Drone, vũ khí có thể quyết định trong cuộc chiến Ukraina?

TVN

0 182

Ivan Ukraintsev, một nhà môi giới bảo hiểm có khuôn mặt nghiêm nghị đã trở thành giám đốc một tổ chức từ thiện thời chiến cung cấp viện trợ quan trọng cho các lực lượng quân sự Ukraina, đang thực hiện một nhiệm vụ: giúp Ukraina giành chiến thắng trong cuộc chiến drone.

Anh nheo mắt khi mặt trời tháng Hai chiếu qua cửa sổ một khu phức hợp văn phòng ở Kiev. Bên ngoài, còi báo động rền rĩ, báo hiệu kết thúc cảnh báo không kích do máy bay quân sự cất cánh và lượn vòng trên bầu trời nước láng giềng Belarus. Ivan không nao núng. Anh là một nhân vật lịch sự nhưng thực dụng, và anh ấy ở đây để nói về drone.

“Nếu chúng tôi [Ukraina] có đủ drone, chúng tôi có thể kết thúc cuộc chiến này sau hai tháng,” anh nói chắc nịch.

Ivan, người đứng đầu tổ chức từ thiện Starlife, gần đây đã trở về sau khi giám sát một chuyến vận chuyển bằng drone đến Bakhmut, một thành phố miền đông Ukraina, nơi đã trở thành tâm điểm trong nhiều tháng giao tranh đẫm máu giữa lực lượng Ukraina và Nga. Chiến tranh trong chiến hào, những vùng đất không người, đầy lỗ rỗ và xác chết, và những trận pháo kích liên tục khiến người ta so sánh với điều kiện chiến trường trong Thế chiến 1.

Tuy nhiên, có một điểm khác biệt chính: vô số drone bay lượn trên bầu trời cả ngày lẫn đêm. Đó là sự bổ sung của thế kỷ 21 cho chiến tranh thông thường mà Ivan tin rằng có thể chứng tỏ là yếu tố quyết định trong cuộc chiến ở Ukraina.

‘Bạn ngừng có cảm xúc’

Ivan rút điện thoại ra và mở một đoạn video quay cảnh ba binh sĩ Ukraina mặc quần áo rằn ri trên nóc một khu chung cư ở vùng ngoại ô Bakhmut bị chiến tranh tàn phá. Ánh sáng yếu cho thấy đó là buổi sáng sớm hoặc buổi tối.

Một trong những người lính kéo một cặp kính bảo hộ FPV (góc nhìn thứ nhất) qua đầu. Chúng có vẻ ngoài tương tự như kính lặn nhưng được bọc trong lớp nhựa cứng và gắn một màn hình nhỏ bên trong.

Sử dụng cả hai tay, anh ấy cẩn thận bóp một bộ công tắc trên bộ điều khiển cầm tay không dây giữa các ngón tay và ấn nhẹ chúng về phía trước. Một âm thanh ù lớn có thể được nghe thấy. Một chiếc drone, có kích thước bằng một laptop, cất cánh lên khỏi mặt đất và bay qua cảnh quan thành phố đổ nát. Một người lính khác giữ chặt thắt lưng của người điều khiển drone để anh ta không bị mất thăng bằng và vấp ngã khỏi mép tòa nhà. Đây là drone FPV Kamikaze do Ukraina đặt làm riêng, được đặt tên như vậy vì sau khi cất cánh sẽ không quay trở lại.

Ivan lướt qua điện thoại cho đến khi đoạn phim được thu thập từ camera drone xuất hiện. Một người lính Nga đơn độc băng qua mạng lưới chiến hào đầy bùn cách ống kính drone một trăm mét (330 feet). Drone bắt đầu lao xuống nhanh chóng, tập trung vào người lính. Cuối cùng, gã trai nhìn lên, chiếc drone ở gần đến mức bạn có thể nhận ra vẻ kinh hoàng trên khuôn mặt anh ta. Đoạn phim kết thúc đột ngột. Drone sẽ phát nổ một hoặc hai giây sau đó, giết chết hoặc làm bị thương nặng người lính.

Bottom of Form

Ivan khóa màn hình và đặt điện thoại lên bàn. Những cảnh quay thời chiến như vậy, bao gồm cả các cuộc tấn công bằng drone, thường được lưu hành trên ứng dụng nhắn tin Telegram bởi các kênh quân sự và dân sự chính thức của cả hai bên trong cuộc xung đột.

