Xe tuk-tuk điện đang định hình lại đường phố Ấn Độ

Cứ khoảng 90 giây, một chiếc xe ba bánh điện lại lăn bánh khỏi dây chuyền sản xuất tại một nhà máy ở Ấn Độ, minh chứng cho cuộc chuyển đổi đã đưa nước này trở thành thị trường lớn nhất thế giới đối với xe  tuk tuk chạy pin.

Tại nhà máy nhộn nhịp của Mahindra Last Mile Mobility, công nhân và robot lắp các tế bào pin vào bộ pin, gắn các tấm thân xe vào khung kim loại rồi lắp bánh, chạy đua để đáp ứng nhu cầu đối với loại phương tiện nổi tiếng với khả năng len lỏi trên những con phố hỗn loạn của quốc gia đông dân nhất thế giới.

Trong tháng 9, hơn một nửa số xe ba bánh mới bán ra tại Ấn Độ là xe điện, so với khoảng 8,5% ở xe hơi và 11,6% ở xe hai bánh, củng cố vị thế thị trường xe ba bánh điện lớn nhất thế giới của nước này.

“Công ty chúng tôi đã tăng gấp sáu lần tỷ lệ thâm nhập xe điện trong năm năm qua”, Giám đốc điều hành Mahindra LMM Suman Mishra cho biết.

Bà nói rằng việc tiếp nhận đã tăng tốc trong hai năm gần đây nhờ trợ cấp của chính phủ, chất lượng xe được cải thiện và chi phí vận hành giảm, khiến việc sở hữu trở nên hấp dẫn hơn.

Xe xích lô điện lần đầu xuất hiện trên đường phố New Delhi hơn một thập kỷ trước, thường được lắp ráp tại các xưởng ven đường bằng pin Trung Quốc gắn vào xe đạp ba bánh được cải tiến.

Tuy nhiên, ngành này đã dần chiếm thị phần của xe ba bánh chạy nhiên liệu hóa thạch chắc chắn hơn, trở thành một ngành công nghiệp lớn khi các nhà sản xuất như Mahindra mở rộng thị phần.

Sự chuyển đổi này đã thay đổi diện mạo và âm thanh của các thành phố Ấn Độ.

Khắp miền Bắc Ấn Độ, xe xích lô điện hiện xếp hàng dài bên ngoài nhà ga và các khu chợ đông đúc, thay thế tiếng động ầm ầm của những chiếc “tuk-tuk” truyền thống.

Tiết kiệm nhiên liệu

Mahindra là một trong 15 ứng viên lọt vào vòng chung kết giải thưởng môi trường Earthshot Prize, sẽ được Hoàng tử William trao tại Mumbai vào ngày 17 tháng 11.

Với nhiều tài xế, thu nhập mới là yếu tố quan trọng hơn lợi ích môi trường.

“Tiền đổ thẳng vào túi tôi”, Afroz Alam, tài xế 31 tuổi ở Hyderabad, người đã chuyển từ xe chạy gas sang xe điện trong năm nay, nói.

Chi phí sạc xe giúp anh tiết kiệm vài trăm rupee mỗi ngày, hỗ trợ trả khoản vay mua chiếc xe điện đắt hơn.

“Ban đầu có vẻ đắt, nhưng sau đó sẽ hòa vốn nhờ số tiền gas không phải trả nữa”, anh nói với AFP.

Các nhà phân tích đồng ý rằng yếu tố kinh tế là động lực chính thúc đẩy sự chấp nhận, với chi phí pin giảm và giá nhiên liệu tăng đang nới rộng lợi thế của xe điện.

Viện nghiên cứu CEEW của Ấn Độ ước tính năm 2025 rằng xe ba bánh chạy xăng có chi phí vận hành suốt vòng đời cao hơn gấp đôi so với xe điện, tính theo mỗi kilomet.

“Những chiếc xích lô hoạt động liên tục cả ngày nên tiết kiệm nhiên liệu rất nhanh”, Bidisha Bhattacharya từ Quỹ Nghiên cứu Chintan có trụ sở tại Delhi nhận định.

Xu hướng này cũng được các nhà hoạch định chính sách Ấn Độ chào đón. Nước này nhập khẩu phần lớn dầu và khí đốt tự nhiên, và đang phải vật lộn kiểm soát chi phí năng lượng kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát vào tháng 2.

Tổ chức tư vấn khí hậu Ember cho biết Ấn Độ tiêu thụ nhiên liệu giao thông trên đầu người thấp hơn Trung Quốc ở mức thu nhập tương đương năm 2012, nhờ sự lan rộng của điện mặt trời giá rẻ và chi phí pin giảm.

“Trong cuộc đua cắt giảm nhập khẩu dầu, Ấn Độ đã đi trước rất xa”, Ember viết trong một báo cáo gần đây.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trở ngại, với mức độ chấp nhận không đồng đều trên cả nước.

“Pin sẽ hỏng”

Xe xích lô điện phổ biến ở các thành phố như Lucknow nhưng ít xuất hiện hơn nhiều ở Mumbai, nơi thiếu chỗ đậu xe và hạ tầng sạc gây khó khăn cho việc sở hữu.

“Ở Mumbai gần như không có chỗ đậu xe”, Mishra nói.

“Bạn có thể đậu tạm ven đường với xe chạy nhiên liệu, nhưng làm sao đậu xe điện khi phải sạc?”

Chuỗi cung ứng cũng là một thách thức khác.

Năm ngoái, Trung Quốc hạn chế xuất khẩu nam châm đất hiếm – thành phần thiết yếu trong động cơ điện – buộc nhiều nhà sản xuất ô tô Ấn Độ phải cắt giảm hoặc tạm dừng sản xuất.

New Delhi đã phản ứng bằng cách thúc đẩy sản xuất trong nước, bao gồm cả tế bào pin – phần lớn vẫn đang được nhập từ Trung Quốc và Hàn Quốc.

“Hai nhà sản xuất đang rất gần với việc thương mại hóa tế bào pin tại Ấn Độ. Chúng ta phải kiên nhẫn”, Mishra nói.

Câu hỏi lớn hơn là liệu thành công của xe xích lô điện có thể được nhân rộng sang xe hơi cá nhân và cuối cùng là xe tải – những phương tiện tiêu thụ nhiên liệu nhiều hơn nhiều – hay không.

Bhattacharya cho rằng đội xe thương mại có thể là bước đột phá tiếp theo.

Khi taxi chuyển sang điện, bà nói, chúng sẽ giúp xây dựng mạng lưới sạc và tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Với các tài xế đã chuyển đổi, lập luận vẫn rất đơn giản.

“Họ cứ nói pin sẽ hỏng”, Mohammad Ali, 26 tuổi, người mua xe xích lô điện trong năm nay, nói.

“Hãy thử đi, lấy xe chạy thử một ngày. Họ chưa biết chúng tôi đang tiết kiệm được bao nhiêu tiền.”

Nguồn: AFP