Y Vân và “Saigon”
Huỳnh Duy Lộc
Thành phố Saigon ở phương Nam đã may mắn có được ca khúc tiêu biểu của mình là ca khúc “Saigon” của nhạc sĩ Y Vân như TS Nguyễn Thị Hậu đã viết trong một bài tạp bút in trong tập “Sài gòn bao giờ cũng thế”: “Cho đến bây giờ, theo tôi có hai ca khúc lột tả được đúng nhất “cái chất Sài gòn”: đó là “Sài gòn đẹp lắm” của Y Vân và “Đêm nhớ về Sài gòn” của Trầm Tử Thiêng…” (Sài gòn bao giờ cũng thế, tr. 136).
Y Vân tên thật là Trần Tấn Hậu, sinh năm 1933, quê Thanh Hóa, thuở niên thiếu từng học nhạc với nhạc sĩ Tạ Phước và cũng sớm tập tành sáng tác. Nhà nghèo, mồ côi cha, những người trong gia đình ông sống nương tựa vào nhau trong một túp lều xiêu vẹo. Ông rất thương mẹ và các em, phải đi dạy đàn để nuôi gia đình. Năm 1952, ông vào Nam, tiếp tục sáng tác, chơi nhạc, hòa âm, dạy nhạc, viết sách dạy nhạc và đàn guitar.
Nhạc của ông rất đa dạng về tiết điệu và đề tài, từ những bài hát theo điệu cha cha cha, disco, twist như: “Saigon”, “Ảo ảnh”, “60 năm cuộc đời”, “Thôi”, “Kim” được coi như mở đầu cho dòng nhạc nhẹ ở Việt Nam; những bản tình ca theo điệu slow rock như “Buồn”, “Ảo ảnh”, “Ngăn cách”, “Đừng lừa dối nhau”, “Sao anh lỗi hẹn”; những bài ngợi ca tình yêu thương của cha mẹ như “Lòng mẹ”, “Tình cha”, cho đến những bản tình ca theo điệu bolero của đôi lứa thời chiến tranh.
Ông cũng đặt lời Việt cho những ca khúc ngoại quốc nổi tiếng như “Đời là giấc mơ” (Besame Mucho), “Lá úa” (Les feuilles mortes), “Sao băng” (La Paloma), “Khúc nhạc tơ duyên” (Love is a many splendored thing), “Tình mỏng manh” (Tennessee Waltz), “Người đẹp Tô Châu” (Shina no yoru)…
Sau năm 1975, ông làm việc bất kể ngày đêm để lo cho gia đình. Ông tham gia Đoàn ca nhạc Hương Miền Nam, viết nhạc phim, nhạc nền cho sân khấu. Ông có 2 đời vợ và 8 người con, mất năm 1992 ở tuổi 60 (59 tuổi Tây) đúng như lời bài hát ông sáng tác: “Em ơi có bao nhiêu, 60 năm cuộc đời…”
Ca khúc “Saigon” viết theo thể điệu cha cha cha của Y Vân là ca khúc thể hiện tình yêu thắm thiết của biết bao thế hệ người miền Nam đối với thành phố phương Nam xinh đẹp mang tên Saigon. Saigon không phải là nơi Y Vân sinh trưởng, nhưng lại là nơi ông đã sống từ năm 20 tuổi cho đến khi qua đời ở tuổi 60 và từng câu hát của ca khúc “Saigon” thể hiện “Một tình yêu mến ghi lời hát câu ca”.
SAIGON
Dừng chân trên bến khi chiều nắng chưa phai,
Từ xa thấp thoáng muôn tà áo tung bay
Nếp sống vui tươi nối chân nhau đến nơi này
Saigon đẹp lắm, Saigon ơi! Saigon ơi!
Ngựa xe như nước trên đường vẫn qua mau
Người ra thăm bến câu chào nói lao xao
Phố xá thênh thang đón chân tôi đến chung vui
Saigon đẹp lắm, Saigon ơi! Saigon ơi!
Lá la la lá la
Lá la la lá la
Tiếng cười cùng gió chan hòa niềm vui say sưa.
Lá la la lá la
Lá la la lá la
Ôi đời đẹp quá, tràn bao ý thơ.
Một tình yêu mến ghi lời hát câu ca
Để lòng thương nhớ bao ngày vắng nơi xa.
Sống mãi trong tôi bóng hôm nay sẽ không phai
Saigon đẹp lắm, Saigon ơi! Saigon ơi!
HUỲNH DUY LỘC giới thiệu.