Ivan đã trực tiếp vận chuyển drone mà Starlife đã mua thông qua các chiến dịch gây quỹ và đảm bảo rằng chúng sẽ hoạt động trong các chuyến đi của anh ấy tới tiền tuyến.

Những kinh nghiệm này đã khiến anh trở nên cứng cỏi trước sự khủng khiếp của chiến đấu. “Khi có nhiều người chết, bạn không còn cảm xúc. Hoặc bạn đau khổ, hoặc bạn làm điều gì đó,” anh giải thích, ám chỉ công việc khiến anh bận rộn.

Bất chấp vẻ ngoài tỉnh táo, Ivan cảm thấy đồng cảm với lính Nga cấp thấp, những người mà anh nói, bị cấp trên đối xử “như bia đỡ đạn” trong các trận chiến đẫm máu xung quanh Bakhmut.

Anh nói mình tin rằng hệ thống phân cấp áp bức “lỗi thời” là nguyên nhân. “Ở tiền tuyến Bakhmut, bạn có thể thấy các chỉ huy Nga không tôn trọng lính của họ. Chúng sử dụng họ như nguồn tài nguyên dùng một lần. Bạn có thể thấy 10 người lính được đưa ra khỏi chiến hào, để chúng có thể xác định chính xác nơi chúng tôi tấn công họ. Chúng sử dụng họ làm mồi nhử vì ngay khi chúng tôi tập hợp lại ở một nơi khác, chúng gửi thêm 10 người nữa và người khác nữa.”

Cuộc chiến drone rầm rộ

Sự phụ thuộc vào drone như một công nghệ chiến thuật tiếp tục tăng theo cấp số nhân cho cả hai bên khi cuộc chiến ở Ukraina tiếp tục bước sang tháng thứ 14.

Các chức năng của drone rất khác nhau, từ nhiệm vụ trinh sát đến tấn công tên lửa dẫn đường. Chúng cũng có thể khác nhau về kích thước và khả năng từ các drone thương mại được tái sử dụng, chẳng hạn như DJI Mavic 3, có giá dưới 2.000 đô la và chủ yếu được sử dụng cho mục đích giám sát, để chống lại các drone như Bayraktar TB2 do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất, cần có đường băng và được điều khiển bởi một phi hành đoàn trong một trạm kiểm soát mặt đất.

Tầm quan trọng của drone trong chiến tranh đã rõ ràng kể từ những ngày đầu tiên khi các quân nhân Ukraina sử dụng chúng để theo dõi các hoạt động chuyển quân của Nga khi nước này tiến hành một cuộc tấn công đa hướng vào miền bắc, miền nam và miền đông Ukraina. Tuy nhiên, các lực lượng Nga thường có thể xác định vị trí của các nhà khai thác Ukraina bằng cách sử dụng công nghệ như DJI AeroScope, một nền tảng phát hiện drone.

Hồi tháng 7, Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelenskyy đã đưa ra lời kêu gọi “Đội quân drone” kêu gọi tiền mặt tư nhân để mua một phi đội drone (UAV) cấp quân sự từ các quốc gia trên toàn thế giới.

Theo Mykhailo Fedorov, Bộ trưởng chuyển đổi kỹ thuật số Ukraina, 1.765 drone đã được mua với chi phí 3,4 tỷ đô la và 3.500 nhân viên quân sự đã được đào tạo để vận hành chúng như một phần của dự án.

Theo giới chức Ukraina, hồi đầu tháng 10, Nga bắt đầu tấn công các mục tiêu cơ sở hạ tầng và công trình dân sự bằng drone kamikaze Shahed-136 do Iran sản xuất, mở ra một giai đoạn mới của chiến tranh drone. Shahed-136 có sải cánh dài 2,5 mét (8,2 feet) và có thể bay lượn phía trên mục tiêu cho đến khi nó được lệnh tấn công.

Kể từ đó, Ukraina đã tăng cường nỗ lực chống lại các cuộc tấn công bằng drone của Nga.

Một cuộc tấn công bằng drone và drone-biển của Ukraina vào cảng Sevastopol của Crimea vào cuối tháng Mười đã làm hư hại soái hạm Biển Đen của Nga, khinh hạm Đô đốc Makarov.

