Trung Quốc triển khai tàu hải cảnh kiểm tra hơn 200 tàu thương mại đi qua khu vực phía đông Đài Loan

Sau khi tàu sân bay Phúc Kiến đi qua eo biển Đài Loan, Trung Quốc tiếp tục mở rộng hoạt động sang vùng biển phía đông hòn đảo khi triển khai tàu hải cảnh và tàu nghiên cứu khoa học, kiểm tra hơn 200 tàu thương mại đi qua khu vực.

Động thái này đã vấp phải phản ứng hiếm thấy từ Mỹ, Anh, Pháp và Đức, khi các cơ quan đại diện của bốn nước tại Đài Loan đồng loạt bày tỏ quan ngại, cho rằng các hành động của Bắc Kinh đe dọa tự do hàng hải, an ninh hàng hải quốc tế và ổn định khu vực.

Bộ Quốc phòng Đài Loan xác nhận tàu sân bay Phúc Kiến đã đi qua eo biển Đài Loan vào ngày 23/6 và quân đội đã theo dõi chặt chẽ toàn bộ hành trình. Trong khi đó, Bắc Kinh tuyên bố triển khai chiến dịch mà họ gọi là “thực thi pháp luật giao thông hàng hải” ở vùng biển phía đông Đài Loan.

Theo truyền thông Trung Quốc, từ ngày 6–10/6, lực lượng chức năng nước này đã kiểm tra gần 200 lượt tàu, đồng thời khảo sát đáy biển, khu neo đậu, khu vực cáp ngầm và các vùng có nguy cơ va chạm cao.

Các chuyên gia an ninh Đài Loan nhận định đây không chỉ là hoạt động phô trương sức mạnh mà còn là một bước đi chiến lược. Nhà nghiên cứu Chung Chí Đông (Chung Chih-tung) cho rằng Bắc Kinh đang tìm cách mở rộng ảnh hưởng vượt ra ngoài chuỗi đảo thứ nhất và đưa vùng biển phía đông Đài Loan trở thành trọng điểm mới trong tính toán quân sự. Ông cũng bác bỏ lập luận của Trung Quốc rằng chiến dịch này nhằm đáp trả các cuộc đàm phán phân định vùng đặc quyền kinh tế giữa Nhật Bản và Philippines.

Trong khi đó, chuyên gia Thẩm Minh Thất (Shen Ming-shih) một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Đài Loan, nhận định việc Trung Quốc liên tục điều tàu công vụ và tàu nghiên cứu đến khu vực nhằm củng cố yêu sách chủ quyền, từng bước coi vùng đặc quyền kinh tế của Đài Loan là vùng biển thuộc quyền quản lý của Bắc Kinh. Ông cho rằng các cuộc khảo sát hải dương học còn giúp Trung Quốc thu thập dữ liệu địa hình, thủy văn phục vụ các kế hoạch quân sự trong tương lai.

Giới chuyên gia cũng cảnh báo việc kiểm tra hàng trăm tàu thương mại mang tính chất như một cuộc “diễn tập phong tỏa”, có thể trở thành mô hình cho các hoạt động mạnh tay hơn sau này. Theo ước tính, nếu xung đột tại eo biển Đài Loan khiến chuỗi cung ứng chất bán dẫn bị gián đoạn, thiệt hại đối với kinh tế toàn cầu có thể vượt 10.000 tỷ USD. Đây được xem là nguyên nhân khiến nhiều quốc gia phương Tây đồng loạt lên tiếng phản đối và tái khẳng định sự ủng hộ đối với tự do hàng hải cũng như phản đối mọi nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng bằng sức ép hoặc vũ lực.