5 lý do đằng sau sự thay đổi đột ngột lập trường của Putin về hòa bình Ukraine
Lãnh đạo Nga có thể đã bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu, tình trạng thiếu binh lính, nhưng không chỉ có vậy.
Lãnh đạo Điện Kremlin, Vladimir Putin, gần đây đã nói về khả năng kết thúc chiến tranh ở Ukraine. Những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh quân chiếm đóng đang gặp phải những vấn đề nghiêm trọng ở cả mặt trận và hậu phương, theo một báo cáo của tờ The Guardian.
Nhiều câu hỏi hiện đang được đặt ra xung quanh những lời nói của nhà lãnh đạo Nga. Do đó, tờ báo này đã nêu bật năm lý do chính có thể đã thúc đẩy Putin đưa ra những tuyên bố như vậy.
Nga đang mất thế chủ động trên chiến trường
Trước đây, Moscow đã dần dần chiếm giữ lãnh thổ. Điều này tạo ra ảo tưởng về sự thất bại không thể tránh khỏi của Ukraine. Nhưng tình hình đã thay đổi, và Nga đang mất đà.
Việc Ukraine tái chiếm Kupiansk vào tháng 12 đã làm các chuyên gia phương Tây ngạc nhiên. Điện Kremlin đã tuyên bố đã chiếm được thành phố này một tháng trước đó. Quân chiếm đóng đã bị gián đoạn liên lạc vì hệ thống Starlink của họ bị tắt. Nga cũng hạn chế xử dụng Telegram đối với quân đội của mình.
Điều này đã giúp Lực lượng vũ trang Ukraine giành lại các vị trí. Tại vùng Zaporizhzhia, họ đã tái chiếm hơn 100 km vuông. Tháng Tư vừa qua, Nga chịu tổn thất lãnh thổ ròng lần đầu tiên kể từ tháng 8 năm 2024. Chiến thắng chậm chạp của Moscow giờ đây không còn chắc chắn.
Tổn thất của Nga vượt quá tỷ lệ huy động quân đội.
Một lý do khác: nguồn nhân lực của Nga đang cạn kiệt. Trong năm tháng qua, số binh sĩ thiệt mạng hoặc bị thương nhiều hơn số lượng Nga có thể tuyển mộ.
Trong tháng Ba và tháng Tư, khoảng 35.000 binh sĩ Nga đã thiệt mạng. Nguyên nhân chính là các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.
Nhà kinh tế học Janis Kluge đã phân tích ngân sách khu vực của Nga. Năm 2026, mỗi ngày có từ 800 đến 1.000 người gia nhập quân đội, tương đương 24.000-30.000 người mỗi tháng.
Đồng minh của Putin, Medvedev, đã xác nhận những xu hướng này. Theo ông, hơn 80.000 người đã đăng ký trong quý đầu tiên. Putin lo ngại một cuộc tổng động viên mới, vì làn sóng đầu tiên vào năm 2022 đã gây ra tình trạng bất ổn xã hội nghiêm trọng.
Các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu đang phá hủy nguồn thu của Điện Kremlin
Lý do thứ ba liên quan đến các cuộc tấn công thành công của Lực lượng Vũ trang Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của đối phương ở sâu trong hậu phương. Mặc dù sự tăng vọt đột ngột của giá dầu đã giúp nền kinh tế Nga trụ vững, nhưng trong tháng 3, xuất khẩu dầu chỉ mang lại cho Moscow 19 tỷ đô la, trong khi kẻ xâm lược cần gần 19 tỷ đô la mỗi ngày chỉ để tiếp tục cuộc chiến.
Hiện tại, giá dầu cao vẫn đang giúp Nga trụ vững, nhưng tình hình rất bấp bênh. Nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận, giá dầu sẽ sụp đổ. Khi đó, ngân sách Nga sẽ chịu một cú sốc nặng nề.
Ukraine đang trở thành siêu cường máy bay không người lái
Một yếu tố khác là sự phụ thuộc của Ukraine vào phương Tây đang giảm dần. Trước đây, Kyiv chờ đợi máy bay F-16 và hỏa tiễn Patriot, nhưng giờ đây Ukraine đang đầu tư vào công nghệ của riêng mình.
Máy bay không người lái tấn công các mục tiêu cách tiền tuyến hàng nghìn km. Gần đây, một nhà máy ở Perm đã bị tấn công ba lần.
Các hỏa tiễn đánh chặn giá rẻ mới đã xuất hiện. Chúng giúp tiết kiệm các hỏa tiễn Patriot đang khan hiếm. Trong tháng 3, 33.000 máy bay không người lái đã bị bắn hạ. Con số đó gấp đôi so với tháng Hai.
Ukraine đã và đang xuất khẩu những công nghệ này. Ả Rập Xê Út, Qatar và UAE đã trở thành khách hàng. Moscow cảm thấy mối đe dọa ngay cả ở trung tâm thủ đô. Do lo ngại các cuộc tấn công vào cuộc duyệt binh, Zelenskyy đã phải ban hành một sắc lệnh đặc biệt.
Trò chơi ngoại giao và hy vọng vào Trump
Một trong những lý do quan trọng nhất là Trump. Putin muốn thuyết phục nhà lãnh đạo Mỹ gây áp lực lên Kyiv. Mục tiêu là buộc Ukraine từ bỏ vùng Donetsk.
Putin đã đề xuất điều này tại một hội nghị thượng đỉnh ở Alaska. Trump đã không ủng hộ vào thời điểm đó. Giờ đây, nhà độc tài đang tìm kiếm những cách thức mới và ám chỉ việc lôi kéo cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schröder.
Tuy nhiên, tham vọng của Moscow không hề giảm sút. Yuri Ushakov đã tuyên bố thẳng thắn: đàm phán hòa bình là không thể nếu không có sự rút quân của quân đội Ukraine khỏi toàn bộ Donbas. Putin chỉ đơn giản là đang cố gắng thay đổi lời lẽ của mình để khôi phục đối thoại với Nhà Trắng. Trong khi Trump đang bị phân tâm bởi Iran, Điện Kremlin đang chuẩn bị nền tảng cho việc mặc cả.
Ai và phản ứng như thế nào trước lời nói của Putin về việc “chấm dứt chiến tranh”?
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy tin rằng ai đó đã thúc đẩy Putin hướng tới đàm phán.
“Chúng tôi đã thúc đẩy ông ấy một chút rồi. Và chúng tôi đã chuẩn bị từ lâu cho các cuộc gặp, vì vậy chúng tôi cần tìm ra một hình thức phù hợp. Chiến tranh phải chấm dứt, và an ninh phải được bảo đảm một cách chắc chắn,” Zelenskyy nhấn mạnh.
Các chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh ISW tin rằng mặc dù truyền thông nhà nước Nga đưa tin như thể Putin đã trực tiếp tuyên bố chấm dứt chiến tranh một cách nhanh chóng, nhưng trên thực tế ông không hề cho thấy Moscow sẵn sàng ngừng hành động gây hấn của mình.
Nguồn: Kateryna Serohina — RBC-Ukraine
