Bún bò Huế – Hương vị cố đô len lỏi khắp ba miền

Giữa những cơn mưa dầm xứ Huế, cái nắng chan hòa miền Trung hay cái những sáng ồn ã  Sài Gòn, chẳng gì khiến người ta “thèm” hơn một tô bún bò Huế nóng hổi. Món ăn mang đậm hồn cốt xứ Huế đã vượt ra khỏi thành phố cổ kính để trở thành món “quốc dân” được yêu thích ở Đà Nẵng và Sài Gòn, mỗi nơi lại mang một sắc thái riêng, bởi nhắc đến cụm từ “bún bò Huế”, giờ đây, không chỉ người dân xứ Huế mà cả người Việt trên khắp mọi miền, thậm chí cả bạn bè quốc tế đều quen thuộc với món ăn đặc sản nổi tiếng này.

Tại Huế, bún bò là linh hồn ẩm thực. Tô bún đặc trưng xứ Huế luôn có nước trong veo nhưng đậm đà, được ninh từ xương ống bò, chân giò cùng sả, mẻ, ớt sa tế và chút mắm ruốc đặc trưng. Sợi bún to, trắng, dai vừa phải, ăn cùng thịt bò tái, chả cua, huyết, giò heo và một ít rau sống. Ngồi trong quán nhỏ ven sông Hương buổi sáng sớm, nghe tiếng muỗng khua nhẹ, ngửi mùi sả thơm phức hòa quyện với vị cay nồng lan tỏa, người ta như cảm nhận được cả chiều sâu lịch sử của cố đô. Những quán lâu đời ở khu vực Đông Ba, Gia Hội hay các quán ven đường lên đèo Hải Vân vẫn giữ được công thức truyền thống, khiến thực khách phải “gật gù” vì đúng vị.

Dễ gây thương nhớ là những sớm tinh mơ, các quán bún nghi ngút khói và thơm lừng cả góc phố. Có quán gia truyền, cũng có quán mới tinh. Người dùng cũng có dăm kiểu khẩu vị, người gọi truyền thống, người gọi bún bò tái, bún bò nạm hoặc bún bò giò chả. Và dù là quán vỉa hè hay nhà hàng sang trọng, tô bún bò Huế nào cũng giữ được hương vị đặc trưng.

Đến Đà Nẵng, bún bò Huế được “địa phương hóa” nhẹ nhàng. Nước dùng vẫn cay nồng nhưng thường thanh hơn một chút, ít mắm ruốc hơn so với bản gốc. Người Đà Nẵng thích thêm nhiều rau sống, giá, bắp chuối và chút chanh ớt. Các quán ven biển Mỹ Khê hay khu vực Hải Châu thường đông nghịt vào buổi sáng và tối. Ngồi ăn bún bò nhìn ra biển, nghe tiếng sóng vỗ, cảm giác vừa quen thuộc vừa mới mẻ. Nhiều người địa phương và du khách đều công nhận: bún bò ở Đà Nẵng “dễ ăn” hơn, phù hợp khẩu vị nhiều người, đặc biệt là khách phương Bắc hoặc nước ngoài lần đầu thử.

Sài Gòn lại mang đến một phiên bản sôi động và phóng khoáng. Ở đây, bún bò Huế xuất hiện trên hầu hết các con đường từ trung tâm đên các quận vùng ven, từ quán vỉa hè đến nhà hàng sang trọng. Nước lèo thường đậm hơn, nhiều dầu, cay gắt, và phần topping đa dạng: có nơi thêm tôm, có nơi cho nhiều gân, sách bò. Người Sài Gòn ăn bún bò suốt ngày, từ sáng sớm đến nửa đêm. Khu vực Quận 1, Quận 3, Quận 5 hay các khu dân cư như Phú Nhuận, Bình Thạnh luôn có những quán “ruột” được dân bản địa trung thành. Dù không còn nguyên bản như ở Huế, bún bò Sài Gòn vẫn giữ được linh hồn cay nồng, đậm đà, trở thành món ăn “cứu đói” và “giải sầu” của người thành phố.

Dù ở đâu, tô bún bò Huế vẫn mang theo một phần ký ức miền Trung: cay, thơm, sâu lắng. Mỗi thành phố thêm vào đó một nét riêng – Huế giữ nguyên bản, Đà Nẵng làm dịu lại, Sài Gòn làm phóng khoáng hơn. Đó chính là sức sống của một món ăn đã vượt khỏi biên giới địa lý để trở thành niềm tự hào ẩm thực Việt Nam.

Năm 2014, bún bò Huế được chuyên gia ẩm thực nổi tiếng Anthony Boudain giới thiệu trên kênh truyền hình CNN của Mỹ “là món súp tuyệt vời nhất mà tôi từng nếm thử”. Năm 2016, bún bò Huế đã được Tổ chức Kỷ lục châu Á đưa vào danh sách Top 100 món ăn đạt giá trị châu Á. Năm 2023, Taste Atlas, trang ẩm thực quốc tế, xếp Huế ở vị trí 28 trong 100 thành phố có các món ăn ngon nhất thế giới, trong đó món bún bò Huế được coi là “những món ngon xứ Huế phải thử khi đến đây”.

NHIÊN AN