Chiến tranh Trung Đông: Ông Trump bác bỏ các điều khoản hòa bình với Iran, Tehran cảnh báo về các cuộc tấn công mới
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Chủ nhật đã gọi các điều khoản của Iran để chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, làm tăng khả năng xảy ra xung đột trở lại sau nhiều tuần đàm phán.
Trước đó cùng ngày, Iran đã đáp trả đề xuất hòa bình mới nhất của Washington, đồng thời cảnh báo rằng họ sẽ không ngần ngại trả đũa bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Mỹ hoặc cho phép thêm tàu chiến nước ngoài hiện diện ở eo biển Hormuz.
Chính ông Trump không cung cấp chi tiết nào về đề xuất phản hồi của Tehran, nhưng trong một bài đăng ngắn trên nền tảng Truth Social của mình, ông đã nói rõ rằng ông bác bỏ đề xuất đó.
“Tôi vừa đọc phản hồi từ những người được gọi là ‘Đại diện’ của Iran. Tôi không thích điều đó – HOÀN TOÀN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN ĐƯỢC!”, ông Trump nói.
Cuộc khẩu chiến diễn ra khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu – người mà lực lượng của ông đã phát động cuộc chiến chống Iran cùng với quân đội Mỹ vào ngày 28 tháng 2 – khẳng định rằng cuộc xung đột chưa kết thúc cho đến khi uranium làm giàu của Iran được loại bỏ và các cơ sở hạt nhân của nước này bị phá hủy.
Tehran vẫn công khai duy trì lập trường thách thức của mình, bất chấp các nỗ lực ngoại giao ngầm.
“Chúng tôi sẽ không bao giờ khuất phục trước kẻ thù, và nếu có nói về đối thoại hay đàm phán, điều đó không có nghĩa là đầu hàng hay rút lui”, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu hôm Chủ nhật trên kênh X.
Theo đài truyền hình nhà nước IRIB, phản hồi của Tehran đối với kế hoạch của Mỹ, được chuyển cho các nhà trung gian hòa giải Pakistan, tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh “trên tất cả các mặt trận, đặc biệt là Lebanon” – nơi Israel vẫn tiếp tục cuộc chiến với Hezbollah do Iran hậu thuẫn – cũng như “đảm bảo an ninh hàng hải”.
Bản đề xuất này không đưa ra nhiều chi tiết, mặc dù theo các nguồn tin, đề xuất của Mỹ tập trung vào việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn ở vùng Vịnh để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán về một giải pháp cuối cùng cho cuộc xung đột và về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran.
Tình trạng bế tắc này đã gây bất ổn cho thị trường năng lượng toàn cầu, khiến giá dầu mở cửa tăng mạnh vào thứ Hai. Giá dầu thô Brent chuẩn quốc tế đã tăng 2,69% lên 104,01 USD/thùng đối với giao dịch tháng 7.
Trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng hôm Chủ nhật, ông Netanyahu cho biết kho dự trữ uranium làm giàu của Iran phải được loại bỏ trước khi chiến tranh kết thúc.
“Mọi chuyện chưa kết thúc, bởi vì vẫn còn vật liệu hạt nhân – uranium làm giàu – cần phải được đưa ra khỏi Iran. Vẫn còn các cơ sở làm giàu cần phải được tháo dỡ,” ông Netanyahu nói với chương trình “60 Minutes” của đài CBS.
Ông ấy nói thêm rằng Trump cũng có cùng quan điểm về uranium làm giàu, mặc dù tổng thống đã nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây rằng Mỹ có thể loại bỏ nó “bất cứ khi nào chúng ta muốn”, và rằng nó “được giám sát rất chặt chẽ” ở nơi nó đang được cất giữ.
Theo một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ, dự kiến Tổng thống Trump sẽ gây sức ép lên Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc – một khách hàng lớn mua dầu của Iran – về vấn đề Iran khi ông thăm Bắc Kinh vào tuần tới.