Cuối tháng 2, một chiếc UJ-22 do Ukraina sản xuất đã bị bắn rơi cách Kreml khoảng 80km (50 dặm) về phía đông nam. Kể từ đó, các hệ thống phòng không đã được lắp đặt tại Moskva.

Quân đội Ukraina cũng đã thành lập 60 phi đội drone tấn công mới, ít nhất một trong mỗi lữ đoàn quân sự.

‘Tai mắt’ quân đội

Trong các trận chiến đẫm máu đang diễn ra ở miền đông Ukraina, Ivan nói rằng drone đã trở thành một “công cụ thiết yếu” trong các chiến lược tấn công và phòng thủ.

Ông nói: “Khi bạn ở tiền tuyến và có sẵn drone, bạn sẽ cảm thấy mình có lợi thế hơn.

Bất chấp việc sử dụng drone gây chết người trong chiến tranh, Ivan nói rằng anh tin rằng chúng có thể cứu mạng sống ở tiền tuyến vì chúng nhắm mục tiêu chính xác hơn. Ông nói: “Drone có thể được sử dụng như một tay bắn tỉa, đồng thời cho biết thêm rằng chúng có thể bay quanh các tòa nhà hoặc các chướng ngại vật dân sự khác để tiếp cận vị trí của kẻ thù. “Xe tăng chỉ có thể tấn công và pháo binh không thể nhắm mục tiêu vào các cá nhân. Nếu một quả đạn pháo va vào một tòa nhà, thế là xong, cho tất cả mọi người”.

Theo Ivan, việc nhắm mục tiêu vào các mối đe dọa quân sự của Nga với độ chính xác cao hơn có nghĩa là dân thường ít có khả năng bị giết hoặc cơ sở hạ tầng bị hư hại hơn. Nó cũng cho phép các đơn vị tiết kiệm đạn dược của họ.

Mặt khác, anh nói, drone được sử dụng như “tai mắt” của quân đội để theo dõi kẻ thù và bảo vệ quân đội Ukraina. “Bạn sẽ làm gì trước drone? Bạn sẽ phải cử một người lính với một cặp ống nhòm và một chiếc radio lên đỉnh đồi.” Một kịch bản mà anh nói, khiến người lính gặp rủi ro đáng kể.

Ulrike Franke, một thành viên cấp cao tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Châu Âu, cho biết bà tin rằng khía cạnh mang tính cách mạng nhất của drone trong chiến tranh là khả năng trinh sát mà chúng mang lại. Franke nói trong một bộ phim tài liệu của Al Jazeera có tên Drone và tương lai chiến tranh: “Đột nhiên, bạn nhận được sự giám sát 24/7 trên bầu trời thực sự rẻ, thực sự dễ dàng và ở cấp độ phân cấp khá thấp trong một lực lượng vũ trang.

Không đủ

Ivan nói, vấn đề là quân đội Ukraina – vốn mua phần lớn drone từ nước ngoài, thường sử dụng tiền quyên góp thông qua sáng kiến ​​Army of Drone hoặc các tổ chức như quỹ của Starlife – đơn giản là không có đủ.

Tổ chức từ thiện của Ivan là một nhánh của Starlife LLC, một công ty bảo hiểm lớn của Ukraina, cho biết họ đã huy động được gần 500.000 đô la trong chiến dịch mới nhất cho drone, bắt đầu vào giữa tháng Giêng.

Theo Ivan, điều đó vẫn chưa đủ. “Tiền mua drone vẫn là rào cản lớn nhất để Ukraina giành chiến thắng trong cuộc chiến,” anh nói một cách thực tế.

Khoảng một nửa số tiền đóng góp của quỹ đến từ nước ngoài. Tuy nhiên, ông nói, không giống như người Ukraina ít phản đối việc quyên góp từ thiện cho drone, nhiều nhà hảo tâm nước ngoài miễn cưỡng cung cấp số tiền như vậy.

Ông nói: “Ở phương Tây, có một số điều ngây thơ khi nói đến việc đóng góp từ thiện. Mọi người rất sẵn lòng giúp chúng tôi về thuốc men và quần áo, nhưng bạn có nghĩ rằng chúng tôi cần thuốc hay drone hơn không? Nó giống như chân của bạn bị cắt từng mảnh, và ai đó cho bạn uống thuốc để bạn không chảy máu thay vì loại bỏ người cắt nó.”

