Xứ Cạnh Dền là xứ nào?

TVN

0 139

Câu hát “Từ ngày xa đất Tiền Giang, em theo anh về xứ Cᾳnh Dền. Muỗi kêu mà như sáo thổi, đỉa lềnh tựa bánh canh…” khiến nhiều người Việt Nam thắc mắc, có bao giờ bạn tự hὀi, vậy xứ Cạnh Dền là xứ nào?

Cạnh Dền hoặc Cạnh Đền là một vùng đất rộng lớn thuộc địa bàn hai tỉnh Bạc Liêu và Kiên Giang ngày nay, được biết đến với nhiều tên gọi khác như đồng Chó Ngáp, xứ Độn Trâu… mà tên nào nghe cῦng buồn, quê mùa, lạ lẫm…

Trong truyện ngắn “Cô Út về rừng”, nhà văn Sơn Nam kể về những trăn trở, suy tư của ông bà Cả Ba miệt Bình Thủy, Cần Thơ, muốn gả con gái Út cho cậu Quỳnh, người xứ Cạnh Đền. “Chịu thằng rể, quý nhà sui” nhưng bà Cả cứ lần lựa vì sợ cái xứ ấy phát run qua câu ca dao truyền tụng từ xưa:

“Xứ đâu như xứ Cạnh Đền

Muỗi kêu như sáo thổi, đỉa lềnh tựa bánh canh”.

Cảnh tượng ngôi nhà của cậu Quỳnh ở xứ Cạnh Đền khoảng năm 1930- 1940 được nhà văn Sơn Nam miêu tả trong truyện như vầy: “Căn nhà ngói vách ván, xung quanh có vườn tược lai rai (…). Và rừng xanh một dãy che phủ tứ phía chân trời”. Bà Cả Ba lo lắng: “Ngặt cái xứ đó kỳ quái, hiểm nguy. Nội cái tên Cạnh Đền nghe cũng dị hợm”.

Địa danh “Đồng chó ngáp” nổi tiếng ở đồng bằng sông Cửu Long vốn là cánh đồng rộng lớn nhưng bạc màu, phѐn ύa ngập ύng, cὀ dᾳi um tὺm. Nằm tiếp giάp với ba tỉnh Cà Mau, Bᾳc Liêu và Kiên Giang, vὺng đất rộng lớn hàng nghὶn ha với những đầm tôm, cάnh đồng lύa bạt ngàn, khu dân cư sầm uất được gọi là “cánh đồng chό ngáp” hiện vẫn cὸn lưu dấu hὶnh ảnh khốn khό, gian khổ cὐa người xưa trong cuộc Nam tiến khai ấp, lập làng.

Mấy trăm năm trước, dưới thời triều Nguyễn, nhiều người đã về đây sinh sống. Vùng đất khi đό hoang vu, nhiễm phѐn nặng, lau sậy, cὀ năn, cỏ lác mọc xen kẽ với những cánh rừng tràm…

Đến thời Pháp thuộc, một phần rừng tràm bị chάy, vùng đất rộng lớn chỉ cὸn lại cὀ năn và lác. Biết bao người đến đây khai phά, nhưng rồi cῦng chỉ trụ được một vài nᾰm vὶ “mần mà không cό ăn”. Hồi ấy, không ai cό thể đi một lѐo mà băng qua hết cάnh đồng này. Đến chό là loài chịu khát tốt nhất mà cὸn lѐ lưỡi thở dốc, ngάp ngắn ngάp dài khi theo chὐ bᾰng qua đồng nên gọi chết tên thành Đồng chó ngáp.

Còn cách giải thích vì sao có tên Cạnh Dền là do trước kia tại đó có một cái đền. Khi chúa Nguyễn Ánh bôn tẩu ở xứ này cuối thế kỷ 18. Ông có cô con gái tên là Ngọc Hạnh. Vốn thân liễu yếu đào tơ, quen trướng kín, rèm thưa, chứ không quen phong sương mưa nắng nên Ngọc Hạnh công chúa lâm bệnh, qua đời tại đây. Nguyễn Ánh vô cùng thương tiếc, chọn xứ này làm nơi gửi thân ái nữ, cho xây một ngôi đền cạnh mộ. Địa danh Cạnh Đền được lưu truyền từ đó.

Thời chίnh quyền tổng thống Ngô Đὶnh Diệm cho đào kênh Cộng Hὸa, dài hàng chục km, chᾳy dài từ Phước Long đến Cἀ Chanh, Hồng Dân.

Ngã tư Cạnh Dền ngày nay là vùng cư dân đông đúc thuộc các xã Vĩnh Phong, huyện Vĩnh Thuận (Kiên Giang) sang bên kia sông ấp Nhà Lầu 2 của xã Ninh Thạnh Lợi A, huyện Hồng Dân (Bạc Liêu) người dân sống bằng nông nghiệp và nuôi tôm.

KIM ÁI

Leave A Reply

Your email address will not be published.

TriViet Newsletter
Để tiện theo dõi tin bài mới nhất của Trí Việt News, xin các bạn vui lòng đăng ký bằng cách điền email vào đây. Cám ơn các bạn đã ủng hộ Trí Việt News.
You can unsubscribe at any time