Lệnh cấm sử dụng mạng xã hội đối với thanh thiếu niên ở Úc hầu như không có tác dụng

Lệnh cấm sử dụng mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi ở Úc hầu như không ảnh hưởng đến thói quen lướt mạng của thanh thiếu niên, các nhà nghiên cứu cho biết hôm thứ Năm trong một trong những đánh giá đầu tiên về biện pháp hàng đầu thế giới này.

Vào tháng 12, Úc đã cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng như Facebook, Instagram và TikTok, trong một chiến dịch nhằm bảo vệ trẻ em khỏi nạn bắt nạt trực tuyến và “các thuật toán mang tính săn mồi”.

Tuy nhiên, một nhóm các nhà nghiên cứu đến từ Úc đã phát hiện ra trong một nghiên cứu được bình duyệt và công bố trên Tạp chí Y học Anh rằng có rất ít bằng chứng cho thấy thanh thiếu niên đã từ bỏ mạng xã hội vì lý do này.

Người dùng chưa đủ tuổi đã lách luật bằng cách sử dụng tài khoản đăng ký cho người lớn tuổi hơn, tạo tài khoản giả mạo hoặc đăng nhập bằng trình duyệt ẩn danh.

“Chúng tôi nhận thấy không đủ bằng chứng để kết luận rằng việc tiếp xúc với Đạo luật này có bất kỳ tác động đáng kể nào đến việc sử dụng mạng xã hội ở thanh thiếu niên dưới 16 tuổi trong giai đoạn đầu”, các nhà nghiên cứu viết.

Trên phạm vi toàn cầu, người ta rất quan tâm đến việc liệu luật pháp của Úc có thể trở thành hình mẫu để kiềm chế các tập đoàn công nghệ ngày càng hùng mạnh hay không.

Ngày càng nhiều quốc gia đã ban hành hoặc đang cân nhắc các lệnh cấm tương tự – bao gồm Vương quốc Anh, Indonesia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và New Zealand.

Các nhà nghiên cứu đã khảo sát hơn 400 người dùng mạng xã hội trẻ tuổi ngay trước khi các hạn chế có hiệu lực, và một lần nữa ba tháng sau đó.

Lượng người dùng ở độ tuổi 12-13 hầu như không thay đổi, nhóm 14-15 tuổi giảm nhẹ, và nhóm từ 16 tuổi trở lên tăng lên.

“Kết quả nghiên cứu cho thấy giai đoạn ngay sau khi đạo luật được ban hành có đặc điểm là việc thực thi hạn chế, tuân thủ không đầy đủ và có nhiều hành vi lách luật đối với các quy định của mạng xã hội.”

Tuy nhiên không phải là ‘bất khả thi’ 

Các công ty công nghệ có thể phải đối mặt với mức phạt lên tới 49,5 triệu đô la Úc (34 triệu đô la Mỹ) nếu không chứng minh được những nỗ lực đáng kể trong việc loại bỏ người dùng chưa đủ tuổi.

Vào tháng 3, Úc đã cáo buộc Facebook, TikTok và YouTube không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình.

“Luật về mạng xã hội hàng đầu thế giới của Úc không hề thất bại. Nhưng các tập đoàn công nghệ lớn lại không tuân thủ luật pháp”, Bộ trưởng Truyền thông Anika Wells phát biểu vào thời điểm đó.

“Tất cả những điều này đều không phải là không thể. Ngay cả đối với các tập đoàn công nghệ lớn, những công ty tỷ đô đầy sáng tạo, thì điều này cũng không hề khó khăn.”

Ủy ban An toàn mạng quốc gia cũng đã riêng rẽ cảnh báo về “những mối lo ngại đáng kể” đối với Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok và YouTube.

Ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy việc dành quá nhiều thời gian trực tuyến đang ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tinh thần của thanh thiếu niên, và lệnh cấm của Úc được ca ngợi như một cứu cánh cho các bậc phụ huynh mệt mỏi vì thấy con cái dán mắt vào điện thoại.

Mặc dù các nền tảng đã cam kết tuân thủ luật pháp, nhưng họ cảnh báo rằng các biện pháp này có thể đẩy thanh thiếu niên vào những góc khuất, không được kiểm soát của internet.

Các công ty truyền thông xã hội phải chịu trách nhiệm duy nhất trong việc kiểm tra xem người dùng tại Úc có đủ 16 tuổi trở lên hay không, và phải chứng minh rằng họ đã thực hiện “các bước hợp lý” để loại bỏ những người dùng vị thành niên.

Một số nền tảng đang sử dụng công cụ AI để ước tính độ tuổi dựa trên ảnh, trong khi người dùng cũng có thể lựa chọn chứng minh tuổi của mình bằng cách tải lên giấy tờ tùy thân do chính phủ cấp.