thất bại — và Trump sẽ chiếm eo biển Hormuz ‘bằng vũ lực’.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (R-SC), người đã thúc giục Trump có lập trường cứng rắn hơn với Iran, đồng ý rằng trách nhiệm thiết lập hòa bình ở Lebanon hoặc gánh chịu hậu quả nên thuộc về Iran.
Graham cũng dự đoán rằng các cuộc đàm phán hòa bình sẽ không mang lại kết quả khả quan.