Mỹ và Canada không đạt được thỏa thuận thương mại nhằm tránh thuế quan của Trump

Thuế quan nặng nề của Mỹ đối với một số sản phẩm của Canada đã có hiệu lực vào thứ Bảy sau nhiều ngày đàm phán căng thẳng đến phút cuối mà vẫn không đạt được thỏa thuận.

Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố rằng nước ông sẽ đáp trả mức thuế quan của Mỹ “từng đồng một để bảo vệ người lao động và doanh nghiệp của chúng tôi”, trong khi các quan chức cho biết vào cuối ngày thứ Sáu rằng Washington và Ottawa vẫn chưa đạt được thỏa thuận.

Việc không đạt được thỏa thuận cuối cùng đồng nghĩa với việc thuế suất mới 50% ảnh hưởng đến khoảng 20 tỷ đô la hàng hóa, tương đương 5,5% xuất khẩu của Canada sang Hoa Kỳ, đã có hiệu lực.

Các sản phẩm bị ảnh hưởng bao gồm từ gậy khúc côn cầu đến xi măng.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết hôm thứ Sáu rằng “tối nay, Canada đã từ chối hoàn tất thỏa thuận thương mại theo các điều khoản đã được thống nhất hồi đầu tuần này.”

Ông nói thêm trong một tuyên bố rằng điều đó diễn ra bất chấp những đề nghị giảm thuế quan của Washington đối với các lĩnh vực như thép và nhôm.

Một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết hiện tại chưa có thêm cuộc gặp nào được lên lịch.

Thông báo bất ngờ này được đưa ra sau khi Trump nói rằng Hoa Kỳ “nên có thể đạt được thỏa thuận với Canada”, viện dẫn “mối quan hệ tốt” của ông với Carney.

Tuy nhiên, sau nhiều giờ đàm phán thương mại hôm thứ Sáu, nhà đàm phán hàng đầu của Canada, Dominic LeBlanc, nói với các phóng viên rằng các quan chức vẫn “còn nhiều việc phải làm”.

LeBlanc và Greer cũng đã gặp nhau khoảng ba tiếng đồng hồ vào thứ Năm.

Ông Greer cho biết chính quyền Trump đã đưa ra đề nghị “giảm thuế đáng kể đối với thép, nhôm, ô tô và gỗ” để đổi lấy những nhượng bộ từ phía Canada.

Ông cho biết Canada cũng đang duy trì “chính sách trả đũa kéo dài” đối với Hoa Kỳ, bao gồm cả việc cấm nhập khẩu một số hàng hóa và dịch vụ của Mỹ.

Các nhà lãnh đạo khu vực của Canada trước đây cho biết Hoa Kỳ đặc biệt khó chịu với một biện pháp trả đũa: việc loại bỏ rượu mạnh và rượu vang của Mỹ khỏi các cửa hàng rượu.

Tuy nhiên, trong một tuyên bố riêng, Carney nói thêm rằng “những thay đổi vào phút chót trong các điều khoản được đề xuất của Mỹ là không công bằng, không hiệu quả về mặt kinh tế và làm dấy lên nghi ngờ về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào.”

Ông Carney cho biết, mặc dù Washington và Ottawa đã đạt được “tiến bộ quan trọng” trong những tuần gần đây, nhưng “điều này vẫn chưa đủ để đáp ứng các mục tiêu của chúng ta đối với người dân Canada”.

Một quan chức cấp cao của Mỹ, người yêu cầu giấu tên, cho biết Canada đã tìm kiếm thêm những nhượng bộ mà Hoa Kỳ không thể đáp ứng.

Nhưng họ nói thêm rằng các cuộc đàm phán diễn ra thẳng thắn và không gay gắt.

– ‘Áp lực đáng kể’ –

Ryan Majerus, một cựu quan chức thương mại của Mỹ, nói với AFP rằng “nếu Canada đồng ý áp đặt thuế quan trả đũa, điều đó sẽ khiến việc giảm leo thang căng thẳng trở nên khó khăn hơn nhiều.”

“Nhưng tôi nghĩ cả hai bên sẽ phải đối mặt với áp lực đáng kể trong những ngày tới để tìm ra lối thoát,” Majerus, một luật sư thương mại của King & Spalding, nói thêm.

Christopher Padilla, một cựu quan chức Mỹ khác hiện đang làm việc cho Brunswick Group, nói với AFP rằng đã có “rất nhiều hy vọng trong giới doanh nghiệp ở cả hai phía” về một thỏa thuận “mở ra trang mới sau 18 tháng đầy khó khăn trong quan hệ Mỹ-Canada.”

Nhà Trắng cáo buộc Canada có “sự đối xử phân biệt” đối với rượu, ô tô và các sản phẩm sữa của Mỹ khi áp thuế.

Ban đầu, các biện pháp này dự kiến ​​có hiệu lực vào thứ Tư, nhưng ông Trump đã bất ngờ hoãn lại ba ngày vào phút chót, viện dẫn lý do là các cuộc đàm phán đã đạt được tiến triển lớn.

Các nhà đàm phán Canada đã túc trực tại Washington suốt tuần này để hoàn tất một thỏa thuận nhằm giải quyết nhiều điểm nóng khác nhau.

Canada đã tìm kiếm sự giảm nhẹ tác động của thuế quan mà ông Trump áp đặt lên ô tô, thép và nhôm, vốn đã gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế nước này, dẫn đến mất việc làm và làm căng thẳng mối quan hệ thương mại vốn từng rất vững chắc.

Ông Carney đã nhiều lần khẳng định với người dân Canada rằng quan hệ với Hoa Kỳ đã thay đổi vĩnh viễn, bất kể kết quả của từng thỏa thuận thương mại cụ thể ra sao.

Ông cho rằng đất nước cần phải đa dạng hóa và giảm sự phụ thuộc vào Hoa Kỳ, quốc gia hiện chiếm khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu của Canada.

Ngoài các mức thuế quan mới nhất, Hoa Kỳ và Canada vẫn cần phải đạt được thỏa thuận sửa đổi Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA), USMCA, mà ông Trump đã từ chối gia hạn ở hình thức hiện tại.

Theo AFP