– Không có sự “cản trở” nào từ eo biển Hormuz –
Trong khi đó, tờ Wall Street Journal, dẫn lời những người quen thuộc với vấn đề này, cho biết Iran đã đưa ra các yêu cầu riêng của mình với Washington và đề xuất pha loãng một phần uranium được làm giàu cao của mình, và chuyển phần còn lại cho một nước thứ ba.
Theo nguồn tin của tờ Journal, trong phản hồi được đưa ra thông qua nước trung gian Pakistan, Iran yêu cầu đảm bảo rằng lượng uranium đã chuyển giao sẽ được trả lại nếu các cuộc đàm phán thất bại hoặc Washington rút khỏi thỏa thuận sau này.
Ông Trump không hề đề cập đến những chi tiết đó khi bác bỏ phản hồi của Iran.
Iran đã áp đặt lệnh phong tỏa eo biển Hormuz quan trọng ngay từ đầu cuộc chiến, khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt và gây chấn động thị trường tài chính.
Kể từ đó, Tehran đã thiết lập một cơ chế thanh toán để thu phí từ các tàu thuyền đi qua eo biển, nhưng các quan chức Mỹ đã nhấn mạnh rằng việc Tehran kiểm soát một tuyến đường thủy quốc tế và tuyến đường vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ và các nguyên liệu thiết yếu khác của thế giới là điều “không thể chấp nhận được”.
Trong khi đó, Hải quân Mỹ đang phong tỏa các cảng của Iran, đôi khi vô hiệu hóa hoặc chuyển hướng các tàu thuyền đi đến và đi từ các cảng này.
Anh và Pháp đang dẫn đầu các nỗ lực thành lập một liên minh quốc tế để đảm bảo an ninh eo biển sau khi đạt được thỏa thuận hòa bình, với việc cả hai nước đều cử tàu đến khu vực trước.
Chính phủ Anh cho biết, hai nước sẽ tổ chức một cuộc họp đa quốc gia của các bộ trưởng quốc phòng từ hơn 40 quốc gia vào thứ Ba để thảo luận về các kế hoạch quân sự nhằm khôi phục dòng chảy thương mại qua eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, Iran hôm Chủ nhật cảnh báo rằng Anh và Pháp sẽ phải đối mặt với “phản ứng quyết liệt và ngay lập tức” nếu họ triển khai tàu chiến đến eo biển này.
“Chỉ có Cộng hòa Hồi giáo Iran mới có thể thiết lập an ninh ở eo biển này và sẽ không cho phép bất kỳ quốc gia nào can thiệp vào những vấn đề như vậy”, Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi đăng tải trên X.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sau đó khẳng định nước ông “chưa bao giờ dự tính” việc triển khai hải quân ở eo biển Hormuz, mà chỉ là một nhiệm vụ an ninh “phối hợp với Iran”.
– ‘Hạn chế đã chấm dứt’ –
Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái mới nhất hôm Chủ nhật ở vùng Vịnh là những diễn biến mới nhất làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn sau nhiều vụ leo thang gần đây.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cho biết “hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn thành công hai máy bay không người lái được phóng từ Iran.”
Kuwait cũng báo cáo về một vụ tấn công bất thành, cho biết lực lượng vũ trang của họ đã đối phó với “một số máy bay không người lái thù địch trong không phận Kuwait”.
Bộ quốc phòng Qatar cho biết một tàu chở hàng đang tiến vào vùng biển của nước này từ Abu Dhabi đã bị máy bay không người lái tấn công.
Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm ngay lập tức, nhưng hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin rằng “tàu chở hàng bị tấn công gần bờ biển Qatar đang treo cờ Mỹ.”
Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm Chủ nhật, người phát ngôn của ủy ban an ninh quốc gia thuộc quốc hội Iran đã cảnh báo Washington: “Sự kiềm chế của chúng tôi đã chấm dứt kể từ hôm nay.”
“Bất kỳ cuộc tấn công nào vào tàu của chúng tôi sẽ kích hoạt phản ứng mạnh mẽ và quyết đoán của Iran nhằm vào các tàu và căn cứ của Mỹ”, Ebrahim Rezaei nói.