‘Chiến tranh là ngòi nổ cho sự tiến bộ’

Serhii, người chỉ muốn cho biết tên mình, là một người bán drone 32 tuổi, nói nhiều với mái tóc ngắn gọn gàng và những hình xăm trải dài trên cánh tay. Anh ấy len lỏi qua hàng đống drone thương mại do nhà sản xuất DJI Trung Quốc sản xuất.

Cửa hàng nơi anh ấy làm việc nằm ở cuối Phố Khreshchatyk sầm uất ở trung tâm Kiev và trước ngày 24 tháng Hai 2022, là nơi lý tưởng để mua drone thương mại. “Tôi đã từng bán cho những người muốn quay những thước phim từ chuyến du lịch của họ,” anh nói. “Hầu như lúc nào họ cũng chỉ sử dụng drone để giải trí, như một sở thích. Bây giờ tất cả doanh số bán hàng đều liên quan đến chiến tranh.

Nhiều khách hàng của cửa hàng ngày nay là dân thường mua drone cho quân nhân mà họ biết.

Màn hình cửa sổ của cửa hàng, nhìn ra một con đường nhộn nhịp, từng được dán đầy những áp phích tiếp thị hấp dẫn trưng bày các sản phẩm drone mới nhất. Giờ đây, những ma-nơ-canh nổi bật trong trang bị chiến đấu và mũ bảo hiểm đạn đạo cùng với máy phát điện và một drone lớn, sải cánh của nó có cùng chiều cao với Serhii.

Anh nói: “Mọi người trong cửa hàng đều nhận ra trong những ngày đầu tiên của cuộc chiến rằng chúng tôi cần biết mọi thứ có thể về drone, đồng thời giải thích rằng khả năng do thám của chúng rất hữu ích cho các nỗ lực kháng cự của Ukraina khi quân Nga tiến đến ngoại ô Kiev. “Bây giờ, ngay cả tôi cũng có thể hiểu các nguyên tắc về cách chế tạo drone từ đầu hoặc cách tách một chiếc và sửa đổi nó để thêm lựu đạn chẳng hạn,” anh nói.

Serhii mô tả một cuộc đấu trí trong đó dân thường và quân nhân Ukraina buộc phải liên tục phát triển các phương pháp sáng tạo để chống lại các bước tiến của Nga.

Anh chỉ vào một thiết bị máy móc cồng kềnh được bọc trong hộp nhựa màu xanh lá cây và treo cao một mét lên không trung trên một cột kim loại như một ví dụ về cách giải quyết vấn đề sáng tạo như vậy. Cỗ máy, mà anh gọi là Olha, một tên phổ biến của phụ nữ Ukraina, là một phát minh địa phương được thiết kế để tranh giành vị trí của một nhà điều hành DJI, mà đang bị công nghệ Nga chặn. Anh nói rằng nó đã cứu được nhiều mạng sống, nhưng các chuyên gia drone Ukraina đã phải phát triển một thiết bị mới vì Olha không tương thích với các drone mới nhất.

Serhii coi những phát triển công nghệ này là điều gì đó tích cực. “Chiến tranh là yếu tố thúc đẩy tiến bộ,” anh ấy nói, nhìn lên khi quét một lượt giao hàng.

Sau đó, anh bán xong hàng cho một khách hàng, giao chiếc hộp chứa drone thương mại cho một phụ nữ có vẻ ngoài nhút nhát, người này đặt nó lên vai và lê bước ra khỏi cửa hàng.

Thời đại của chiến tranh drone

Sự phát triển nhanh chóng của drone trong những năm gần đây và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tích hợp mà chúng được trang bị đã làm dấy lên mối lo ngại về đạo đức đối với một số chuyên gia, đặc biệt là về việc sử dụng cái gọi là robot giết người hoặc vũ khí tự động gây chết người.

David Bielecki, giám đốc điều hành Flytronic, một nhà sản xuất drone Ba Lan, cho biết trong Drone và tương lai chiến tranh rằng “trong tương lai gần, một UAV có thể sẽ bay qua mục tiêu, quyết định đó là mục tiêu và có thể trong tương lai, nó sẽ tấn công.”

