Huyền thoại nhạc đồng quê Mỹ Dolly Parton qua đời ở tuổi 80

Dolly Parton sinh ngày 19 tháng 1 năm 1946 tại thành phố Locust Ridge, bang Tennessee của Mỹ, là một trong 12 người con của một gia đình nghèo khó. Cô lớn lên ờ vùng nông thôn Appalachiam, tập hát trong ca đoàn ở nhà thờ và bắt đầu hoạt động âm nhạc cùng với những thành viên trong gia đình: ai cũng biết hát, còn mẹ cô vừa biết đàn, vừa biết hát.

Một người bà con đã tặng cô một cây đàn guitar và cô đã tập tành đàn guitar và sáng tác nhạc. Khi lên 10 tuổi, cô đã bắt đầu biểu diễn chuyên nghiệp, hát trên Đài truyền hình và trong những chương trình phát thanh ở Knoxville. Sau khi tốt nghiệp trung học, cô chuyển đến Nashville để theo đuổi sự nghiệp âm nhạc.

Sự nghiệp âm nhạc của Dolly Parton thật sự khởi đầu vào năm 1967, khi cô biểu diễn chung với Porter Wagoner trong chương trình The Porter Wagoner Show của anh. Cô và Wagoner đã có nhiều bản song ca rất thành công và những thành công bước đầu này đã giúp cô ký được hợp đống ghi âm với hãng RCA Records. Sau khi một vài single đã ra mắt, cô có một ca khúc xếp hạng nhất là ca khúc “Joshua” vào năm 1971 nói về hai người cô đơn tìm thấy tình yêu.

Giữa thập niên 1970, nhiều ca khúc thành công khác của cô đã ra mắt: “Jolene” nói về một người phụ nữ van xin một người phụ nữ khác đừng chiếm đoạt người yêu của mình và “I will always love you” nói về việc chia tay với Wagoner. Các bài hit của cô tiếp tục ra mắt thính giả như: “Love Is Like a Butterfly”, “The Bargain Store”, “The Seeker và “All I Can Do”, thành tựu này đã giúp cô được nhận giải Nữ ca sĩ xuất sắc nhất năm 1975 và năm 1976 của Hiệp hội Nhạc country (Country Music Association).

Năm 1977, ca khúc “Here You Come Again” đã giúp cô nhận được giải Grammy đầu tiên ở hạng mục Nữ ca sĩ trình bày nhạc country xuất sắc nhất. Các bài hit khác của cô lại tiếp tục ra mắt: “It’s All Wrong, But It’s Alright”, “Heartbreaker và “Starting Over Again”, một bản ballad do “Nữ hoàng nhạc disco” Donna Summer sáng tác.

Thành công tuyệt đỉnh của Dolly Parton là vào thập niên 1980, khi cô bắt đầu đóng cùng với những diễn viên như Jane Fonda và Lily Tomlin trong bộ phim hài “9 to 5”. Bộ phim này không chỉ đánh dấu sự khởi đầu hoạt động diễn xuất của cô trong điện ảnh mà còn là một thành công nữa của cô trong âm nhạc vì ca khúc “9 to 5” trong nhac phim do cô sáng tác đã chiếm hạng nhất trên bảng xếp hạng nhạc pop và nhạc country. Bộ phim tiếp theo cô góp mặt là “The Best Little Whorehouse in Texas” năm 1982, đóng chung với Burt Reynolds và Dom DeLuise, giúp cho thế hệ trẻ ở Mỹ làm quen với ca khúc “I will always love you” của cô. Đến năm sau, cô lại có một ca khúc thành công vượt bậc nữa là “Islands in the Stream” song ca với Kenny Rogers.

Năm 1986, cô cho thành lập công viên giải trí mang tên Dollywood ở Pigeon Forge, bang Tennessee và công viên này đã trở thành một khu vui chơi, giải trí thu hút nhiều du khách cho tới nay. Những năm sau đó, cô có những thành công mới: ca khúc hát chung với các nữ ca sĩ Emmylou Harris và Linda Ronstadt vào năm 1987 và năm 1992, ca khúc “I will always love you” của cô do Whitney Houston hát lại trong phim “The Bodyguard” đã thành công vượt bực. Năm 1995, cô đã hát lại ca khúc “I will always love you” với nam ca sĩ Vince Gill.

Năm 2006, Trung tâm Kennedy đã vinh danh cô cùng với 5 nghệ sĩ khác vì những đóng góp cho nghệ thuật và đến năm 2011, cô được trao giải Grammy Thành tựu trọn đời.

Năm 1967, Dolly Parton được người bạn thân là nam ca sĩ country Porter Wagoner mời tham gia show diễn trên truyền hình của anh và hai người đã nổi tiếng với nhiều bản song ca. Tiếng tăm của Dolly Parton đã dần dần vượt xa tiếng tăm của người bạn thân của cô và cô đã viết ca khúc “I will always love you” để bày tỏ mối thiện cảm dành cho bạn và gợi nhớ thời kỳ hai người cùng biểu diễn bên nhau.

Từng câu hát của “I will always love you” cho thấy đây là một ca khúc thể hiện tình yêu thương dành cho một người bạn thân, nhưng với thời gian, nó lại được mọi người coi là một ca khúc về tình yêu nam nữ. Từ “em” và “anh” trong ca khúc của Dolly Parton đã đổi thành “anh” và “em” cho phù hợp với nội dung của một bản tình ca.

Trong cuốn sách “Country Music Culture: From Hard Times to Heaven (1995), Curtis W. Ellison viết rằng “vào đầu thập niên 1990, khi những mối quan hệ tình cảm lãng mạn giữa nam giới và phụ nữ có những sự nhập nhằng khiến cho người ta mong muốn có những thay đổi, Dolly Parton đã viết một ca khúc rất thành công nói về sự chia tay nhẹ nhàng của một đôi bạn khác phái”.

Dolly Parton đã thu âm ca khúc “I will always love you” 2 lần, lần thứ nhất vào tháng 6 năm 1974 và lần thứ hai vào năm 1982, và cả hai bản thu âm này đều chiếm hạng nhất trên bảng xếp hạng âm nhạc tại Mỹ.

Ngay sau khi “I will always love you” đứng nhất trên bảng xếp hạng nhạc country, ca sĩ Elvis Presley đã xin phép Dolly Parton cho anh trình bày lại ca khúc của cô, nhưng sau khi nghe Đại tá Tom Parker, người quản lý của Elvis Presley, nói rằng tác giả nào có ca khúc được Elvis Presley trình bày cũng phải ký hợp đồng nhượng phân nửa tác quyền cho anh, Dolly Parton đã từ chối. May mắn thay, quyết định này đã giúp Dolly Parton nhận được số tiền tác quyền rất lớn những năm sau đó, khi “I will always love you” thành công vượt bậc.

HUỲNH DUY LỘC