Elizabeth Minor thuộc Chiến dịch ngăn chặn Robot sát thủ nói với các nhà làm phim tài liệu rằng mối quan tâm chính đối với vũ khí tự trị là “sự xói mòn quyền kiểm soát của con người đối với việc sử dụng vũ lực cũng như việc tự động hóa ngày càng tăng đối với các quyết định giết người”.

Chín năm đàm phán không chính thức của Liên Hợp Quốc tại Geneva nhằm hình thành các quy tắc cơ bản quốc tế cho drone quân sự đã đạt được rất ít tiến triển.

Một báo cáo của Liên Hợp Quốc cho rằng vũ khí tự động sát thương với khả năng “bắn, quên và tìm” đã được sử dụng trong cuộc xung đột nội bộ ở Libya vào năm 2020 khi drone Kargu-2 do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất ở chế độ hoàn toàn tự động tấn công một số lượng chiến binh không xác định.

Toby Walsh – một học giả Australia và chuyên gia về AI tại Đại học New South Wales ở Sydney, người cũng giống như Minor, vận động chống lại các robot sát thủ – cảnh báo rằng việc triển khai drone tự động ở Ukraina có thể trở thành một khả năng thực sự. Ông nói: “Tôi nghĩ chúng ta sẽ nhìn lại và nhận ra rằng chúng ta đã tham gia một cuộc chiến đã thay đổi bản chất của chiến tranh.

“Trong Thế Chiến 1, chúng ta đã phát minh ra súng máy trên xe tăng, và điều đó đã thay đổi bản chất của cuộc chiến; trong Thế Chiến 2, chúng ta phát minh ra các cuộc không kích vào thành phố của kẻ thù,” ông giải thích. “Tôi có cảm giác các nhà sử học sẽ nhìn lại cuộc chiến ở Ukraina và nhận ra drone và quyền tự chủ bắt đầu cất cánh như thế nào, và đó là một bước làm thay đổi bản chất của chiến tranh.”

Walsh hy vọng rằng quy định quốc tế cuối cùng sẽ được đưa ra để ngăn chặn khả năng sử dụng drone sát thủ. “Câu hỏi,” anh nói, “là nhanh như thế nào.”

“Tôi nghĩ chúng ta sẽ đạt được điều đó bởi vì những thứ này cuối cùng sẽ trở thành vũ khí hủy diệt hàng loạt,” ông nói.

Nhanh chóng trở nên bình thường hóa?

Đoạn phim gần như liên tục được chia sẻ trên các ứng dụng nhắn tin, nền tảng xã hội và trên các phương tiện truyền thông về drone được sử dụng trong cuộc chiến Ukraina cho các mục tiêu quân sự, chẳng hạn như tiêu diệt xe tăng hoặc tấn công các vị trí của kẻ thù, đã đặt ra câu hỏi liệu việc sử dụng drone trong khu vực chiến sự đang nhanh chóng trở thành bình thường hóa.

Colin Alexander, giảng viên cao cấp về truyền thông chính trị tại Đại học Nottingham Trent, Vương quốc Anh, đã nghiên cứu vai trò của drone trong chiến tranh và cho biết cuộc thảo luận công khai về việc sử dụng drone một cách có đạo đức trong xung đột thường tập trung vào chiến tranh bất đối xứng, chẳng hạn như chiến dịch drone kéo dài hai thập kỷ của Mỹ ở Yemen.

Tuy nhiên, cuộc xung đột Ukraina không đưa ra cùng một câu hỏi hóc búa về mặt đạo đức ngay lập tức bởi vì nó là một “sự thể hiện rất công khai về chiến tranh đối xứng”, ông nói.

“Trong cuộc chiến này, tôi không nói rằng bạn có ngân sách hoàn toàn cân bằng, nhưng Nga đang sử dụng drone và Ukraina đang sử dụng drone. Cả hai đều có nhiều chuyên môn kỹ thuật và thiết bị,” ông nói.

Ông nói thêm: “Chỉ vì cả hai bên đều có quyền truy cập vào chúng không có nghĩa là họ đúng. “Tuy nhiên, có một khía cạnh thực tế trong vấn đề này: Nếu bạn có drone và drone đang tấn công bạn, thì bạn có sử dụng drone để đáp trả không?”

NGUỒN : AL-JAZEERA

‘Tai mắt’: Drone có thể quyết định trong cuộc chiến Ukraina?

Leave A Reply

Your email address will not be published.